Bekijk profielpagina

Brussel Inside - De droom

Revue
 
De geschiedenis laat zich niet op voorhand schrijven. Het grote nieuws kwam niet uit Milaan, maar uit
 

Brussel Inside

19 mei · Editie #85 · Bekijk online
Op 1 november begint een nieuwe Europese Commissie en het gevecht over de verdeling van het geld - de nieuwe begroting - is begonnen. En of ze het in Brussel (en Londen) willen of niet: de brexit-discussie is nog lang niet voorbij. Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

De geschiedenis laat zich niet op voorhand schrijven. Het grote nieuws kwam niet uit Milaan, maar uit Wenen. Het experiment tussen de christendemocratie en het rechts-populisme is voorbij. Maar de droom van Salvini om een nieuw groot blok op rechts te vormen nog niet.
Dan valt het Nederlandse nieuws mee. Er komt een debat tussen Rutte en Baudet. Overigens maandag debatteren de twee Europese top-kandidaten al bij Nieuwsuur.
Dan hebben we nog nieuws over Vox, een zeer rechtse partij in Slowakije en de laatste aflevering van AdiEU.
Dat andere grote nieuws, over Duncan, laten we even voor wat het is, hoewel ik heel veel plaatjes voorbij zag komen over de uitslag. Natuurlijk de winst, maar ook de nummer laatst. Klik hier.
Blijf ons volgen via @BrusselInside

De dag die anders verliep
De Italiaanse vice-premier Salvini en de Franse leider van de RN Le Pen
De dag die de geschiedenisboeken in had moeten gaan als de geboorte van een nieuw rechts-populistisch front in de Europese Unie werd uiteindelijk de dag waarop één van de steunpilaren van dat nieuwe front hardhandig onderuit werd gehaald. De Oostenrijkse FPÖ werd, na onthullingen over een poging tot omkoping van de vicepremier uit het kabinet gezet. Het was net één schandaal teveel voor bondskanselier Kurz.
Terwijl in Milaan duizenden aanhangers de oprichting van de nieuwe rechts-populistische beweging vierden, met als stralend middelpunt de Italiaanse leider Salvini, viel zijn Oostenrijkse bondgenoot van z'n sokkel. De leider van de FPÖ, Strache, is in een video van twee jaar geleden te zien waarin hij open lijkt te staan voor corruptie tegenover Russische investeerders.
Bondskanselier Kurz: “Genoeg is genoeg. De FPÖ schaadt het aanzien van ons land. Ik denk niet dat de partij bereid is te veranderen.”
Manfred Weber
.@sebastiankurz zeigt mit seiner Entscheidung Rückgrat. Er ist der richtige Bundeskanzler für Österreich: pro-europäisch, bürgernah und handlungsstark. Die EVP steht klipp und klar zu ihren Werten. Die unpatriotischen Nationalisten verkaufen ihre Länder und Werte. 1/2
8:54 PM - 18 May 2019
De daadkracht van de Oostenrijkse bondskanselier komt Manfred Weber, de belangrijkste kandidaat om Commissie-voorzitter Juncker, op te volgen goed uit. Hij was de laatste week al bijzonder lovend over Kurz. “Hij heeft me overgehaald om me kandidaat te stellen”, zo zei hij eerder deze week. En nu gebruikt Weber het feit dat Kurz de populistische partij uit de regering zet om te zeggen dat de Europese Unie op moet passen met de populisten. “Ik zal in de Europese Unie nooit met rechts-nationalistische partijen samenwerken”, aldus Weber, die er ook nog aan toevoegt dat hij verwacht dat zijn grote tegenstander bij de verkiezingen de sociaaldemocraten, oftewel Frans Timmermans, er dezelfde waarden op nahouden.
Weber kreeg dit weekend nog een opsteker. In Zagreb, waar hij op campagne was met de Duitse bondskanselier sprak Merkel haar volle steun uit voor haar landgenoot. Een man van het volk. “ Een hele goede nieuwe voorzitter van de Europese Commissie.”
