Bekijk profielpagina

Brussel Inside - De verlenging

Revue
 
De verlenging is begonnen. Natuurlijk in de Verenigde Staten, maar ook in de Europese Unie bij de bre
 

Brussel Inside

8 november · Editie #156 · Bekijk online
Hoe komt Europa uit de crisis? Hoe gaat het verder met het veto van Hongarije en Polen? En hoe verloopt de tweede golf? De brexit-discussie is in de laatste maand aangeland. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De verlenging is begonnen. Natuurlijk in de Verenigde Staten, maar ook in de Europese Unie bij de brexit-onderhandelingen.
In deze nieuwsbrief vragen we ons verder af of er iets gaat veranderen aan het vrij reizen, aan het verdrag van Schengen?
En hoe gaat het verder met het coronafonds?

De nieuwsbrief is 2573 woorden
Leestijd: Een kwartier
Blijf ons volgen @BrusselInside

Blessuretijd
Ursula von der Leyen
We took stock of the negotiations with UK Prime Minister @BorisJohnson today. Some progress has been made,but large differences remain especially on level playing field and fisheries.Our teams will continue working hard next week. We will remain in close contact in the next days. https://t.co/UVyyzKeUyW
U weet het, een brexit-deadline is geen deadline. Welke datum er ook genoemd wordt, de onderhandelaars snoepen er altijd nog wat extra tijd bij. Maar omdat 1 januari toch echt het wettelijke moment is waarop de Britten en de EU definitief afscheid van elkaar nemen, moet er ergens de komende weken duidelijkheid komen of er wel of geen deal komt.
De blessuretijd is aangebroken, aldus Tim de Wit onze man in Londen.
Vanwege de Amerikaanse verkiezingen en de steeds forser oplaaiende tweede coronagolf is er nauwelijks aandacht voor de onderhandelingen. In alle rust konden Michel Barnier, hoofdonderhandelaar namens de EU, en zijn Britse tegenhanger David Frost verder onderhandelen richting een deal. Dat leek de goede kant op te bewegen: er lekte niets uit, politici gooiden geen olie op het vuur, allemaal goede voortekenen.
Maar afgelopen week zakte dat optimisme weer in. Barnier schreef in een korte tweet dat ondanks de pogingen van de EU om een oplossing te vinden, er serieuze meningsverschillen bleven over de thema’s waar ze het maar niet over eens worden: visserij, het gelijke speelveld van regels en de controle daarop.
Michel Barnier
Updating @Europarl_EN & Member States on 🇪🇺🇬🇧negotiations today.

Despite EU efforts to find solutions, very serious divergences remain in Level Playing Field, Governance & Fisheries. These are essential conditions for any economic partnership.

