Bekijk profielpagina

Brussel Inside - De groene toekomst van de EU

Revue
 
 

Brussel Inside

25 april · Editie #179 · Bekijk online

Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.


Het was een belangrijke week voor de groene ambities van de EU. Niet alleen kwam er een officieel akkoord voor de klimaatdoelen voor 2030 en 2050, ook werd een belangrijk hulpmiddel gepresenteerd om deze doelen te bereiken: het groene keurmerk voor beleggers.
De toekomst van Duitsland wordt politiek gezien mogelijk een stuk groener. De Groenen zijn onder leiding van Annalena Baerbock bezig aan een opmars.

De strijd om het bondskanselierschap
 Armin Laschet (CDU) en Annalena Baerbock ( de Groenen)
Armin Laschet (CDU) en Annalena Baerbock ( de Groenen)
Door Judith van de Hulsbeek
Een turbulente week in Duitsland, want daar zijn de kaarten voor de parlementsverkiezingen in september geschud en het ziet ernaar uit dat het - voor het eerst in lange tijd - weer eens echt spannend gaat worden. De partijen die de meeste kans maken in september te winnen - de christendemocraten en de Groenen - presenteerden deze week hun Kanzlerkandidat en -Kandidatin, degene die Angela Merkel mag opvolgen als ze de grootste partij worden.
De christendemocraten van de CDU/CSU kwamen na een pijnlijke interne tweestrijd toch uit bij CDU-voorzitter Armin Laschet. Even leken ze te gaan voor de populaire, maar onberekenbare Beierse deelstaatpremier Söder, maar die had de partijtop te veel tegen zich in het harnas gejaagd. Vandaar dat er na veel gerommel toch de ‘veilige keus’ voor Laschet werd gemaakt. Heel anders ging het eraan toe bij de Groenen. Die kozen na een opvallend geruisloze procedure voor de 40-jarige Annalena Baerbock, een politiek talent, maar wel een zonder bestuurservaring. 
Wie wordt de grootste?
Reuring in Duitsland natuurlijk, want zoals het er nu voor staat maken de Groenen serieus kans de grootste partij te worden en dus de bondskanselier te leveren. Kanzerlin Baerbock, een jonge ‘groene’ vrouw aan het roer van Europa’s grootste economie: het zou niet minder dan een kleine revolutie zijn. En al helemaal als de Groenen ervoor kiezen niet met de christendemocraten in zee te gaan, maar het met de liberalen en de sociaaldemocraten van de SPD willen proberen, of - wat een nog grotere koerswijziging zou betekenen - met de SPD en Die Linke. 
Wat kunnen we van de twee kandidaten verwachten? In de Duitse pers lees je veel over de tegenstellingen: de oude witte man versus de jonge onervaren vrouw, de veilige weg versus de vernieuwing, de dinosaurus versus het overmoedige kuiken ‘dat nog maar net uit het ei is gekropen’ (woorden van oud-SPD-politicus Oskar Lafontaine, die Baerbocks gooi naar het kanselierschap bekritiseerde), maar voor deze nieuwsbrief is het natuurlijk interessant om te kijken of Duitsland met hen op Europees gebied een andere weg in zal slaan. 
Europese samenwerking
Vooropgesteld: zowel Laschet als Baerbock zijn pro-EU. Beiden zien meer Europese samenwerking als enige mogelijkheid om grote vraagstukken als migratie en klimaat en de concurrentiepositie ten opzichte van China en Amerika aan te gaan. De CDU/CSU en de Groenen zijn zelfs allebei voor een Europees leger - toch een opvallend standpunt voor de Groenen, een partij die eens om haar pacifisme bekendstond. Een gevleugelde uitspraak van Laschet: “Europa wordt pas serieus genomen als het met één stem spreekt.”
Het verschil zit ‘m in de aanpak. Waar van Laschet wordt verwacht dat hij veel zal doen om commerciële belangen van Duitsland in bijvoorbeeld China en Rusland te beschermen en daarmee trouw blijft aan Merkels Wandel durch Handel-beleid (verandering door handel), zullen de Groenen vaker de confrontatie kiezen en een standpunt innemen op basis van ideologie. In het Europees Parlement stemden de Groenen bijvoorbeeld voor een boycot van producten gemaakt door dwangarbeid van Oeigoeren uit Xinjiang. En in het verkiezingsprogramma van de Groenen staat heel duidelijk dat ze tegen de gaspijpleiding Nord Stream 2 zijn, ook omdat Poetin daarmee te veel te zeggen krijgt in Europa. De CDU/CSU blijft erbij dat het een ‘puur economisch project is’.
 In hoeverre de Groenen aan deze standpunten vast gaan houden, dat zal pas in de coalitie-onderhandelingen na de verkiezingen blijken. Baerbock staat er ook om bekend dat ze uiterst pragmatisch is en bereid compromissen te sluiten. Maar dat er met de Groenen in de regering een ander Duits geluid zal gaan klinken in Brussel, dat durf ik hier wel alvast te voorspellen. 
De twee kandidaten gingen vorig jaar februari al in debat over Europa.
16.02.2020 - Armin Laschet & Annalena Baerbock (englisch) - Münchner Sicherheitskonferenz / MSC 2020
