Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Doorpakken?

Revue
 
Doorpakken of kijken hoe het zich ontwikkelt? Dat is de vraag deze week. Moeten de Britten doorpakken
 

Brussel Inside

19 april · Editie #133 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? Dat is de hamvraag in Brussel. Alle andere onderwerpen zijn voorlopig ondergeschikt. Brexit is een feit, maar de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Doorpakken of kijken hoe het zich ontwikkelt? Dat is de vraag deze week. Moeten de Britten doorpakken en dus gewoon brexit doorzetten, zodat duidelijk is wie waar over gaat bij de wederopbouw, of moet er gewacht worden omdat één crisis al meer dan genoeg is?
Die vraag dringt zich ook op bij de andere 27 EU-leiders. Moeten ze nu doorpakken en het economisch herstelfonds al helemaal optuigen of is geduld raadzaam, zodat je weet wat er precies nodig is.
Iedereen heeft er een mening over en wat doe je dan? Dan schrijf je een open brief, we werden deze week bedolven onder de brieven. En in de categorie coronawoorden, deze week een aantal Franse woorden.
Blijf ons volgen @BrusselInside

Brexit gaat stug door
Michel Barnier
🇪🇺🇬🇧 Good to speak with @DavidGHFrost today to organise next week’s negotiating round, via videoconference.

We need real, tangible progress in the negotiations by June. We must advance across all areas.

https://t.co/FGN5ko7JcH https://t.co/zXBMpF1L6c
5:03 PM - 15 Apr 2020
Niets lijkt de Britten van hun voornemen af te kunnen brengen. Coronapandemie of niet, een premier op de intensive care, het maakt niets uit. De heilige graal van de brexit staat fier overeind en zal koste wat kost eind dit jaar plaatsvinden.
Sterker nog, zo valt te horen in regeringskringen, uitstel of verlenging van de brexitgesprekken zorgt alleen maar voor een langere periode van onzekerheid en juist nu hebben we onze zelfstandigheid nodig. Het take back control is bij de herstart van de economie meer dan ooit nodig.
De gesprekken over het handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk beginnen komende week weer, nadat beide onderhandelaars in meer of mindere mate getroffen zijn geweest door het coronavirus. Van de vijf bijeenkomsten die tot de zomer zouden worden gehouden zijn er nu twee uitgevallen. En er is haast bij, want op 31 december moet alles in kannen en kruiken zijn. Eigenlijk al eind juni, want als er uitstel nodig is dan moet dat voor 1 juli worden besloten, zo staat in de Britse wet.
De woordvoerder van de premier:, “We zullen niet vragen om de overgangsperiode te verlengen en als de EU daarom vraagt, zullen we nee zeggen.”
Ook de oproep van het IMF om de gesprekken nu stop te zetten, omdat het al moeilijk genoeg is, verandert de mening van de Britten niet.
Kristalina Georgieva, voorzitter van het IMF: ,“Mijn advies zou zijn om te zoeken naar manieren waardoor de onzekerheid wordt verminderd in het belang van iedereen, niet alleen van het Verenigd Koninkrijk, maar ook in het belang van de Europese Unie en de rest van de wereld.”
De nieuwe baas van het IMF is trouwens erg tevreden over de maatregelen die de Britten hebben genomen om de schade voor de economie te beperken. “Een sterk pakket helpt niet alleen het Verenigd Koninkrijk, maar ook de wereldeconomie, omdat de Britten een grote rol op het wereldtoneel spelen.”
Het Internationaal Monetair Fonds voorspelt een daling van 6,5% van het bruto binnenlands product van Groot-Brittannië dit jaar, en is daarmee optimistisch. Het onafhankelijke Office of Budget Responsibility van het Verenigd Koninkrijk is een stuk somberder en zegt dat de economie in het tweede kwartaal met 35 procent kan krimpen en met 13 procent voor heel 2020. De impact van de brexit valt daarbij volgens persbureau Bloomberg in het niet.
En dan is Nigel er nog
Hoewel hij zijn platform in het Europees Parlement kwijt is, blijft hij zijn stem verheffen als het om de brexit gaat. Nigel Farage liet deze week weer van zich horen. “Er zijn nu stemmen die suggereren dat de brexit-onderhandelingen na het einde van het jaar moeten worden verlengd. We moeten volledig vrij zijn van de EU, zodat we, als we uit deze crisis komen, vrij zijn om al onze commerciële en handelsbeslissingen te nemen.”