🇪🇺 is prepared for all scenarios.
De goed geïnformeerde Ierse EU-correspondent Tony Connelly liet weten dat hij van verschillende bronnen hoorde dat Barnier somber is over een goede afloop. Volgens Connelly maken de Britten een terugtrekkende beweging; zijn ze niet bereid om de laatste sprong naar een compromis te wagen.
Ook spraken Boris Johnson en Ursula von der Leyen elkaar telefonisch gisteren. Maar net als hun eerdere gesprekken kwam er weinig concreets uit. Uit de korte verklaring bleek dat ze afspraken dat er doorgesproken wordt de komende dagen en dat de onderhandelingen nog verder geïntensiveerd zullen worden.
Waarmee het erg voelde als het copy-pasten van de vorige verklaringen van hun telefoongesprekken.
En dat terwijl de tijd dringt: als dit akkoord nog in alle EU-talen vertaald moet worden om te zorgen dat het Europees parlement er in de week van 14 december over kan stemmen, dan is er haast. Ook is er tijd nodig om het juridisch volledig dicht te timmeren en kunnen ook alle exporterende bedrijven de tijd die rest goed gebruiken om precies te weten waar ze zich op voor moeten bereiden: wel of geen deal. En als er dan een akkoord komt, wat betekent dat dan precies in de praktijk?
In Londen doen ze alsof ze geen haast hebben, proberen ze de tijdsdruk in de EU te gebruiken als drukmiddel om tot een compromis te komen. Iets wat tot op heden weinig resultaat heeft opgeleverd.
En dus is een last-minute-ingreep van politici op het hoogste niveau nodig. Boris Johnson moet de komende tien dagen kleur bekennen. Wil hij wel of geen akkoord? En als hij voor een deal gaat, is hij dan bereid om een compromis te accepteren?
Er zijn heel wat voetbalwedstrijden in de blessuretijd beslist. Nu is het aan de Britten en de EU om te laten zien wat er in de korte tijd die nog rest mogelijk is.
Schengen moet op de schop
De Franse president Macron kondigde de afgelopen weken al diverse maatregelen aan, na de aanslagen op een leraar en een basiliek. Radicale moskeeën worden gesloten, extremistische organisaties worden verboden. Imams met een buitenlands paspoort die over de (juridische) schreef gaan, worden uitgezet. Onze man in Parijs Frank Renout over verder gaande maatregelen.
Macron ging deze week een stap verder door expliciet een verband te leggen tussen terrorisme en migratie. Hij zei de bewaking van de Franse grenzen te verdubbelen, van 2400 naar 4800 agenten en douanepersoneel. “Dat is nodig vanwege de toenemende terreurdreiging’’, aldus Macron.
Hij zei harder te willen optreden tegen illegale immigratie en mensensmokkelaars. "Want steeds vaker hangen die twee samen met terreurnetwerken.”
Het is voor het eerst dat de president zo nadrukkelijk naar migranten wijst in de discussie over terrorisme. De reden daarvoor lijkt bij de daders van de laatste aanslagen te liggen. Voorheen waren terroristen in Frankrijk meestal jongeren met een buitenlandse achtergrond maar die in Frankrijk zelf geboren en/of opgegroeid waren. Dat is nu niet meer het geval.
De aanslag in Nice, eind oktober, werd gepleegd door een Tunesiër die kort ervoor illegaal naar Frankrijk was gereisd. De onthoofding van leraar Samuel Paty, half oktober, was het werk van een 18-jarige Tsjetsjeen die met zijn ouders politiek asiel had gekregen. De aanslag voor het oude kantoor van Charlie Hebdo in Parijs, in september, was het werk van een Pakistaan die drie jaar eerder als minderjarige naar Frankrijk was gekomen.
Met name bij rechtse partijen werd de afgelopen weken daarom al voor een strenger migratiebeleid gepleit.
“We moeten het akkoord van Schengen opschorten”, aldus Christian Estrosi, burgemeester van Nice en prominent lid van de rechtse partij Les Républicains.
Emmanuel Macron schuift nu ook voorzichtig die kant op. Hij zegt de regels van het vrije verkeer van mensen in Schengen-landen fundamenteel te willen veranderen. “Er moeten (weer) strenge controles aan de grenzen komen”, aldus Macron.
Die discussie is alles behalve nieuw. Al jaren pleiten opeenvolgende landen ervoor, met name bij een toename van de migratie, om weer grenscontroles in te voeren. Meestal stuit dat dan op verzet van andere landen die er op dat moment minder last van hebben.
Emmanuel Macron heeft nog niet uit de doeken gedaan hoe een nieuw Schengen-verdrag er wat hem betreft uit moet zien. In december komt hij met voorstellen naar Brussel en in de eerste helft van 2022, als Frankrijk EU-voorzitter is, moeten de nieuwe regels ingaan. Datzelfde jaar worden er – toeval of niet – ook weer presidentsverkiezingen gehouden in Frankrijk.
Niet bij ons
Emmanuel Macron
Le combat contre le terrorisme passe par le renforcement des contrôles aux frontières intérieures de l’espace Schengen.
Het past allemaal bij de uitspraak die de Franse president voor de camera’s van Al Jazeera deed.
“Pas chez nous”, niet bij ons.
Na de onthoofding van een Franse leraar in de buurt van Parijs en een aanslag in een kerk in Nice in oktober, nam Macron duidelijk stelling: schending van fundamentele waarden wordt in Frankrijk niet getolereerd. Maar de vraag blijft wat valt er tegen te doen? Hoe voorkomen we dergelijke aanslagen, zoals afgelopen week ook weer in Wenen.