Commissie komt met groen label voor beleggingen
Na eindeloos gesteggel en gepraat presenteerde de Commissie woensdag eindelijk haar lijst met groene investeringen, de taxonomie. Dat het een zware bevalling was hier in Brussel, is geen groot geheim. Zelfs Valdis Dombrovskis, vicevoorzitter van de Europese Commissie, gaf toe nog niet eerder zoveel weerstand te hebben gevoeld bij het maken van beleid.
Zo vinden landen als Zweden en Finland dat het kappen van bossen duurzaam is als die elders weer worden aangeplant. Veel milieuorganisaties zijn het hier niet mee eens. Ook Oost-Europese landen gingen niet zomaar akkoord. Daar wordt nog volop energie opgewekt met kolencentrales. De stap naar zonne- en windenergie is er nog groot. Daarom overwoog de Commissie in maart nog aardgas toch als duurzame energie aan te merken. Dit terwijl landen als Nederland juist stappen zetten om van het gas af te komen.
De groene lijst maakt duidelijk wat volgens Brussel een duurzame belegging is. Investeren in fossiele brandstoffen krijgt uiteraard geen groen label, maar in windenergie wel. De lijst moet het voor beleggers veel makkelijker maken om groene beleggingen te doen. Hierdoor hoopt men dat er miljarden euro’s uit de private sector in de verduurzaming van de EU worden gestoken.
Gemiste kansen
Maar elke Nederlandse bondscoach kan het je vertellen: als je een lijst van spelers opstelt, zijn er altijd mensen die vooral gemiste kansen zien. De VVD en JA21 vinden het bijvoorbeeld een gemiste kans dat kernenergie nog niet als duurzaam is aangemerkt. De Commissie heeft besloten het onderzoek naar kernenergie aan het einde van dit jaar af te wachten. Volgens deze partijen is kernenergie essentieel als Europa de eigen klimaatdoelen wil behalen.
Ook milieuorganisaties zien gemiste kansen. Zo vinden ze het zeer kwalijk dat biomassa door de Commissie nog altijd wordt aangemerkt als een duurzame energiebron. Ook zijn ze teleurgesteld dat de besluiten over gascentrales evenals kernenergie zijn uitgesteld tot het einde van het jaar.
De bank Triodos maakte jaren geleden zelf een lijst van duurzame beleggingen. De bank vindt de lijst van de Commissie een goede eerste stap, maar ziet zeker nog ruimte voor verbetering.
Sander van Hoorn sprak met Triodos-econoom Hans Stegeman.
EU Taxonomie oordeel Triodos
Vaccinfeestje bij Pfizer-fabriek in Puurs
Door Sander van Hoorn
De uitnodiging kwam in het midden van de week. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gaat op bezoek bij de fabriek van Pfizer in Puurs. Of de NOS mee wil? Sure. Op zijn best filmen we wat beelden van het productieproces van het vaccin met de minste bijwerkingen en de meest stabiele levering.
En dat is precies het succes dat Von der Leyen op zichzelf wil laten afstralen. Op het laatste moment haakt ook de premier van België aan, Alexander De Croo. De twee bezoeken de fabriek en plakken een EU-vlag op een doos die bestemd is voor Denemarken.
Von der Leyen grijpt het bezoek aan om een extra deal van 1,8 miljard vaccins aan te kondigen voor de komende jaren. Het zijn er meer dan er inwoners zijn in de hele EU. De vraag wat er met het overschot gebeurt, blijft onbeantwoord. Het bedrijf en het land waar het staat, delen vandaag mee in het succes. Er zijn zo veel cameraploegen uitgenodigd om dit vast te leggen, dat alle virologen in de Europese Unie schande zouden hebben gesproken over de manier waarop het georganiseerd was.
EU Pfizer Brussel Inside
JA21-Europarlementariër van start
Door de Nederlandse verkiezingsuitslag verloor het Europees Parlement twee parlementariërs met ontzettend veel ervaring. Kati Piri (PvdA) en Derk Jan Eppink (JA21) verruilden hun zetel in het Europees Parlement voor een zetel in de Tweede Kamer.
Dat betekent dat er twee nieuwe Europarlementariërs aan de slag gaan. Twee weken geleden spraken wij al met Thijs Reuten, de nieuwe Europarlementariër voor de PvdA. Deze week is de beurt aan Michiel Hoogeveen van JA21. Hij moest even wachten voordat hij de zetel officieel kreeg. In 2019 kwamen de Europarlementariërs van JA21 nog in het parlement onder de vlag van Forum voor Democratie. Een vrijgekomen plek gaat in eerste instantie naar de eerstvolgende persoon op de kieslijst. In dit geval was dat Thierry Baudet.
Baudet heeft inmiddels officieel afstand gedaan van zijn zetel en dus kan ook Michiel Hoogeveen aan de slag in het Europees Parlement.
Naam: Michiel Hoogeveen
Leeftijd: 31 jaar
Lid van de partij sinds: 15 november 2016 FVD, sinds 18 december 2020 JA21
Vorige baan: assistent voor de Europese fractie voor FVD. Vanaf december 2020 voor JA21. Statenlid Zuid-Holland sinds 2019
 