Dat staat lijnrecht tegenover het geluid dat Tim de Wit hoorde bij verschillende ondernemers. Klik hier voor zijn verhaal en reportage. En hier voor de Europa-podcast van Tim en Arend Jan Boekestijn.
Coronavirus: Boris Johnson discharged from hospital, thanks NHS 🔴 @BBC News - BBC
Di is trouwens het dankwoord van Boris Johnson nadat hij uit het ziekenhuis was ontslagen.
Alle ballen op Nederland
En dan de nieuwe Britten, dat zijn wij Nederland, tenminste: die omschrijving gebruiken veel internationale media om het zuinige standpunt van het kabinet als het gaat over geld voor de Europese Unie te omschrijven. Komende donderdag is er weer een Europese top (per video) en de druk op Nederland om met een substantieel bedrag over de brug te komen neemt toe.
President Macron haalde er dit weekend in The Financial Times zelfs de Eerste Wereldoorlog en de herstelbetalingen bij. Dat principe zorgde uiteindelijk voor de opkomst van het fascisme en de volgende grote oorlog in Europa. Nederland is niet solidair genoeg, is zijn verwijt.
“Dit is een moment van de waarheid. Zien we Europa als een politiek project of alleen maar als een gemeenschappelijke markt. Ik zie het als een politiek project. Dan ben je solidair met elkaar.”
Was er geen wapenstilstand?
Ja, de ministers van Financiën hebben vorige week een moeizaam akkoord bereikt over het gebruik van geld uit het Europees Stabilisatie Mechanisme (ESM). Maar er is veel meer geld nodig voor het zogenoemde herstelfonds en daar gaan de leiders komende week over praten. Macron geeft vast een voorzet. Bovendien is er nu al veel ongelijkheid tussen de landen. Er is nog geen echt financieel probleem. Landen kunnen gewoon geld lenen op de kapitaalmarkt, maar de rente die daarvoor moet worden betaald, loopt steeds verder uiteen. Oftewel, Italië en Spanje moeten veel meer aan rente ophoesten dan Nederland en Duitsland, zodat het voor de landen met lage rentes relatief makkelijk wordt om straks de economie weer aan de praat te krijgen.
“Dat is niet rechtvaardig. Dat werkt verstorend. Dat is een probleem”, aldus Macron. Hij is bang dat als de rijke landen niet over de brug komen de populisten in zijn land, maar ook in Spanje en Italië er garen bij spinnen. “Dan zeggen de mensen morgen: waar dient Europa nog voor? Europa beschermt ons niet. Dan winnen de populisten.”
Wat dan?
Frankrijk wil verder dat het herstelfonds verder wordt opgetuigd. Er is volgens voorzichtige berekeningen 1500 miljard euro nodig. Volgens een Frans plan zou dat bij elkaar gesprokkeld kunnen worden door de uitgifte van gezamenlijke leningen. Het lijkt een beetje op de eurobonds, maar zijn volgens de Fransen net iets anders.
De lidstaten (waaronder Nederland) moeten garanties afgeven ter waarde van tientallen miljarden euro’s. De Europese Commissie moet met die garanties op de kapitaalmarkt dan geld ophalen om het vervolgens uit te lenen. Het idee is dat de Commissie goedkopere leningen krijgt dan de zuidelijke landen, waar het virus ook economisch gezien fors heeft huisgehouden. In de politiek wordt gesproken over de hefboom.
Is dat genoeg?
Nee. Er is meer nodig, en de oplossing komt waarschijnlijk uit de Europese begroting. De Europese Unie stelt elke zeven jaar een nieuwe begroting op en de onderhandelingen slepen al geruime tijd aan. Nederland wil niet meer aan Brussel afdragen, nu de Britten de Unie hebben verlaten. In het kabinet is afgesproken om maximaal 1 procent van ons bbp (bruto binnenlands product) over te maken.
Die 1 procent wordt trouwens komend jaar ook minder waard, want als de economie krimpt wordt ook het bbp kleiner en een kleiner bbp leidt vanzelfsprekend tot een lager bedrag dat aan Brussel moet worden afgedragen.
De Europese Commissie komt waarschijnlijk deze week met een nieuw voorstel voor die begroting. De bedoeling is dan om geld dat anders pas na verloop van tijd zou worden uitgegeven naar voren te halen. Dus eerder uit te geven voor met name het economisch herstel. Zelfs al dit jaar.
Ook minister Hoekstra denkt dat daar de oplossing te vinden is.
“Dat herstelfonds moet op verschillende manier gefinancierd worden, niet met slechts één bron.”