Een vloek of een zegen
Rutte en Baudet tijdens vragenuurtje
Eerst wel, toen niet, toen wel, toen weer niet en nu uiteindelijk wel. Het debat tussen Rutte en Baudet was hét gesprek deze week op het Binnenhof. Niks speciaals aan zo'n gesprek tussen twee politici zou je zeggen, in campagnetijd worden er vele tv-uitzendingen mee gevuld. Maar dit debat, tussen de leiders van twee partijen die samen nog niet een derde van de stemmen haalden bij de laatste verkiezingen, heeft nu al bijna mythische proporties. Arjan Noorlander onze Haagse man over het gesprek van deze campagne.
Het is een zegen voor een Europese campagne die maar niet op gang wilde komen. Voordat Rutte Baudet uitdaagde kwamen de naderende verkiezingen vooral in het nieuws door relletjes; declaratieregels, vuile campagnefilmpjes en aangehouden politici bij de klaagmuur, nu gaat het debat in ieder geval weer over de waarde van de EU.
Daarnaast is het interessant dat premier Rutte de mouwen heeft opgerold. Langzittende premiers hebben nogal eens de neiging om zich op te sluiten in het torentje omdat er bij Europese verkiezingen voor hen binnenlands weinig te winnen is. Nu lijkt Rutte bereid om risico te nemen en vuile handen te maken om het op te nemen voor de EU. 
Baudet blijkt niet angstig te zijn, hij pakt de handschoen op en zal zijn nexit-standpunt verdedigen. Hij durft het op te nemen tegen de ervaren Rutte en elk inhoudelijk debat over de EU helpt de kiezer bij de keuze van donderdag.
Maar waar gaan we eigenlijk naar zitten kijken woensdagavond bij Pauw? 
Rutte zegt het eerlijk: “Het is voor mij een kans weer de grootste te worden.” De premier lijkt hier dus de EU alleen maar te gebruiken voor electoraal gewin. De vermeende zorgen over anti-Europese sentimenten in Nederland zijn blijkbaar wat opportunistisch. Hij zal zich tegenover Baudet neerzetten als pro-Europeaan en daarmee proberen de gematigde krachten binnen Forum van Democratie weer naar de VVD te lokken. Maar is Rutte wel een uitgesproken pro-Europeaan?
Voor Baudet komt al die aandacht als geroepen. Het anti-EU verhaal van Forum zal een groot deel van zijn achterban aanspreken. En dat wordt alleen maar sterker als Baudet onder vuur komt te liggen van de premier. De leider van Forum zal proberen de man van het tegengeluid te zijn, tegen het partijkartel, de Brusselse banenmachine en het Brusselse ondemocratische bestuur. Het is een toon die kiezers die de oude politiek niet meer vertrouwen, lijkt aan te spreken.
Is het een keus tussen Rutte en Baudet?
Nee. Uiteindelijk wordt aan de kiezer een schijnkeuze voorgelegd; kies of VVD of FvD. Het is de aantrekkelijke campagnetruc van de tweestrijd waar beide deelnemers vaak kiezers mee winnen. Zo'n tweestrijd is wellicht logisch als er een nieuwe premier moet worden gekozen, maar hier gaat het om verkiezingen zonder machtsvraag en is het een verkiezingsstrijd waaraan nog meer dan tien andere partijen meedoen. Er werd deze week dan ook heel wat gemopperd op het Binnenhof, omdat die andere partijen snappen dat ze onder deze tweestrijd gaan leiden. De waarschuwingen van Rutte zullen paradoxaal genoeg zijn tegenstander Baudet ook alleen maar groter maken.
Als de premier echt meent wat hij zegt, dat hij de EU van groot belang vindt, dan zou hij woensdagavond eigenlijk een stemadvies moeten geven voor de echt Pro-Europese partijen als D66, PvdA of GroenLinks. Maar niemand in Den Haag denkt gek genoeg dat Rutte dit van plan is.
Nu nog zien of de twee mannen echt in debat gaan. De electorale aandacht is nu toch al gescoord, ook als het weer wordt afgezegd.
Er zijn trouwens deze week nog meer debatten. Maandagavond in Nieuwsuur het debat tussen de twee mannen die de baas van de Europese Commissie willen worden. Manfred Weber van de christendemocraten en de sociaaldemocraat Frans Timmermans.
En woensdagavond het Nederlandse debat met de lijsttrekkers bij de NOS.