Merel Dekker over de daden die na de ferme woorden komen.
Online terrorismepropaganda aan banden
De Europese Unie probeert het, bijvoorbeeld, met regels tegen de verspreiding van terrorismepropaganda op internet. Maar er is een politiek verschil van mening over wie waar over gaat. Wat mag de Unie zelf doen en wat is de bevoegdheid van de lidstaten. En dus lukt het al sinds 2018 niet om overeenstemming te bereiken.
De voorgestelde verordening verplicht internetproviders en online platformen om content die aanzet tot terrorisme (oproepen tot aanslagen, promoten van deelname aan terroristische activiteiten, geven van instructies en technieken voor terrorisme), binnen één uur na een verwijderingsbevel offline te halen. Dat verwijderingsbevel moet volgens het oorspronkelijke voorstel EU-breed zijn om snelle en effectieve verwijdering van terrorismepropaganda te verzekeren. Bij de recente aanslagen bij Parijs en in Dresden, Nice en Wenen speelde terrorismepropaganda die verspreid werd via het internet steeds een rol.
Waar gaat de discussie over?
De onderhandelingen over de verordening zitten vast, omdat het Europees Parlement dwars ligt. Eerst ging het over de wrijving tussen vrijheid van meningsuiting en veiligheid en vooral de definitie van het begrip terrorismepropaganda”, maar inmiddels draait de onenigheid om de aloude tweestrijd tussen Europese samenwerking en nationale controle. Wat hebben de lidstaten nog te zeggen?
En dit keer zijn de rollen omgedraaid: de Raad (de ministers van de lidstaten) wil een EU-wijd verwijderingsbevel dat direct van kracht is omdat dat effectiever zou zijn. Maar in het Europees Parlement is er twijfel over een dergelijk Europees bevel. De sociaaldemocraten, de Groenen, maar ook de fractie waar de PVV in zit (ID) willen die bevoegdheid bij de lidstaten laten.
Duitsland heeft als voorzitter nu een compromisvoorstel gedaan met als kern dat lidstaten nog bezwaar kunnen maken. De vraag is of dit voorstel de eindstreep haalt. Bij de christendemocraten worden ze ondertussen ongeduldig. De fractie waar ook het CDA bij hoort heeft aan Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, gevraagd om te bemiddelen. “Het is hoog tijd dat met behulp van deze EU verordening de verspreiding van terrorismepropaganda online wordt ingedamd.”
De spiegel
Eppo Bruins
Nederlands bedrijfsleven dreigt 6 miljard euro uit Europese pot mis te lopen omdat kabinet niet wil voldoen aan een aantal voorwaarden die al jaren bekend zijn. Dat kan beter en sneller. https://t.co/zG0UoVZHvK https://t.co/JOxnby3qOT
Mendeltje van Keulen, lector aan De Haagse Hogeschool en vaste medewerker van de nieuwsbrief komt nog even terug op vorige week.
Het verhaal over Nederland dat geld uit het Europese Herstelfonds op de plank laat liggen. Dat zorgde voor veel onbegrip. Eppo Bruins (ChristenUnie) stelde vragen aan minister Wiebes. In de Eerste Kamer werd er tijdens de Algemene Europese Beschouwingen bij stil gestaan.
Eerst nog even waar ging het over. Omdat er in maart verkiezingen zijn, wil het kabinet geen besluiten nemen over de hervormingen voor Nederland, die de EU voorstelt (zoals de hervorming van de hypotheekrenteaftrek). Maar had daar niet al aan gewerkt kunnen worden?
“We hebben hervormingen nodig in de 27 EU landen. De hoofdsteden moeten hun eigen huis op orde houden”, zoals Minister Blok benadrukte tijdens een Clingendael-conferentie op 2 november. Dat betekent, legt hij uit: “ook in Zuid-Europa een hogere pensioenleeftijd.”
Hij trok de vergelijking met Nederland, waar we dat met de sociale partners hebben onderhandeld. Of zoals VVD EU-woordvoerder Anne Mulder zei in NRC op 23 juli: “Ik wil me niet bemoeien met de pensioenen van Italianen, maar omdat de Commissie haar werk niet doet, moet Mark Rutte de boeman uithangen”.
Maar kijkt de Europese boeman ook in de spiegel?
De Europese Commissie is na de financiële crisis in 2009 op verzoek van de lidstaten begonnen elk land aanbevelingen te geven over betere organisatie van het onderwijs, de arbeidsmarkt, sociaal beleid en de financiële sector. Doel is meer balans tussen de 27 economieën - een recept dat ook door DNB-president Klaas Knot in zijn Schoo-lezing 2020 werd gepredikt. Die Europese adviezen verschijnen altijd in februari en worden in juli door de lidstaten vastgesteld. Elk jaar in april geven de lidstaten hun reactie op de adviezen van vorig jaar, in een nationaal Hervormingsprogramma in 2021 samengevoegd met een Corona-Herstelplan. Na bespreking in de Raad moeten die plannen voor het einde van het jaar worden ingevoerd. Dan zijn het ‘Europese’ en het ‘nationale’ Semester voorbij.
Ook Nederland krijgt dus al tien jaar adviezen uit Brussel. Die vormden de basis voor de pensioenhervorming, inspireerden tot een extra innovatie-impuls in het Wopke-Wiebes investeringsfonds, en zetten aan tot beperking van de mogelijkheden voor belastingontwijking door het internationale bedrijfsleven. Bepaalde aanbevelingen zijn nog niet opgevolgd. Zo moet Nederland volgens Europese afspraken meer investeren in duurzaam transport en in de zorg en in de arbeidsmarktpositie van zzp-ers; de Commissie geeft jaarlijks kritiek op de hypotheekrenteaftrek en vindt dat de woningbouw achterblijft.