De minister ziet ook een grote rol weggelegd voor de Europese Investerings Bank (EIB), die ook geld uitleent. “Je moet denken aan hefboomconstructies zoals we die ook gebruiken bij de Green Deal en het Junckerfonds.”
Maar voordat het zover is wil Nederland eerst een andere discussie. “Waar gaat het geld voor gebruikt worden? Ik begrijp dat er geld nodig is, maar hoeveel en we moeten het ook hebben over de voorwaarden.”
Het Europees Parlement heeft ondertussen een soort tussenoplossing bedacht. In een resolutie wordt gesproken over herstelbonds (recovery) die nodig zijn om het fonds met geld te voeden. Zo voorkom je dat landen als Nederland moeten zeggen dat ze hebben ingestemd met euro- of coronabonds. De herstelbonds zouden gekoppeld moeten worden aan het herstelfonds en een beperkte looptijd moeten hebben.
Deze week lijkt te vroeg om een het herstelfonds echt handen en voeten te geven, maar de politieke druk op Nederland om iets soepeler te zijn, neemt toe. Of zoals Macron het zegt: “Het gaat niet meer om de schulden en begrotingsproblemen van vroeger, maar het gaat nu en om de toekomst.”
Dan nog even de Tweede Kamer. Normaal gesproken houdt het parlement voor elke Europese top een debat. Premier Rutte krijgt dan min of meer instructies mee wat hij mag doen en vooral waar hij niet mee moet instemmen. In het verleden gebeurde dat tijdens een algemeen overleg, maar nu al weer geruime tijd is er een speciaal debat in de grote vergaderzaal.
Maar de coalitie, inclusief Europa-vriendelijke partijen als D66, vindt het allemaal niet nodig en willen hooguit een paar schriftelijke vragen stellen vooraf, maar vooral geen debat. En dus heeft de premier donderdag de handen vrij. Het debat om na afloop van een Europese top verantwoording af te leggen over wat is afgesproken is al langer geleden afgeschaft.
Een open brief
De Duitse minister Maas
De Duitse minister Maas
Het kan toeval zijn, maar het lijkt alsof dezer dagen iedereen elkaar open brieven schrijft. De bekendste open brief is misschien wel die van Emile Zola de J'accuse (ik beschuldig) brief. Zijn aanklacht over het Dreyfus-proces. Dat is al meer dan een eeuw geleden, maar nog steeds is het middel populair.
Italiaanse politici gebruiken de Frankfurter Allgemeine Zeitung om te klagen over gebrek aan solidariteit en de Duitsers op te roepen om geen Nederlanders te zijn. De open brief heeft effect want overal in de media ontstaat een discussie over de positie van Nederland. De opstellers van de brief worden onder meer uitgenodigd door Nieuwsuur om hun verhaal te vertellen.
De Duitse ministers Maas en Scholz schreven een brief in Les Echos (Frankrijk), La Stampa (Italië), El País (Spanje), Público (Portugal) en Ta Nea (Griekenland). De toon was er een van solidariteit, samen voor Europa en tegen het virus. Schouder aan schouder en we zijn wel degelijk solidair. In dit geval was het vooral de bedoeling om te laten zien dat Duitsland niet zo star is. Bijstelling van het beeld, noemen communicatiedeskundigen het.
Frans Timmermans houdt ook van het fenomeen. Hij schreef rond Kerst een open brief aan de Britse krant The Guardian onder de titel: My love letter to Britain, waarin hij opsomt wat hij persoonlijk allemaal gaat missen, maar dat het geliefde Koninkrijk altijd weer terug kan komen. Nu verlaat je me en breek je m'n hart. Een brief om in de publiciteit te komen en nog één keer een politiek statement te maken.
De Eurocommissaris schreef deze week opnieuw een brief. Dit keer over de Green Deal. En nu voor de bekende Europese kranten, zoals El País, Le Monde en NRC Handelsblad. In dit geval met de bedoeling het onderwerp dat door de crisis behoorlijk was weggezakt in de actualiteit weer op de agenda te zetten.
En dan nog een open brief van deze week. De burgemeesters van Barcelona, Milaan, Parijs en Amsterdam klommen in de pen. Kern van de boodschap: meer solidariteit, maak niet dezelfde fouten als bij de vorige crisis door de sociale aspecten te vergeten. En ook belangrijk: geef ons steden rechtstreeks geld om aan de opbouw na de crisis te beginnen.