Ga toch weg
Demonstranten tegen Salvini
Overal waar hij komt zijn ze er. Ook rond het middaguur in Foggia. Demonstranten van de antifascistische beweging in Italië. “Schande, ga weg hier”, schreeuwen ze dan. Niet iedereen in Italië houdt van hem merkt onze man in Rome Mustafa Marghadi.
Matteo Salvini draait zich naar ze om en geeft ze kushandjes en wuift naar de demonstranten. Hij lijkt te baden in hun woede, en gebruikt het als energie voor zijn toespraak aan de toegestroomde mensenmassa.
“Er stonden weer een paar communistische bella ciao-zangers  buiten  (check de remix trouwens). Daar zijn er altijd een stuk of 20 van. Maar wij zijn met veel meer”, aldus een breeduit lachende Lega-leider.
Maar het lijkt erop alsof Salvini toch iets slechter tegen kritiek kan dan hij doet voorkomen. Op meerdere plekken zou de minister van Binnenlandse Zaken hulpdiensten inzetten om vreedzaam protest tegen hem de kop in te drukken. Van het noordelijke Bergamo tot aan Sicilië zouden brandweerlieden kritische spandoeken weg moeten halen of telefoons in moeten nemen, zonder medeweten van de verantwoordelijke burgemeesters. Die vragen woedend om uitleg. 
Is Salvini alleen maar op reis?
Ja. Vanuit het verre noorden tot het diepe zuiden dus. Salvini reist dagelijks kriskras door het land om campagne te voeren voor zijn partij. Al ver voor de Europese verkiezingen hield hij toespraken in dorpjes en steden waardoor zijn partij in de peilingen de grootste partij van Italië is. Al is hij daardoor het afgelopen jaar nauwelijks op zijn kantoor op het Viminaal geweest.
En al die reizen doet Salvini met politiehelikopters en -vliegtuigen. Hij koppelt veel campagnestops met officiële ontmoetingen als minister van Binnenlandse Zaken. Het is dus moeilijk te bewijzen of Salvini misbruik maakt van zijn functie voor partijpolitieke doeleinden maar volgens critici schuurt het wel.
Voor zijn supporters doen al die kleine schandaaltje er echter niet toe. Met zo’n duizend mensen in het theater in Foggia staan ze te joelen na elke keiharde oneliner van de Legaleider. Het is ongekend hoeveel energie Salvini met zijn bariton-stem en rauwe taal kan opwekken bij een publiek. Koppel dat aan wat hij in een jaar heeft bereikt met zijn regering en zijn populariteit is makkelijk te snappen.
“Ik stemde altijd links, maar zij hebben me teleurgesteld met al die migranten die binnenkwamen”, zegt een supporter. “Salvini beloofde de migrantenstroom te stoppen en het is hem gelukt.”
Het aantal aankomsten is inderdaad met ruim 90 procent gedaald onder deze regering met Salvini als verantwoordelijk minister van Binnenlandse Zaken. En een sterke leider die zijn beloftes nakomt gaat er in Italië (en waar niet eigenlijk?) als zoete koek in.
Als de speech klaar is mag iedereen die wil nog even selfie maken met Salvini. Honderden mensen staan in de rij en al moet hij de massa soms eigenhandig in toom houden (“Hey! vijf meter naar achter allemaal!“), neemt hij voor iedereen de tijd. Anderhalf uur na de eerste foto stapt Salvini in de auto met politie-escorte. Dit was zijn tweede bijeenkomst van de dag. Om drie uur moet hij in Potenza zijn.
De grote afwezige
Ivan Espinosa van Vox, midden, en lijsttrekker voor Europa Jorge Buxadé, links, tijdens een ontmoeting met correspondenten in Madrid. Foto Rop Zoutberg
Niet alle partijen die je zou mogen verwachten waren aanwezig op het feestje van Salvini in Milaan. De Hongaren van Viktor Orbán kijken nog even de kat uit de boom. De Poolse regeringspartij PiS heeft moeite met de sympathie die sommige deelnemers hebben voor Rusland, maar er is nog een opmerkelijke afwezige in Milaan: de Spaanse partij Vox. Reden voor onze correspondent Rop Zoutberg om op onderzoek uit te gaan.