Voer voor een stevig politiek debat.
Maar een Haagse politieke discussie over het Europese Semester is in de praktijk lastig te organiseren. Dat komt omdat de discussie aan het Binnenhof per ministerie en Kamercommissie is georganiseerd. De woordvoerders financiën spreken met staatssecretaris Vijlbrief over de fiscale aanbevelingen, de woordvoerders Economische zaken met minister Wiebes over digitalisering, en de commissie sociale zaken met minister Koolmees over de arbeidsmarkt. Zo valt het Europees Semester in Den Haag al jaren een beetje tussen wal en schip.
Het zou jammer zijn om in dit hersteljaar geen breed gedragen nationaal hervormingsprogramma in te dienen en enige miljarden aan investeringssteun te laten liggen. Politieke partijen kunnen helpen dat te voorkomen door in hun verkiezingsprogramma’s duidelijk te maken hoe zij staan tegenover de genoegzaam bekende aanbevelingen van de Europese Commissie. Wie pleit voor Europese hervormingen, kan dus nu al aan het werk.
Wat zegt het kabinet?
Minister Blok zegt dat het inderdaad voor ons land om 5,5 miljard euro gaat. “Daar lopen inderdaad heel praktisch verkiezingen en een kabinetsformatie doorheen, dus dat is een van de afwegingen die een rol spelen bij de vraag wanneer we daar een beroep op het geld doen.”
“We bevinden ons nou eenmaal op een moment in de politieke kalender dat we vrij kort voor verkiezingen en een kabinetsformatie zitten.”
Nog wat cijfers
Valdis Dombrovskis
Growth will return, but it will take time. We now need a swift agreement on Next Generation EU so we can support worst-hit regions and sectors. #ECForecast https://t.co/XOFVUpxfc1
Dat Europese herstelfonds is nodig, vanwege de enorme impact die het virus op de economie heeft. De Europese Commissie kwam deze week met een voorspelling voor de komende tijd. En de klap komt hard aan in veel lidstaten.
De krimpcijfers:
  • Spanje 12,4 %
  • Italië 9,9 %
  • Frankrijk 9,4 %
  • Portugal 9,3 %
  • Griekenland 9 %
  • België 8,4 %
  • Duitsland 5,6 %
  • Nederland 5,3 %
  • Litouwen 2,2 %
  • Ierland 2,3 %
En voor de volledigheid ook het Verenigd Koninkrijk. De economie krimpt daar volgens de voorspelling met 10,3 procent.
De werkloosheid in de EU stijgt eveneens. Dit jaar met 8,3 procent, volgend jaar loopt het op naar 9,4 procent.
Het hele rapport leest u hier.
En verder
Prime Minister GR
The partnership between the Greek Government and the @VWGroup highlights how innovation can be a force for change. We are at the beginning of a journey to transform Astypalea into a paradigm for smart & green living that could influence how we think about the future of mobility. https://t.co/8RCKYbdpuF
…..Is Volkswagen bezig om het Griekse eiland Astypalea, in de oostelijke Egeïsche Zee om te toveren in een klimaatneutraalgebied. Iedereen moet daar elektrisch gaan rijden op stroom die lokaal is opgewekt. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis was bij de lancering enthousiast. “Het kan een voorbeeld zijn van hoe kleine gemeenschappen kunnen profiteren van nieuwe oplossingen op het gebied van duurzaamheid.” Het project gaat zes jaar duren. Volkswagen wil trouwens de komende jaren de grootste producent van elektrische auto’s worden. Lees meer hier.
…..Staat de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko met veertien anderen functionarissen nu toch op de sanctielijst van de EU. De tegoeden worden bevroren en hij mag de EU niet in. Volgens de ministers van Buitenlandse Zaken is er de afgelopen week niets veranderd in het land, na de frauduleus verlopen verkiezingen van deze zomer.
…..Zorgt de coronacrisis voor een bijzondere besparing in Europa. De politici van het Europees Parlement krijgen normaliter voor elke dag dat ze vergaderen een vergoeding van 323 euro. Daarnaast krijgen ze per maand 4.563 als onkostenvergoeding. In totaal scheelt dat deze maand meer dan 300 miljoen euro. Lees meer hier.
…..In Slowakije zijn meerdere oud-politiechefs opgepakt vanwege de moord op onderzoeksjournalist Jan Kuciak en diens vriendin Martina Kusnirova in 2018. In april werd een 37-jarige ex-militair veroordeeld tot 23 jaar gevangenisstraf voor het uitvoeren van de huurmoorden. Het vermeende brein achter de moord, de invloedrijke zakenman Marián Kočner, werd dit najaar vrijgesproken. De moorden leidden destijds tot protesten en de val van de toenmalige regering van premier Robert Fico. Lees meer hier. (Daar staat ook de reportage bij die we destijds maakten).
…..Nog een filmpje over tongbrekers in het Europees Parlement van Lara Wolters. Klik hier.
…..Is maandag Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 te beluisteren. Sander van Hoorn is de verteller van dienst. Vanaf ongeveer 23.30 uur te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Merel Dekker, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.