Nog eentje dan. De brief van twee ambassadeurs, namelijk die van Duitsland en Frankrijk. Ze schreven samen een open brief in het AD onder de titel “Een boodschap aan alle Nederlanders”. We moeten het minder hebben over de tekortkomingen van Europa, maar meer over eenheid, solidariteit en ambitie.
Herstart
nieuwsuur
In Denemarken lopen ze iets op ons voor en mogen jonge kinderen morgen weer naar school of naar een kinderdagverblijf. Het is de eerste corona-maatregel die het land versoepelt. Maar er gelden wel zeer strikte regels. #Nieuwsuur https://t.co/tiTuUToCc6
9:47 PM - 14 Apr 2020
Langzaam maar zeker worden de eerste stappen gezet om weer naar school te gaan en de economie voorzichtig te herstarten. In Denemarken mogen de kinderen weer naar school, maar er zijn regels. Klik op het filmpje om de reportage van Rolien Créton te zien. Naar school op z'n Deens.
En ook de autofabrikanten in heel Europa willen weer aan het werk. Het liefst willen ze versoepeling van de milieueisen en uitstel van alle groene plannen die de Europese Commissie wil invoeren, maar voorzitter Von der Leyen heeft al gezegd dat daar niks van komt. En ook Frans Timmermans heeft in zijn open brief gezegd dat het nu geen tijd is voor uitstel of afstel.
Even wat cijfers
In de hele wereld worden er jaarlijks ongeveer 86 miljoen nieuwe auto’s verkocht. De Nederlandse markt was in 2018 goed voor 446.114 nieuwe auto’s. Een forse markt die de afgelopen weken vrijwel geheel stil is komen te liggen. Een klein overzicht van de Europese fabrieken waar langzaam maar zeker weer auto’s van de lopende band gaan rollen.
Zo begint Hyundai in Nošovice (Tsjechië) langzaam de productie te hervatten. In de fabriek worden nieuwe elektrische auto’s gemaakt, met vooral grotere batterijen, waardoor langere afstanden kunnen worden gereden.
De productie zal nog niet op volle toeren draaien. Van de gebruikelijke drie ploegen zullen er slechts twee werken. Ook wordt het bedrijf meerdere keren per dag ontsmet.
En ook Toyota wil vanaf 4 mei de auto’s weer van de band laten rollen in Tsjechië. Ook in Turkije en het Verenigd Koninkrijk wordt gemikt op begin mei, terwijl in Frankrijk (22 april) en Polen (23 april) een week eerder al de machines gaan draaien.
In Hongarije begint de fabriek van Audi in Györ weet te draaien. Het is de bedoeling om enkele honderden motoren per dag te produceren. Later zullen ook andere onderdelen van de fabriek opnieuw worden gestart.
Renault hervat de productie in Portugal en denkt nog na over hoe de Roemeense fabrieken weer kunnen gaan draaien.
De werknemers in de fabriek van het Italiaanse Ferrari in Maranello worden uitgebreid getest en krijgen een speciale app om hun gezondheid in de gaten te houden. Het is de bedoeling om volgende week voorzichtig aan het werk te gaan.
Jaguar-Landrover durft het nog niet aan. De fabriek wilde eigenlijk de vestigingen in het Verenigd Koninkrijk en Slowakije komende weken weer opstarten, maar dat is voorlopig voor onbepaalde tijd uitgesteld.
Volkswagen gaat wel langzaam weer beginnen. De fabriek in Zwickau (Duitsland) en de fabriek in Bratislava in Slowakije gaan op 20 april open. Een week later worden de fabrieken in de rest van Duitsland geopend, evenals in Portugal, Spanje, Rusland en de VS.
Bij Porsche duurt het nog even voordat er weer auto’s worden gebouwd. Er zijn problemen met onderdelen die van elders komen, waardoor de fabrieken in Stuttgart-Zuffenhausen en Leipzig nog even dicht blijven.
Een corona-hit
Chime of the dawn bells Belgian pianist composes song for Wuhan
Muziek helpt vaak, ook bij deze crisis. De grootste corona-hit is gecomponeerd door een Belg. In China zingt iedereen het mee. Chime of the Dawn Bells.
Je voelt je misschien alleen, maar de wereld staat achter je. Geef niet op, luister naar de muziek van de klokken.
Jean-François Maljean (67) uit het Waals-Brabantse Genva is de man achter de muziek. Ooit probeerde hij in Europa als pianist door te breken, maar uiteindelijk werd zijn muziek in China opgepikt. Hij is daar een enorme ster. Aanvankelijk zou hij begin februari optreden voor een project met een Chinese bianzhongspeler, een traditioneel klokkeninstrument. Maar door de corona bleef hij thuis.