Hoewel Salvini vast overtuigd rekende op hun komst kwamen ze gewoon niet.  
“Ach, we hebben gewoon geen uitnodiging ontvangen”, verklaart Iván Espinosa, de vice-secretaris van Vox. “We zijn enorm hard bezig met bijeenkomsten voor de Europese verkiezingen.”
Na de vraag of er wellicht een speciale reden was om niet te gaan: “Ach. We hadden geen reden om wél te gaan.“
Maar druk zal de nieuwe rechts-populistische Vox het hebben. Volgens een peiling doet de partij het in Europa vergelijkbaar met de landelijke verkiezingen van april. Dat betekent dat Vox opnieuw vanuit het niets 10 procent van de stemmen krijgt. Ofwel 4 tot 5 zetels van het totaal van 54 die Spanje in Europa heeft. 
Met dat mogelijke resultaat denkt de partij nog niet echt na over opgaan in een parlementaire groep, zegt Espinosa. “Het gaat Vox er in de eerste plaats om de Spanjaarden een stem in Brussel te geven. We willen niet verzanden in een ideologische groep. Laten we eerst maar eens de verkiezingen afwachten.”
Heeft Vox wel een voorkeur?
Hij somt op dat er al goede contacten liggen met de Conservative Party in Engeland, de Poolse regeringspartij PiS, het Nederlandse Forum voor Democratie en radicaal-rechtse Italiaanse Fratelli d’Italia. Espinosa: “We zijn na het resultaat bij de Spaanse verkiezingen gefeliciteerd door werkelijk alle Europese partijen. Op de sociaaldemocraten en de groenen na, hè.”
En steeds duikt een Nederlandse link op. Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet kwam dit voorjaar al naar Madrid voor een demonstratie van Vox. Vorige week vrijdag was er tijdens de jaarfeesten in Sevilla een nieuwe ontmoeting met Baudet. “Wat een uitgesproken kerel! Hij kwam gewoon in zijn korte broek! We hebben een goed contact met hem en Baudet is erg sympathiek. Hoe heet zijn partij ook alweer?”
De Moren
Europa heeft uiteindelijk veel aan Spanje te danken, bromt Espinosa. We hebben tijdens de reconquista 800 jaar gevochten tegen de intolerantie (de Moorse overheersing van het Iberisch schiereiland, .red). Spanje ís de vrijheid en we willen best een deel van de macht aan Brussel afstaan. Maar we willen ook een deel behouden. De brexit is het bewijs dat bureaucraten - die door niemand zijn gekozen - een belangrijk land gewoon laten gáán. In plaats van de EU te hervormen. Alleen een federaal Europa is de garantie dat we met elkaar overleven.”
Overigens trekt Vox straks niet met Espinosa richting Europa. Boven aan de lijst staat de voormalige landsadvocaat Jorge Buxadé. Die stond dan weer eind jaren 90 op kieslijsten van de Franco-partij Falange, weten een aantal Spaanse kranten.
Opmars in Slowakije
Kotleba leider van de Kotlebisten
Ook in Slowakije zit een partij die zich wel zou willen aansluiten bij Salvini, maar daar eigenlijk veel te radicaal voor is. Sander van Hoorn van NOS-bureau Europa was afgelopen week in het land.
In Slowakije is vooral de strijd om de tweede plaats interessant. Bij een lage opkomst - de laagste in Europa - is het lastig peilen, maar de Sociaaldemocraten lijken de grootste te worden. De Volkspartij Ons Slowakije is de laatste weken aan een opmars bezig en peilt nu tweede.
De partij wordt door velen ‘fascistisch’ genoemd, en dat heeft vooral te maken met de uitspraken en vooral ook de kleding van partijleider Marian Kotleba. De flirt met het naziverleden van Slowakije legt hem vooral geen windeieren in de regio Banská Bystrica waar Kotleba gouverneur was.
In Banská Bystrica, de hoofdstad van de regio, heeft de partij recentelijk een stuk berg aan de rand van de stad gekocht waar een geel doek de partij aanprijst.
Hoe radicaal zijn ze?
Je mag wel zeggen heel erg. De partij is zo radicaal dat Marine le Pen er niet mee samen zou willen werken. Kotlebisten zijn tegen alles wat niet Slowaaks is… Roma, zigeuners, joden, de NAVO, de EU.
