Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Drama op komst

Revue
 
De brexit-onderhandelingen gaan de laatste fase in. De spanning loopt op. Er komt drama aan in de alo
 

Brussel Inside

18 oktober · Editie #153 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? En hoe verloopt de tweede golf? De brexit-discussie is in de finale fase aangeland. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De brexit-onderhandelingen gaan de laatste fase in. De spanning loopt op. Er komt drama aan in de aloude traditie van Shakespeare. Sterfscenes, wonderbaarlijke wederopstandingen en verrassende wendingen in het verhaal. De Nederlandse premier Rutte is optimistisch en heeft alvast een spoiler: Dit hoort er allemaal bij.
Verder kijken we naar de achterkant van de caronacrisis. Er worden nu ook landen getroffen die nauwelijks voldoende artsen hebben en het zijn overal in de Europese Unie de sociaal zwakkeren die het moeilijk hebben.
We hebben een korte editie deze week 2331 woorden.
Leestijd iets meer dan tien minuten.
Blijf ons volgen @BrusselInside

Bewegen graag
“Er is druk nodig, theater en daar horen grote woorden bij”, premier Rutte analyseert de brexit-onderhandelingen zakelijk en nuchter. Hij heeft net de toespraak van de Britse premier Johnson gezien en geeft daar meteen z'n eigen uitleg aan. Hij ziet een man die bereid is om te praten. “Johnson geeft een opening”, is de opvatting van de premier.
De irritatie en spanning die al sinds de zomer rond de brexit-gesprekken hangt is nu tot een uitbarsting gekomen. “Dat is goed, soms helpt het als iedereen even zegt wat hem dwars zit. En dan jongens gewoon weer door.”
Die jongens dat zijn de onderhandelaars Barnier en Frost. Maandag gaan ze verder praten in de hoop alsnog een handelsovereenkomst te kunnen afsluiten. Ook daar is Rutte trouwens optimistisch over. Hij heeft niks met deadlines. “Ja 31 december is een deadline, maar tot die tijd kunnen we onderhandelen.”
En toch speelde een deadline deze week op. Boris Johnson wilde voor 15 oktober duidelijkheid anders zou hij wel eens de stekker uit de onderhandelingen kunnen trekken. “Dat doe je niet zomaar. Het economisch belang voor het Verenigd Koninkrijk is daarvoor te groot. Tel daar de covidcrisis bij op en je komt tot de conclusie dat niemand er belang bij heeft om zonder deal uit elkaar te gaan.”
Frans verzet
Maar binnen de Europese Unie heb je hardliners en types zoals Rutte en de Duitse bondskanselier Merkel die hoe dan ook een deal willen hebben. De Franse president Macron is meer van de harde lijn.
“Wij hebben niet voor brexit gekozen, het is de keuze van het Britse volk”, zegt hij op de rode loper die toegang geeft tot de vergaderzaal van de 27 EU-leiders.
De Luxemburgse premier Bettel staat aan zijn kant en noemt de regering in Londen redelijk onvoorspelbaar. Reden voor hem om op dit moment niks weg te geven. “Met de Britten, en alle omslagen die we de laatste tijd hebben meegemaakt , ook op wetgevend gebied, weten we niet hoe dit verder zal gaan.”
De Fransen zorgen voor irritatie bij de Britten. In de oorspronkelijke conclusies van de Europese top stond dat er intensievere gesprekken moesten komen. Maar dat woord -intensief- is uiteindelijk geschrapt. Het kan bijna niet intensiever, was de kritiek en dus sneuvelde de formulering.
Maar de Britten hadden de oorspronkelijke conclusies ook gezien en zagen opeens een Europese Unie die niet wilde bewegen en niet bereid was om zaken te doen.
David Frost
1/3 Disappointed by the #EUCO conclusions on UK/EU negotiations. Surprised EU is no longer committed to working "intensively" to reach a future partnership as agreed with @vonderleyen on 3 October.