En daar componeerde hij Chime of the Dawn Bells.
Een eigen plek op het strand
Blijven we nog even in België want de Standaard heeft een interessante rekensom gemaakt. Het land heeft 11,5 miljoen inwoners en beslaat 30.688 vierkante kilometer. Hoe gaan de Belgen met anderhalve meter afstand vakantie vieren?
Nog even wat getallen. De kust is precies 67 kilometer lang (van De Panne tot Knokke en er rijdt een leuke tram langs). Op sommige plekken is het strand breed op andere wat minder, maar in totaal komen we op 60.000 meter strand. Daar kunnen 30.000 mensen in de lengte van de zon genieten. (met dus anderhalve meter er tussen). Gemiddeld is een strand 50 meter breed dus dan kom je uit op 360.000 mensen die kunnen zonnen. Dat is drie procent van de hele Belgische bevolking.
Volgens hooglearaar Toerisme Management aan de KU Leuven Jan van der Borg is dat onmogelijk. Hij denkt dat er veel dagtripjes naar de steden worden ondernomen en de pretparken (als die al open zijn). Maar de wegen (veel files) en het openbaar vervoer kunnen het niet aan.
De oplossing is het beperkt toe laten van mensen bij attracties via bijvoorbeeld reserveringen om wachtrijen bij de ingang te vermijden. De burgemeester van Oostende heeft een andere oplossing in gedachten. Hij wil alleen mensen op het strand toelaten die in zijn gemeente belasting betalen. Hij telt mensen met een vakantiewoning dan ook mee.
Woorden
Om niet alleen bij Nederlandse woorden te blijven hangen, deze week een aantal nieuwe (en veelgebruikte) corona woorden uit de Franse taal. Ik pik er zeven uit.

  1. Attest, een cruciaal woord in de Franse bureaucratie. Je hebt een attestation de déplacement dérogatoire nodig om je te verplaatsen en als je verder wil reizen zelfs een une attestation de déplacement. En daar hoort ook een demeurant bij, het formulier waarop staat waar je woont.
  2. Déconfinement, dat is het moment waarop de lockdown wordt beëindigd. Je hoort ook wel le confinement. 
  3. Bruit, gaat over lawaai, veel gebruikt door flatbewoners die last hebben van gehorige buren. Sorry voor het lawaai is désolé pour le bruit en een verzoek om minder herrie te maken is  pourriez-vous réduire le bruit, s'il vous plâit.
  4. PQ, dat is de toiletrol. Natuurlijk hamsteren de Fransen niet, maar er is wel een woord voor. papier cul en dat is afgekort PQ.
  5. J'en ai marre, oftewel ik ben het beu. Veel gebruikt thuis tegen partner of kinderen.
  6. Ras-le-bol, meer gebruikt als je zelf tegen de muur vliegt. J'en ai ras-le-bol de le confinement!  Ik ben deze afsluiting beu!
  7. Putain, een woord dat de Fransen veelvudig gebruiken. Oh putain is een verzuchting die gebruikt wordt bij de rij voor de supermarkt, maar ook als de buurman heeft besloten om net pianoles te nemen tijdens de crisis.
En verder
nieuwsuur
Mulhouse is een van de grootste coronabrandhaarden van Frankrijk. Bron van de uitbraak was daar een samenkomst in een megakerk. “Het is niet alleen een schok, maar ook een lijdensweg”, zegt de predikant. #Nieuwsuur https://t.co/MQ7bhPSaTa
10:18 PM - 16 Apr 2020
…..Was Saskia Dekkers deze week in Mulhouse, een van de zwaarst getroffen gebieden in Frankrijk. De stad is in lockdown, na 21.00 uur mag niemand meer over straat. Klik op het filmpje voor haar reportage.
…..Waren er geen lange rijen voor de pinautomaten, maar toch is er her en der in de landen die met de euro betalen heel veel geld opgenomen. Het blijkt allemaal uit cijfers van de Europese Centrale Bank. En volgens The Financial Times is er meer geld opgenomen dan tijdens het omvallen van de Lehman Brothers aan het begin van de financiële crisis. Het geld wordt overigens uitgegeven, want we betalen veel meer in de hele eurozone met pin. Lees meer hier.
…..Is er maandagavond gewoon een Brussel bij Nacht. Vanaf zijn balkon is Sander van Hoorn de verteller van dienst. Uitzending vanaf 23.30 op NPO Radio 1.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Mitra Nazar, Conny Keessen, Hannah van der Wurff, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.