Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Een top zonder besluiten

Revue
 
 

Brussel Inside

23 mei · Editie #183 · Bekijk online

Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.


Maandag komen de Europese regeringsleiders naar Brussel voor een top. Volgens EU-diplomaten zal er vooral gediscussieerd worden en hoeven we geen grote besluiten te verwachten. Wel zal er uitvoerig gesproken worden over een aantal grote thema’s.
‘s Avonds staan de buitenlandse betrekkingen op het menu. Zo zal er onder andere uitgebreid gepraat worden over Rusland en de situatie in het Midden-Oosten.
Dinsdag spreken de regeringsleiders elkaar over het klimaat. Uiteraard wordt ook uitvoerig gesproken over de coronapandemie.

De verscherpte relatie met Rusland
Door Kysia Hekster en Iris de Graaf
Een belangrijk onderwerp op de top is de relatie van de Europese Unie met Rusland. Emoties over en weer lopen al langere tijd hoog op. In maart zetten de Russen David Sassoli, voorzitter van het Europees Parlement, op de sanctielijst, samen met de Tsjechische Eurocommissaris Věra Jourová en zes anderen. Ze zijn voorlopig niet welkom in Rusland. “Sancties of intimidatie zullen me niet afhouden van het verdedigen van mensenrechten, vrijheid en democratie”, reageerde Sassoli op Twitter.
David Sassoli
Apparently, I'm not welcome at the Kremlin? I had suspected it a bit... No sanctions or intimidation will stop the @Europarl_EN or me from defending human rights, freedom, and democracy. Threats will not silence us. As Tolstoy wrote, there is no greatness where there is no truth.
Volgens de Russen waren die sancties niet meer dan een logische reactie op de strafmaatregelen die de EU hen oplegden naar aanleiding van de vergiftiging met novitsjok en de gevangenneming van oppositieleider Aleksej Navalny. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken beschouwde die EU-reactie als bemoeienis met binnenlandse kwesties – onacceptabel in Russische ogen. 
Niet geïnteresseerd
In februari kwam EU-buitenlandchef Josep Borrell naar Moskou. Hij wilde onderzoeken of de Russische autoriteiten geïnteresseerd zijn in het verbeteren van de betrekkingen met de EU. Tijdens deze reis, door vriend en vijand als ‘mislukt’ bestempeld, kreeg Borrell een duidelijk antwoord op zijn vraag: niet geïnteresseerd. “Rusland beweegt zich richting een autoritaire staat en weg van Europa. Europa moet hieruit conclusies trekken”, vatte Borrell samen.
Niet lang na Borrells bezoek zei de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, dat het Kremlin bereid is de betrekkingen met de EU helemaal te verbreken als Brussel sancties oplegt die risico’s inhouden voor gevoelige sectoren van de Russische economie. “We willen ons niet isoleren van de wereld, maar we moeten hier wel klaar voor zijn. Als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog”, zei hij.
Bron: EPA
Bron: EPA
Onlangs publiceerde Rusland een lijst met ‘onvriendelijke landen’. Op de lijst staan landen die ‘vijandige activiteiten’ tegen Rusland zouden hebben georganiseerd - vooralsnog zijn dat de Verenigde Staten en EU-lidstaat Tsjechië. Gevolg is dat de ambassades van die landen het grootste deel van hun Russisch personeel moeten ontslaan. Rusland staat namelijk niet toe dat er Russen werken voor de ambassades op deze lijst. Volgens de EU ondermijnt de lijst ‘diplomatieke relaties’. 
Alle reden voor de EU om over de verhouding met Rusland te praten op de top die morgen begint in Brussel. Volgens een EU-diplomaat is een ‘heel ferme’ verklaring te verwachten van de 27 regeringsleiders en staatshoofden richting Rusland. Daaruit zal blijken dat de EU zijn ‘weerbaarheid wil vergroten’ - zonder de noodzaak voor dialoog met de Russische Federatie uit het oog te verliezen over gezamenlijke belangen als klimaat en ontwapening.
Rusland maakt zich geen zorgen