Onderhandelaar David Frost roerde zich op Twitter. En de negatieve toon hielp wel. Europese leiders verklaarden meteen dat ze wel degelijk bereid waren om compromissen te sluiten, maar er moest ook door de Britten worden bewogen. Maar zelfs die toon hielp niet. Lord Frost, zoals de officiële aanspreektitel luidt, belde na afloop van de top met Michel Barnier om te zeggen dat hij onvoldoende basis ziet om verder te spreken. Bellen mag wel.
Wat nu?
Een gelijk speelveld, oftewel dezelfde regels voor iedereen, is voor de leiders belangrijk. De grootste angst is dat de Britten hun eigen bedrijven zoveel geld geven dat ze de bedrijven in de andere landen eruit kunnen concurreren. En het andere grote punt is de visserij.
“Bij de vis loopt het voor geen meter”, zegt een hoge EU-diplomaat. Veel diplomaten denken dat er uiteindelijk een deal zal moeten worden gesloten over de vis. “Het kenmerk van een deal is dat niet alles blijft zoals het is.”
Maar zover zijn de leiders nog niet. De Franse president is daar heel helder over:
“Onze vissers mogen niet vanwege de brexit worden opgeofferd. Wij moeten ook gewoon kunnen vissen in Britse wateren.”
Figaro Live
On ne peut pas accepter «un Brexit qui sacrifie nos pêcheurs», affirme @EmmanuelMacron.

À voir sur @Figaro_Livehttps://t.co/VDk0ttlG7V https://t.co/7LfSrioEi9
Kritische vragen aan Macron werden trouwens niet op prijs gesteld. Hij vroeg aan een journalist die iets wilde weten over de visbestanden dat de vragensteller misschien ‘vergiftig was door verkeerde informatie’.
En wat doet Nederland?
Voorlopig is premier Rutte het met hem eens. Met name coalitiepartij de ChristenUnie wil de Nederlandse vissers zo goed mogelijk beschermen.
Maar uiteindelijk is het gelijke speelveld voor Nederland belangrijker. Dat gaat namelijk over de hele interne markt, waar veel meer geld in omgaat. Het zal een keus worden tussen vissers en tuinders en boeren, waarvan de exportwaarde vele malen hoger is dan die van de visserij.
Om uit de impasse te komen, lijken steeds meer landen bereid om volgens het aloude principe van Jan de Koning (oud-CDA-minister) als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan, na te denken.
De discussie zit nu vast op principes, waarbij de Britten vooral bang zijn dat ze alsnog aan Europese regels moeten voldoen. Diplomaten laten doorschemeren dat het niet om de regels gaat, maar alleen om de bescherming van de Europese (en dus ook Nederlandse) bedrijven. “We moeten nieuwe routes verkennen”, zo klinkt het her en der.
Oude routes helpen ook
Dat denken ze tenminste in Vlaanderen. Drie jaar geleden kwam oud-premier Geert Bourgeois op de proppen met een document uit 1666. Vlaamse vissers uit Brugge kregen destijds het eeuwige recht om in Britse wateren te varen.
Even een kleine geschiedenis uitstapje. Karel II was in 1651 gevlucht uit Engeland voor Oliver Cromwell. Na omzwervingen door Europa kwam hij uiteindelijk in de stad Brugge terecht, waar hij in de armen werd gesloten. Als dank verleende hij nadat hij weer als monarch op de troon ging zitten het speciale privilege aan 50 vissers.
En de Vlaamse politici laten niet na met het document te zwaaien. Volgens verantwoordelijk minister Hilde Crevits moet ze wel. “We hebben toegang nodig tot de Britse wateren, die twaalfmijlszone. Die is enorm belangrijk voor de Vlaamse vissers, goed voor de helft van hun vangsten.”