De populariteit is volgens een politicoloog verbonden aan de universiteit van Banská Bystrica een gevolg van de algemene afkeer tegen de politieke elite. De corruptie is overal zichtbaar. Diezelfde afkeer is volgens hem de reden dat mensen dit jaar verrassend Zuzana Čaputová van ‘Progressief Slowakije’ tot president kozen. Zij is vooral pro EU. De Europese Unie is dus niet het onderliggende thema van de verkiezingen, maar het protest tegen de zittende corrupte politieke elite.
AdiEU Judith
AdiEU Judith Sargentini
In de laatste aflevering van onze rubriek AdiEU, Judith Sargentini, die na tien jaar niet meer herkiesbaar is. Ze mist de energie om er nog eens vol tegenaan te gaan. “En energie heb je nodig om hier wat voor elkaar te krijgen”, zegt ze in de Brusselse wandelgangen als we haar spreken.
Je goed voorbereiden en hard werken zijn volgens haar sleutelbegrippen om iets te bereiken. Maar je moet niet overvragen. “Je moet oppassen om bij onderhandelingen elke keer je hand op te steken en zeggen: ik heb nog wel een puntje. Dat wordt niet altijd op prijs gesteld en kan zich tegen je keren.”
Ze noemt het voorbeeld van iemand die ze omschrijft als een rechtse politicus, die elke keer als ze een punt inbracht snel in de tekst begon te bladeren en dan snel riep dat hij tegen was. “Hij had het niet gelezen.”
Ze heeft twee grote tips. Voor haar opvolger: “Neem de tijd. Het parlement kan niet tussentijds ontbonden worden door een crisis of zo. Nee, je bent voor vijf jaar gekozen. Je hoeft niet meteen in je eerste jaar te vlammen. Je kan minder de waan van de dag volgen.”
De tweede tip is meer voor de politici in de Tweede Kamer. “Geef de ministers strengere mandaten mee als ze onderhandelen in Brussel. Kijk wat ze uitspoken, zodat als er eenmaal een afspraak is die afspraak niet uit de lucht komt vallen voor het Binnenhof.”
Nog een paar berichten
de Kiesmannen - "Meer Money dan de ECB"
Morgen is de grote show van de kiesmannen in de Amsterdamse stadsschouwburg. De kiesvrouwen hebben op diezelfde avond een opvoering in De Winkel van Sinkel in Utrecht. De mannen hebben alvast een trailer gemaakt. Zie hierboven.
Judith vd Hulsbeek
Duitse komiek Jan Böhmermann wist schijnbaar van de video van FPÖ-kopstuk #Strache. Een maand geleden maakte hij bij een prijsuitreiking per videoboodschap de opmerking dat hij 'doorgesnoven en dronken met FPÖ-vrienden in de villa van een Russische oligarch' aan het hangen was. https://t.co/Mj0SFJ0RCJ
10:25 AM - 18 May 2019
We hadden bij de radio ooit de slogan: er kan er maar een de eerste zijn. Maar deze Duitse komiek was absoluut de eerste, zoals Judith terecht signaleert. In de financiële wereld handel met voorkennis verboden, maar dat schijnt niet voor komieken te gelden.
Dit is een handig naslagwerk. Hoeveel geld heeft jouw gemeente ontvangen aan subsidie van de EU. Met een fijne interactieve kaart.
En dit is nog een goed stuk in De Telegraaf over de klusjesman van Juncker. De Volkskrant verdiepte zich in de leider van Forum voor Democratie. Hier.
Wie meer wil weten over de campagne in het Verenigd Koninkrijk kan hier terecht. En onze eigen Tijn Sadée heeft meegewerkt aan een podcast over de verkiezingen. Hier te beluisteren. En hier een aflevering van Jong Europa.
Morgen trouwens gewoon een ouderwetse radio-uitzending op NPO Radio1 met de rubriek Brussel bij Nacht.
En morgen is er ook weer een dagelijkse nieuwsbrief. Daar gaan we nog een week mee door, totdat de Europese verkiezingen voorbij zijn.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Heleen D'Haens, Bijou van der Borst, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, en Thomas Spekschoor.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.