In de Russische media valt – op wat korte nieuwsberichtjes na– nog weinig over de top te lezen. Dat impliceert dat Rusland zich niet erg druk lijkt te maken over wat de EU-lidstaten komende maandag en dinsdag gaan bespreken. Volgens analisten kijkt Moskou vooral of de EU zich gaat richten op gezamenlijk buitenlands beleid met Rusland, of dat die zich gaat uitspreken over kwesties die Rusland als ‘binnenlandse aangelegenheden’ beschouwt. 
Volgens politicoloog Dmitri Soeslov wil Rusland nog steeds in dialoog met de EU, maar dan alleen als het gaat over buitenlandse zaken. “Rusland is niet meer bereid om te luisteren naar de EU die hun vertelt wat ze in eigen land zouden moeten doen”, zei Soeslov in de Russische zakenkrant Kommersant. "Het Russische standpunt is heel eenvoudig”, besluit hij. “Geen dialoog met de EU is beter dan een dialoog die gaat over onze binnenlandse aangelegenheden.”
EU-diplomatie in het Midden-Oosten
Door Sander van Hoorn
EU-buitenlandcoördinator Borrell was nauwelijks klaar met zijn oproep namens 26 EU-lidstaten om het geweld tussen Israël en Gaza te staken, of er was een staakt-het-vuren. Een oorzakelijk verband was er niet. Met name Egypte en de VS hadden achter de schermen beide partijen onder druk gezet.
Dat Borrell na de informele raad van ministers van Buitenlandse Zaken met een verklaring naar buiten kwam wordt door betrokkenen geduid als behulpzaam. “Er is één boodschap namens de EU”, zegt Sven Koopmans, de nieuwe gezant namens de EU voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Een diplomaat heeft het dan weer over het buitenlands beleid van de EU als een ‘opgroeiende puber’ die niet altijd snel doet wat je wil maar die uiteindelijk ooit volwassen zal worden. Het is in reactie op de vraag of de EU niet wat laat was met die verklaring.
BI Sven Koopmans EU Gezant vredesproces Midden Oosten
Inmiddels is het geweld dus geluwd, alhoewel de protesten van Palestijnen en de charges van de Israëlische politie doorgaan op en rond de Al-Aqsamoskee. En ook de huisuitzettingen in Oost-Jeruzalem, waar deze hele conflictronde mee begon, zijn bevroren, niet opgelost. En dan is er van een vredesproces, een duurzame oplossing, al decennia geen sprake meer.
Koopmans vertrekt, zodra de coronaregels dat toelaten, naar het Midden-Oosten. “Het kwartet, dat bestaat uit de gezanten van de EU, VS, VN en Rusland, moet nieuw leven ingeblazen worden”, zegt hij. “Partijen moeten weer snappen dat dit voor niemand draagbaar is. Uiteindelijk ook niet voor Europa. Ze moeten weer in gesprek over een twee-statenoplossing”. De kritiek op het kwartet is dat het weinig bereikt heeft. Het laatste vredesplan kwam van de regering Trump en werd door de Palestijnen resoluut van de hand gewezen.
Het scheidingsplan uit 1948, de situatie in 2019 en de verdeling in het plan van Trump.
Het scheidingsplan uit 1948, de situatie in 2019 en de verdeling in het plan van Trump.
Een gulden middenweg voor het corona-reiscertificaat
Door Aïda Brands
Deze week kwam er een einde aan het gebakkelei over het Europese corona-reiscertificaat. De Raad, het Parlement en de Commissie besloten dat het Certificaat juridisch zal worden vastgelegd. Per 1 juli moet iedereen binnen de EU een reiscertificaat kunnen aanvragen.
Het certificaat is geen stempel in je paspoort, maar een QR-code op je telefoon. In deze video legt correspondent Sander van Hoorn uit hoe het systeem werkt, en hoe het zit met de privacy:
Corona reispas explainer
Het corona-reiscertificaat is een zwaarbevochten compromis geworden tussen de landen en het Parlement. Zo wordt er een fonds van 100 miljoen euro opgezet waarmee de pcr-tests betaalbaarder gemaakt kunnen worden voor de lage inkomens en voor mensen die regelmatig de grens over moeten. Het is dus nu niet Europees vastgelegd dat de pcr-testen gratis moeten worden.
Toch zullen er verschillen blijven bestaan. Landen behouden bepaalde bevoegdheden:
  • Zo kunnen er, onder strenge voorwaarden, aanvullende eisen worden gesteld aan reizigers, bijvoorbeeld een quarantaineperiode.
  • Landen beslissen ook nog zelf of ze reizigers toelaten die zijn ingeënt met een vaccin dat nog niet is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA), zoals het Russische Spoetnik-vaccin.
  • Ook kan per land verschillen of één prik genoeg is om de grens over te gaan, of dat alle vaccinprikken nodig zijn.
  • Een gezin op vakantie moet ook goed opletten of er een pcr-test wordt geëist voor kinderen want ook dat kan per land verschillen.
Het is dus goed om straks per land toch nog goed op te letten welke regels er gelden.
Geen onderwerp van gesprek op de top
Toch verwachten EU-diplomaten niet dat hier nog uitgebreid over zal worden gesproken tijdens de top. Het akkoord ligt er en het liefst willen de landen dan ook over andere zaken rondom corona spreken.
Zo spraken de Europese ministers van Financiën elkaar afgelopen vrijdag in Lissabon over de economische situatie. Volgens Paschal Donohoe, voorzitter van de Eurogroep staan de Europese landen voor grote uitdagingen. “Het sentiment onder de ministers is dat we een herstel zien dat er heel anders uitziet dan vorig jaar. Maar we zijn even vastberaden om samen te werken aan een duurzaam herstel van de economie”, zei hij na afloop van de bijeenkomst.
De economische zorgen werden diezelfde dag ook besproken in Rome bij de G20. Volgens de Italiaanse premier Mario Draghi zijn er vorig jaar 255 miljoen fulltimebanen verdwenen. “Dat is vier keer zoveel als tijdens de financiële crisis. 700 miljoen kinderen krijgen nog altijd geen klassikaal onderwijs. De wereldwijde crisis is nog niet voorbij”, waarschuwde Draghi. “We moeten snel handelen anders zullen deze sociaaleconomische kosten alleen nog maar verder toenemen.”
Het is food for thought voor de Europese regeringsleiders die het hier dinsdag uitgebreid over zullen hebben.
Op de agenda van komende week
-      Dinsdag stemt de begrotingscontrolecommissie van het Europees Parlement over de resolutie over de belangenverstrengeling van de Tsjechische premier Andrej Babis. Hij zou EU-geld hebben gebruikt voor de verrijking van zijn eigen bedrijf Agrofert. “De belangenverstrengeling tast het vertrouwen van Europese belastingbetalers in de EU aan en zet democratie en rechtsstaat onder druk. Dat is onacceptabel”, zegt Lara Wolters, medeonderhandelaar van de resolutie.
-      Dezelfde dag spreekt Eurocommissaris Virginijus Sinkevičius in de Visserijcommissie over een overeenkomst tussen de EU en het VK. “Er is nog steeds geen akkoord over de visquota tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk, maar de onderhandelingen zijn lastig. Zo lijkt de Britse overheid aan te sturen op een situatie die vergelijkbaar is met die tussen Noorwegen en de EU. Deze oplossing is echter enorm ingewikkeld en zal met het Verenigd Koninkrijk alleen nog maar ingewikkelder zijn”, zegt Europarlementariër van de ChristenUnie, Peter van Dalen.
-      Het Europees Parlement organiseert donderdag een hoorzitting met experts over werknemersrechten en uitbuiting bij Amazon.
-      Vrijdag doen Frans Timmermans, vicevoorzitter van de Commissie, en de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb digitaal mee met een jongerenburgerdialoog over het Europees klimaatpact en de Europese Green Deal.
En dan nog een punt voor veel later op de agenda! Na 6,5 jaar in Groot-Brittannië keert Tim de Wit terug naar Nederland en draagt hij het stokje over aan Fleur Launspach. Heleen D’Haens volgt Italië-correspondent Mustafa Marghadi op. We gaan onze collega’s enorm missen maar kijken uit naar de samenwerking met de nieuwe collega’s.
Fleur Launspach (l) en Heleen D'Haens (r)  NOS
Fleur Launspach (l) en Heleen D'Haens (r) NOS
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Kysia Hekster, Tijn Sadée en Iris de Graaf.
Vond je deze editie leuk?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.