Vlaanderen heeft momenteel 67 boten. “Dit privilege zou voor heel wat van onze vissers soelaas kunnen bieden”, aldus Crevits.
Ursula von der Leyen
🇪🇺-🇬🇧 talks: the EU continues to work for a deal, but not at any price.

As planned, our negotiation team will go to London next week to intensify these negotiations.
Meer over de brexit i n de podcast van Tim de Wit en Arend -Jan Boekestijn. Hier te beluisteren.
Het is overal
In de lente werden ze nog gespaard en in alle economische voorspellingen van deze zomer werden ze de voorzichtige kampioen van de coronacrisis genoemd. Maar nu is het wel raak in landen als Polen, Hongarije en Tsjechië. Het virus verspreidt zich razendsnel. En dat zorgt voor grote problemen in de gezondheidszorg.
Neem Hongarije. Veel artsen vertrekken na hun afstuderen naar West-Europa waar de lonen hoger liggen. Dat was in Polen ook lange tijd het geval, maar de salarissen zijn recent verhoogd. Poolse verpleegkundigen zijn eveneens massaal naar andere EU-landen en het Verenigd Koninkrijk vertrokken om daar te werken.
Even wat getallen. Het aantal artsen per 100.000 inwoners.
  • Polen: 237
  • Hongarije: 338
  • Slowakije: 352
  • Nederland: 367
  • Duitsland: 431
Aantal verpleegkundigen per 100.000 inwoners
  • Roemenië: 74
  • Polen: 510
  • Oostenrijk: 685
  • Denemarken: 1010
Uitgaven aan de zorg (percentage van totale economie)
  • Roemenië: 5,2 procent
  • Polen: 6,5 procent
  • Hongarije: 6,9 procent
  • Nederland: 10,1 procent
  • Frankrijk: 11,3 procent
  • EU-gemiddelde: 9,9 procent
En dus worden alle zeilen bijgezet om te voorkomen dat het virus nog verder om zich heen grijpt. Hongarije probeert artsen te lokken met hogere lonen. Tsjechië heeft de noodtoestand uitgeroepen en Slowakije zet het leger in om in ziekenhuizen te helpen. Bovendien moet iedereen getest worden.
In Tsjechië zijn de druiven zuur voor premier Babis. Zijn land werd aanvankelijk bijna de hemel in geprezen, maar is nu opeens het slechtste jongetje van de klas. En voor een deel is het de schuld van de enorme versoepeling deze zomer. De Tsjechen hadden het gevoel dat het virus niet alleen aan hun land voorbij was gegaan, maar dat het oude leven weer opgepakt kon worden. Geen enkele strenge regel van daarvoor werd meer gehanteerd. Het was vakantie, feest en vooral weer leven.
Toen de cijfers aan het eind van de zomer begonnen op te lopen, verkeerden de politici aanvankelijk nog in de ontkenningsfase.
Premier Babis: “Het virus gedraagt zich anders dan dit voorjaar.”
Maar nadat de nieuwe minister Roman Prymula (de man die daarvoor als viroloog die regering adviseerde) met strenge maatregelen was gekomen, ging de premier overstag. Zijn aanvankelijke veto op het wederom verplicht dragen van mondmaskers trok hij in. En zelfs het plan van de nieuwe minister om patiënten die door covid zijn overleden te cremeren en niet meer te begraven om verspreiding te voorkomen, stuit niet op een veto.
De rebellen
Nieuwsuur
Vandaag deel drie van onze serie over het Europese verzet tegen coronamaatregelen. In Madrid komt de onderkant van de samenleving in opstand. In de volkswijken zien burgers de kloof tussen arm en rijk toenemen. #Nieuwsuur https://t.co/eIyKYaRdHf
Het verzet in heel Europa neemt ook toe. Het varieert van virusontkenners tot lokale politici die geen orders van de overheid accepteren. Maar ook is er steeds meer onvrede in achterstandswijken waar mensen niet alleen door het virus getroffen worden, maar ook hun baan kwijt raken.
