Bekijk profielpagina

Brussel Inside - De feestdag

Revue
 
Het is vandaag een feestdag van de democratie. We mogen stemmen. En we kijken vast vooruit. Hoe telle
 

Brussel Inside

23 mei · Editie #89 · Bekijk online
Op 1 november begint een nieuwe Europese Commissie en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - is begonnen. En of ze het in Brussel (en Londen) willen of niet: de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Het is vandaag een feestdag van de democratie. We mogen stemmen. En we kijken vast vooruit.
Hoe tellen we?
Te weinig Nederlanders in Brussel.
Verbod op stemwijzers in Duitsland.
Antwoordapparaten, actiebussen, boer zoekt stem. De laatste filmpjes.

Optellen, vermenigvuldigen en delen
Als alle stemmen zijn uitgebracht, begint het rekenspel vanavond. Natuurlijk worden de stemmen keurig geteld en om 21.00 uur is er een eerste prognose, maar het spannende gedeelte zit voor veel partijen in de rekensom. Wie krijgt de restzetel en kan een stem op de VVD opeens bij de SGP uitkomen of die voor de PvdA bij Forum?
Het begrip kiesdeler speelt daarbij een rol. We gaan uit van 26 zetels in het parlement, omdat partijen geen lijstverbindingen meer mogen hebben, moeten de verschillende partijen het helemaal op eigen kracht doen. In het verleden konden bijvoorbeeld GroenLinks en de PvdA een restzetel in de wacht slepen, terwijl ze individueel minder stemmen hadden dan het CDA. Maar doordat ze de stemmen mochten optellen, werden ze samen groter en was de restzetel voor één van die partijen.
Zondagavond weten we officieel hoe de 26 zetels worden verdeeld, maar we weten ook welke partijen en politici de drie zetels krijgen die aan Nederland toevallen als de Britten uit de EU stappen. Hier het wetsvoorstel waar het allemaal op is gebaseerd.
Als we een kleine rekensom maken op basis van de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement dan zou van de partijen die er toen niet in kwamen 50Plus wel een zetel hebben behaald. Maar ja, resultaten uit het verleden geven geen garanties voor de toekomst.
Te weinig Nederlanders
Er zijn te weinig Nederlanders in Brussel. De noodkreet komt van werkgeversorganisatie VNO/NCW. Oorzaak: de grijze golf. De komende jaren gaat ruim een derde van de Nederlandse topambtenaren met pensioen. Bovendien zijn er te weinig ambitieuze talentvolle jongeren die aan de slag willen in Brussel.
 Een klein overzicht:
  • Directeuren-generaal (3)
  • Directeuren (6)
  • Afdelingshoofden (45)
Wat ook meespeelt, is de gigantisch lange sollicitatieprocedure. Meer dan een jaar doen de Europese instellingen er over voordat iemand aangenomen wordt.
Hans de Boer voorzitter van VNO/NCW: “Maak het verplicht voor topambtenaren in Den Haag dat ze ervaring in Brussel moeten opdoen.
Wat moet ik stemmen?
Daar heb je de stemwijzer voor. Er was in Nederland wat gedoe, omdat GroenLinks en de PvdA op precies dezelfde vragen en antwoorden uitkwamen, maar dat is aangepast. En ook vandaag vullen weer veel mensen de stemwijzer in. Hoe anders gaat dat bij de buren.
Het gerechtshof in Keulen heeft de Duitse stemwijzer in zijn huidige vorm verboden. Volgens de rechter zou de Wahl-O-Mat kleine partijen benadelen. Kiezers konden hun antwoorden met maximaal acht partijen vergelijken. Gebruikers van de stemhulp waren geneigd om alleen bekende en grote partijen aan te vinken. En dat is oneerlijk, zo oordeelde het gerechtshof. 
Volt, de pan-Europese partij die de zaak aanvocht, is blij met de uitspraak, maar hoopt dat de stemwijzer in aangepaste vorm zo snel mogelijk weer online komt. Bundeszentrale für politische Bildung, de maker van de Wahl-O-Mat, zegt het besluit te gaan aanvechten, maar het wordt nog spannend of het ze voor zondag lukt de kieswijzer weer online te krijgen. Bij de landelijke verkiezingen werd de Wahl-O-Mat meer dan 15 miljoen keer geraadpleegd. 
Let op maandag en dinsdag
Na de verkiezingen op maandag worden in rap tempo besluiten genomen over de nieuwe Europese Commissie. Maandagochtend komen de voorzitters van de grote politieke partijen in Brussel bij elkaar. Dan zal het voorstel op tafel liggen om over te gaan tot een soort formatie. Onderhandelingen over een Europees regeerakkoord met partijen die mee willen helpen om de komende vijf jaar de EU te besturen.
Verwacht wordt dat er een nieuwe coalitie zal ontstaan van christen-democraten, sociaal-democraten, liberalen (inclusief Macron) en Groenen.
Ook op dinsdag zijn er nog een aantal ontmoetingen gepland van de diverse politieke families, waarna dinsdagavond (niet woensdag dus) de regeringsleiders om 18.00 uur aan het diner gaan om de verkiezingsresultaten te bespreken.
En verder
De laatste dag zijn video’s en Twitter populair. Een kleine greep.
Jan Huitema gaat vol voor de boerenstem. Hier.
Sybrand Buma, de nieuwe burgemeester van Leeuwarden, gooit humor in de strijd met een antwoordapparaat. Hier
Soms voeren anderen campagne voor je, zoals voor Kati Piri Hier
En de actiebus van Houd mijn vrouw in Brussel rijdt ook rond. Hier
Ook 50Plus heeft een filmpje gemaakt voor YouTube en zijn fanclub stuurt het naar iedereen van wie ze een mailadres hebben. Hier
En voor wie het niet weet, kan ook dit filmpje kijken. Heldere uitleg.
Nog een paar kleine berichten dan
Meedoen aan verkiezingen zonder programma is niet alleen populair in het Verenigd Koninkrijk (de partij van Farage) maar ook in Slowakije. Maar liefst drie min of meer populistische partijen doen het zonder programma dit weekend.
Een overzicht over wat de Europese Commissie de afgelopen jaren heeft gedaan, vind je hier.
En de meeste aandacht trekt vandaag wellicht de tram in Den Haag waar je kunt stemmen. Verschillende buitenlandse cameraploegen reizen speciaal naar de stad om stemmen in een tram te filmen. Voor wie het ook overweegt, hier is meer informatie. En Omroep West is helemaal slim, die hebben een stembureau op hun eigen redactie. De reportage moet niet zo moeilijk zijn.
Morgen zijn we er weer met een prognose van de uitslag van Nederland. De rest van de Europese Unie gaat de komende dagen nog naar de stembus.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.