Waarom wil je naar het Europees Parlement?
De afgelopen jaren heb ik als Statenlid voor de provincie Zuid-Holland onderzoek gedaan naar de subsidiegeldstromen van en naar de EU. In Nederland is er een beeld dat wij louter profiteren van de EU, maar dit beeld klopt niet helemaal. Ik heb nu de grote eer om aan de Nederlandse kiezer te laten zien wat hier gebeurt.
Je loopt al twee jaar mee als politiek assistent hier in Brussel. Wat wil je nu in jouw nieuwe rol gaan bereiken?
Ik heb de onmogelijke maar eervolle taak om Derk Jan Eppink waardig op te volgen. Ik zal zijn dossiers van economische en monetaire zaken overnemen en daarnaast zal ik ook de portefeuille internationale handel op mij nemen. Ik maak mij ernstige zorgen over het coronanoodfonds. De Commissie gaat gemeenschappelijke schulden aan om een geopolitiek project in stand te houden. Er wordt vooral gekeken naar het beleid voor de korte termijn en niet voor de lange termijn. Deze schulden moeten een keer worden afbetaald. Ik zou dan ook willen dat er een kritisch onderzoek komt naar wat de euro ons nou echt gebracht heeft. Een monetaire unie gebaseerd op schuld zal als een boemerang terug in ons gezicht keren. Wij denken dan ook dat de euro niet houdbaar is. Bij JA21 willen we gaan kijken of de euro heel stapsgewijs ontmanteld kan worden.
Er zijn partijen in het Europees Parlement die dit al langer roepen. Vooralsnog lijkt een meerderheid van de EU-burgers tevreden te zijn met de munt. Hoe wil je hen overtuigen om uit de euro te stappen?
Ik denk dat het vooral belangrijk is de juiste toon aan te slaan. Nu zijn er veel extremen te horen. Aan de ene kant zie je partijen die tegen alles zijn en aan de andere kant partijen die het allerliefste zo snel mogelijk een federale unie willen. Ik wil zonder geschreeuw en scheldpartijen in gesprek.
We kunnen heel hard roepen dat we voor uittreding zijn, maar je kunt ook een alternatief aanbieden. Dat hebben we tijdens de verkiezingen ook gedaan. Dus minder EU, maar wel economische banden houden. Euro-kritische partijen hebben nu vooral veel oneliners. Dat is leuk, maar de vraag is of je daadwerkelijk iets betekent voor de kiezer. Er was lang geen oor voor kritisch geluid. Nu wel, maar het is tijd om het om te zetten in beleid.
Bij beleid maken hoort ook het sluiten van compromissen. Ben je niet bang kiezers hierdoor te verliezen?
Nee, ik denk dat als je realistische alternatieven aanbiedt en de kiezer hier goed over informeert dan begrijpen mensen dat echt wel. Ik wil ook echt contact houden met de kiezers. Nu doen we dat nog veel via sociale media. Maar zodra de coronaregels zijn versoepeld, willen we echt EU-avonden houden waar mensen naar toe kunnen. Weer ouderwets zaaltjes toespreken.
 Waar kijk je het meest naar uit? 
Dat de boel hier weer opengaat, maar dat is waarschijnlijk niet wat je bedoelt. Ik heb vooral zin om hier ervaring op te doen en dan terug te gaan naar de kiezer, om uit te leggen wat hier gebeurt. Ik wil de wetgevingsfabriek van de Commissie goed en op tijd uitleggen. Dan weten de kiezers wat er op hen af komt.
In het nieuws afgelopen week
  •  Woensdagnacht bereikten de Raad, de Commissie en het Europees Parlement een officieel akkoord over de klimaatwet. Hoewel al maanden bekend was dat de EU een CO2-reductie van 55 procent voor 2030 wilde bereiken, was hier tot op het laatste moment toch nog wat gesteggel over. Het Parlement had zijn zinnen gezet op een reductie van 60 procent en ook over de berekening van het doel was onenigheid. Tot in de vroege uurtjes werd er vergaderd, want iedereen had dezelfde ambitie: de wet moest er door zijn voor de klimaattop van donderdag waar de Amerikaanse president Biden zijn ambities zou presenteren.  