Saskia Dekkers was in een van die achterstandswijken in Madrid waar bewoners de straat op gaan.
De politie controleert wie de wijk uitgaan. Wie werk heeft mag weg. Maar dat is meteen het probleem, want onder werk verstaan de Spaanse autoriteiten een arbeidscontract waarop staat dat je bij een bepaalde onderneming in dienst bent. Het merendeel van het werk in deze buurt is illegaal, zwart in ieder geval zonder registratie. En dus zitten mensen vast in de wijk.
“We leven van de zwarte economie, maar daardoor kunnen we ook geen beroep doen op staatssteun,” vertelt Octavio Marco in een van de weinige kroegen die nog open is.
“Mensen die nog wel kunnen werken doen geen test, omdat ze bang zijn positief getest te worden en hun baan kwijt te raken.”
Hoewel Spanje relatief veel artsen heeft (402 per 100.000) werken er niet veel in de achterstandswijken. Cristina Sanz is een van de jonge medici die wel in zo'n wijk actief is. Ze ziet niet alleen de medische, maar vooral de sociale gevolgen van de corona-uitbraak. “Ik had laatst iemand die positief getest was. Hij moest in quarantaine en mocht geen mensen zien. Maar hoe doe je dat met tien man op een flatje van nauwelijks 60 vierkante meter?”
Ze is boos op de politiek. “Er is niet in dit soort wijken geïnvesteerd en nu worden juist de mensen die hier wonen het hardst getroffen.”
Dat is ook het beeld in België.
De socialistische mutualiteiten (ziekenfondsen) in België hebben de sterftecijfers van begin dit jaar onderzocht. En bij mensen met lagere inkomens is de oversterfte 70 procent. Bij mensen met een modaal inkomen is de oversterfte 45 procent.
“Ze wonen vaak in slechtere leefomstandigheden, met meer mensen dicht op elkaar”, zegt Paul Callewaert, algemeen secretaris van de Socialistische Mutualiteiten in de Belgische media.
Een groot probleem is ook de toegang tot de informatie. De nieuwe minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke klaagde dat hij wel live via de televisie de mensen kon toespreken, maar dat er een hele grote groep mensen is die hij niet kan bereiken. "Die weten nog steeds niet wat ze moeten doen.”
Armoede neemt ook toe
Dat blijkt uit cijfers van de Wereldbank. Het komt niet alleen door corona, maar het virus speelt er wel een belangrijke rol bij. Wereldwijd zijn honderd miljoen mensen door de pandemie onder de armoedegrens terecht gekomen. Zij leven van minder dan 1,60 euro per dag.
Ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft slechte voorspellingen. De organisatie verwacht dat tegen het einde van dit jaar ruim 230 miljoen mensen honger zullen lijden. Ook dat komt niet alleen door covid, maar de pandemie speelt ook hier een belangrijke rol.
De stoplicht kaart
ECDC
The first🚦map has just been published!

The maps include information on:
▪️ the 14-day notification rate of new confirmed #COVID19 cases at subnational level
▪️ weekly COVID-19 testing rates
▪️ testing positivity rates
▪️ a map with a combined indicator based on the algorithm https://t.co/5fkPuduWwj
En dan de kleuren. De kaart is klaar. En dit is het resultaat. Het Europese Centrum voor Ziektepreventie en Bestrijding (ECDC) in Stockholm gaat voortaan elke week een nieuwe kaart publiceren. De kleuren geven aan wat de situatie is. Na maanden van onderhandelingen hebben de lidstaten overeenstemming bereikt over de definities.
De kaart wordt ingekleurd op basis van drie indicatoren: het aantal besmettingen per honderdduizend inwoners, het aantal testen en daarvan afgeleid het aantal positieve testen.
Groen
Een gebied wordt groen als het aantal besmettingen onder de 25 per 100.000 inwoners in de laatste twee weken ligt, en er minder dan 4 procent positieve testen zijn.
Oranje
Ligt het aantal besmettingen tussen de 25 en 50 per 100.000 en is het aantal positieve testen boven de 4 procent, dan wordt het kleurcode oranje. Een gebied of regio wordt ook oranje als het aantal gevallen tussen de 25 en 150 ligt, maar het percentage positieve testen lager is dan 4 procent.
Rood
Een gebied wordt rood als er meer dan 50 positieve testen zijn en het percentage boven de 4 procent ligt. Wanneer er meer dan 150 besmettingen per 100.000 inwoners zijn wordt een gebied sowieso rood.
Grijs
Een land kan ook nog grijs worden als er minder dan 300 testen zijn afgenomen.
Landen blijven wel zelf over de maatregelen gaan. Avondklokken, noodtoestanden, slimme of minder slimme lockdowns het zijn allemaal nationale bevoegdheden. Maar omdat het virus geen grenzen kent wordt er wel steeds meer samengewerkt. Diplomaten en politici zeggen er dan snel bij dat er niet meer EU komt, maar dat het een kwestie van gezond verstand is. Er komt voorlopig geen Europees reisadvies voor reizen naar andere EU-landen. Maar er wordt wel gekeken naar meer eenheid in bijvoorbeeld het aantal dagen dat reizigers in quarantaine moeten. Nu zijn er landen die 14 dagen aanhouden, 10 dagen kan ook en in sommige gevallen is 7 dagen binnenblijven en geen contact met andere mensen ook al genoeg.
“Ik hoop zo dat de Jaap van Dissels van Europa het met elkaar eens worden over dit soort zaken”, zegt premier Rutte na afloop van de EU-top in Brussel. Hij wil dat er meer coördinatie komt. “Een standaard voor de verschillende testen, zodat je zeker weet dat een test in Praag aan dezelfde criteria voldoet als een test in Nederland.”
En voor iedereen die denkt waarom is de kaart van Duitsland grijs? Dat komt omdat het land niet voldoende gegevens heeft aangeleverd. De samenwerking tussen de landelijke regering en de deelstaten verloopt nog niet helemaal optimaal.
De Dageraad
Er ging een gejuich op bij de tenminste 20.000 mensen die al uren buiten het gerechtsgebouw hadden gewacht. De rechter in Athene had geoordeeld dat de extreemrechtse beweging en politieke partij Gouden Dageraad een criminele organisatie is.
Het was zeven jaar na de moorden op de Griekse rapper Pavlos Fyssas, en de Pakistaanse migrant Luqman Shahzad, beiden in 2013. Honderden andere migranten, politieke rivalen en homoseksuelen waren in de jaren daarvoor al slachtoffers geworden van de knokploegen van de organisatie. Het megaproces tegen 68 leden van Gouden Dageraad had ruim 5 jaar geduurd. De uitspraak werd gezien als het uur van de waarheid voor de Griekse democratie, de rechterlijke macht en de samenleving. Want hoe kon deze extreemrechtse partij drie keer worden gekozen in het Griekse parlement?
De bewijslast was uiteindelijk overweldigend. Het resultaat van vele getuigenissen, ook van vijf ex-leden, video’s, afgeluisterde telefoongesprekken, en invallen bij Gouden Dageraad-leden. Vele Griekse en buitenlandse journalisten documenteerden de ideologie en de acties van de neonazi’s. De meest volhardende is misschien wel journalist en schrijver Dimitris Psarras, die Gouden Dageraad meer dan 30 jaar volgde, en getuige-deskundige was tijdens de rechtszaak.
De gevangenisstraffen zijn uitgesproken en het wachten is nu op de arrestatiebevelen voor de meeste veroordeelden, die begin volgende week komen. Zij konden de afgelopen dagen nog een verzoek doen tot opschorting van uitvoering van hun straffen tot de beroepszaak. Allen deden dat, behalve de moordenaar van Fyssas.