  • Rusland besloot deze week meerdere troepen in de Krim en aan de grens met Oekraïne terug te roepen. De spanningen met Rusland bouwden de afgelopen weken flink op doordat er zo'n 100.000 Russische soldaten zich hadden verzameld bij de oostgrens met Oekraïne en in de Krim. Tot grote opluchting van de Oekraïense president vertrekt een deel van de troepen nu.
Володимир Зеленський
The reduction of troops on our border proportionally reduces tension. 🇺🇦 is always vigilant, yet welcomes any steps to decrease the military presence & deescalate the situation in Donbas. Ukraine seeks peace. Grateful to international partners for their support #StrongerTogether
  •  Het misbruik van kunstmatige intelligentie moet worden aangepakt, vindt de Commissie. Afgelopen week werd bekend hoe het dat wil doen. Zo moeten er strengere regels komen voor slimme computers die bijvoorbeeld asielaanvragen, examens en sollicitaties beoordelen.
Op de agenda van komende week
  • Het ziet er naar uit dat Yannis Lagos, een van de zeven leiders van de Griekse extreemrechtse partij Gouden Dageraad, zijn immuniteit komende week kwijtraakt. Maandag stemt het Europees Parlement hierover. 57 politici en andere leden van de Gouden Dageraad zijn vorig jaar in Griekenland veroordeeld, onder meer voor moordpogingen, ernstig geweld en illegaal wapenbezit. Mocht Lagos zijn immuniteit verliezen, dan wacht hem een gevangenisstraf van 13 jaar.
  •  Maandag komen Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad naar het Europees Parlement voor een debat over sofagate. Een aantal Europarlementariërs hoopt door het incident de Raad zo ver te krijgen om in te stemmen met een quotum voor meer vrouwen in topfuncties.
  • Dinsdag debatteert en stemt het Europees Parlement over het handelsakkoord tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. Het is slechts een formaliteit want het akkoord is al sinds 1 januari in werking. De branchevereniging voor verladers, EvoFenedex, is blij dat akkoord nu officieel wordt vastgelegd. Toch zijn er nog tal van andere zaken die met de Britten moet worden afgestemd. “In het huidige akkoord wordt geen rekening gehouden met hoe complex de meeste toeleveringsketens zijn. Als je nu bijvoorbeeld een product naar Groot-Brittannië exporteert waarvan een klein onderdeeltje buiten de EU komt, dan moet je invoerrechten betalen”, zegt Godfried Smit van EvoFenedex. Bovendien zou door de hoge import- en exportkosten de handel met Groot-Brittannië nog altijd zo’n 10 tot 15 procent lager liggen dan voorheen.
  • Woensdag wordt er voorlopig voor het laatst gedebatteerd over het Digital Green Certificate, ook wel de coronapas genoemd. Het Parlement kan nog een laatste paar amendementen indienen. Zo ligt er een amendement klaar om de naam van de coronapas te veranderen in het EU-covid19-certificaat. Ook ligt er een voorstel klaar om het certificaat maar 12 maanden in te zetten. Mocht na 9 maanden blijken dat het coronavirus nog altijd niet onder controle is, dan kan gestemd worden voor een eventuele verlenging.
Belangrijke data voor de coronapas
3 mei – De Commissie, de Raad en het Parlement gaan dan voor het eerst in conclaaf over de coronapas.
17-20 mei – De ambitie is dat het Europees Parlement dan voor de laatste keer stemt over de coronapas. Vrij snel daarna is het aan de Raad om er een handtekening onder te zetten.
Juni – De Commissie begint met de eerste pilot.
Juli – De coronapas wordt breed uitgerold over de hele EU.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Tijn Sadée en Judith van de Hulsbeek
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.