Voor een hen van hen zal het waarschijnlijk langer duren voor hij achter de tralies zit. Yannis Lagos, veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf en 8 maanden, is namelijk lid van het Europese parlement en heeft parlementaire onschendbaarheid. De Griekse autoriteiten moeten een verzoek doen aan het Europese parlement om die immuniteit op te heffen. De EP zal dan de speciale procedure volgen om de immuniteit op te heffen. Lagos zelf is vol zelfvertrouwen. Hij verscheen afgelopen maandag onverwacht in de rechtszaal.
En verder
David Sassoli
Annuncio con rammarico che la plenaria della settimana prossima non si svolgerà a Strasburgo, ma sarà in remoto.

La situazione in Francia e Belgio è molto grave. Gli spostamenti costituiscono un pericolo.

Strasburgo rimane la sede del @Europarl_IT e faremo di tutto per tornare.
…..Vroeger had je die mop van: ken je dat verhaal van die jongens die naar Parijs gingen. Inderdaad ze gingen niet. De moderne variant is: ken je dat verhaal van die politici die naar Straatsburg gingen. Ze gingen niet.
Voorzitter Sassoli had het nog zo plechtig aan president Macron beloofd. Ze zouden komen vergaderen, maar het is toch te gevaarlijk. Hij had daar wel een zetje in de rug voor nodig. De afgelopen week werd Sassoli bedolven onder de mails van politici en medewerkers die zich afvroegen of de voorzitter gek geworden was om midden in coronatijd het parlement naar Straatsburg te verhuizen. Bovendien werd hem verweten via Twitter te communiceren en de gewone leden te vergeten.
…..Blijven de Europese leiders elkaar fysiek zien als het nodig is, ook in coronatijd. De Finse en Deense premier hadden gevraagd of de top van afgelopen week wel noodzakelijk was. Volgens premier Rutte moeten de leiders inderdaad elke keer goed afwegen of ze wel naar Brussel moeten komen. “Maar soms is het goed om elkaar echt in de ogen te kunnen kijken. Zo hebben we een discussie over het klimaat en de brexit gehad die we nooit via een videoverbinding hadden kunnen hebben.”
Overigens moest Commissievoorzitter Von der Leyen tijdens de top in quarantaine, omdat tijdens de vergadering bleek dat een van haar medewerkers corona had. Al eerder was buitenlandchef Borrell afgehaakt, vanwege een coronageval in zijn buurt. Ook de Poolse premier was afwezig omdat hij in quarantaine zat. En op vrijdag vertrok ook de Finse premier vanwege een besmetting in haar omgeving. Voor de zekerheid is de extra top in november die aanvankelijk in Berlijn zou zijn omgezet naar een videovergadering.
…..Is het komende week de week van de landbouw. Het Europees Parlement gaat er uitgebreid over debatteren. Het gaat over geld voor boeren, compensatie en doelstellingen van het landbouwbeleid, meer voorwaarden om in aanmerking te komen voor inkomenssteun. Maar ook over de vegetarische slager. In totaal zijn er 670 amendementen ingediend. Hier te volgen.
…..Komen er lespakketten over hoe de rechtsstaat functioneert. Binnen de Europese begroting is 1 miljoen euro vrijgemaakt om lesmateriaal te maken. De begrotingscommissie van het parlement heeft voor dit initiatief van Sophie in ’t Veld gestemd.
…..Hoe moet het verder met de digitale en groene economie? En hoe kan die weerbaarder worden tegen schokken van buitenaf? De onderwerpen kwamen aan de orde bij de week van de regio’s. Lees meer hier.
…..Is maandag Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 te beluisteren. Tijn Sadée is in Luxemburg bij het Europees Openbaar Ministerie. Vanaf ongeveer 23.30 uur te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.