Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Daar zijn we weer

Revue
 
Daar zijn we weer. In deze eerste nieuwsbrief van na de zomer gaat het over correcties. Een grenscorr
 

Brussel Inside

2 september · Editie #46 · Bekijk online
Europa is in beweging, maar wat speelt er echt? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt iedere week, samen met zijn collega’s in de Europese hoofdsteden, de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Daar zijn we weer. In deze eerste nieuwsbrief van na de zomer gaat het over correcties. Een grenscorrectie in Kosovo, maar ook over correcties door de kiezers. Zweden gaat volgende week naar de stembus en er wordt een forse verschuiving verwacht.
Die verschuiving heeft in Italië al plaatsgevonden en het nieuwe beleid is goed zichtbaar en voelbaar tot in Brussel. En dan hebben we nog andere politieke verschuivingen die eraan komen. Natuurlijk de brexit-onderhandelingen, maar ook de Europese politiek zet zich schrap voor nieuwe verhoudingen. Wie wordt de opvolger van Juncker, wie wordt de nieuwe Draghi en wat zijn de kansen van de Nederlanders?


Gaat hij echt?
Drukte op het Binnenhof
Arjan Noorlander heeft een enkele reis Brussel-Den Haag gekocht om vanaf vandaag te gaan werken als politiek duider bij Nieuwsuur. Hij blijft schrijven voor deze nieuwsbrief en zijn eerste bijdrage gaat over Brussel en Den Haag.
Als je uit Brussel komt en op het Binnenhof gaat werken heeft iedereen dezelfde vraag, ‘wil Rutte serieus naar Brussel toe?’ De Europese verkiezingen komen steeds dichterbij en dus is het politieke gezelschapsspel met de poppetjes op gang aan het komen.
De kandidaat lijsttrekkers voor het Europees parlement worden dit najaar allemaal benoemd en de enkele nieuweling die de Brusselse troepen aanvult komt uit Den Haag. Kort samengevat is de tussenstand; de VVD ruilt de Brusselse Van Baalen in voor Haagse Azmani en verder komen de lijsttrekkers vooral uit de Brusselse fracties zelf.
De echte banen
Maar het echte spel gaat natuurlijk om de grote knikkers. De komende verkiezingsronde komen er maar liefst vier Europese presidentschappen vacant; de voorzitters van de Raad, de Commissie, het parlement en de Europese Centrale Bank. Ook Nederland zal proberen één van die banen binnen te halen.
Ruttes plotselinge liefde voor de Europese Unie zal ongetwijfeld ook te maken hebben met deze banencarrousel. Hij zet zichzelf in de internationale kijker met zijn enthousiaste internationale optredens van de laatste maanden en dat is in Brussel opgevallen. Rutte is populair, ervaren en liberaal. Dat maakt hem een grote kanshebber om Donald Tusk als president (voorzitter) van de Raad op te volgen. Al heeft Rutte zelf gezegd dat hij liever de functie zou hebben van Juncker als president (voorzitter) van de Europese Commissie. Hij voelt er meer voor het enorme ambtenarenapparaat van de uitvoerende Europese Commissie aan te sturen dan de ‘erebaan’ te krijgen van agendabeheerder van Europese toppen.
En Timmermans dan?
Maar eigenlijk wil Rutte zo’n baan nu helemaal niet. In Den Haag vertelt hij iedereen dat hij het kabinet trouw is en zelfs een toekomstig nieuw kabinet niet uitsluit. Rutte zet zich dus niet alleen in de markt voor zichzelf maar ook vooral voor Nederland. Als hij het niet wordt dan kan ie met al dat lobbyen wellicht een plek voor een ander binnen halen. In eerste instantie zou dat voor de huidige eerste vice-president van de Commissie Frans Timmermans zijn. Als hij in een nieuwe commissie een gelijkwaardige of betere functie zou krijgen heeft Rutte gescoord. Ondanks dat de partij van Timmermans, de PvdA, niet in de regering zit zal Rutte toch eerst op hem inzetten.
Als dat zou mislukken kan hij altijd nog kijken of er op de stoelen van een van die andere presidenten, die van het parlement en vooral de Europese Bank een Nederlander kan komen.
Zo makkelijk is het nog niet om te scoren want 26 andere Europese landen azen op hetzelfde handjevol mooie banen en het wordt een lang strijd tot diep in het voorjaar van 2019.
In Den Haag weten ze zeker dat het kabinet zal vallen als het gelobby van de premier ertoe leidt dat hij zelf zal vertrekken naar Brussel. Iedereen in en om het kabinet -Rutte voorop- schreeuwt daarom van de daken dat hij het absoluut niet wil en niet zal doen.
Maar in Brussel kijken ze daar toch glimlachend naar, ‘als Merkel en Macron bellen dat hun vriend Mark moet komen, dan komt hij natuurlijk gewoon’. Zijn pro-Europees enthousiasme is dan zo goed uit de verf gekomen dat het zijn eigen kabinet kost. 
Merkel draait
Weber en Merkel
Ondertussen zitten de andere regeringsleiders bij de stoelendans ook niet stil. Opmerkelijk is de politieke draai die in Duitsland wordt gemaakt. De afgelopen jaren was het verhaal steeds dat bondskanselier Merkel de volgende president van de Europese Centrale Bank wilde leveren. Jens Weidmann, vaak omschreven als monetair-conservatief of een havik, de huidige president van de Bundesbank, was de gedroomde nieuwe topman van de in Frankfurt gevestigde bank.
Maar het nieuwe Duitse kabinet denkt dat de kandidatuur van Weidmann teveel weerstand zal oproepen in landen als Griekenland, Spanje en Italië. Bovendien is de vraag wat je als land met een president bij de ECB opschiet. De politiek heeft geen zeggenschap over de Centrale Bank, hooguit door iemand te benoemen die de strakke Noordelijke lijn volgt. Maar daar heb je niet per se een Duitser voor nodig.
De kandidaten
En dus tast Merkel af of een Duitser misschien voorzitter van de Europese Commissie kan worden, de opvolger van Juncker. Een functie die politiek gesproken veel meer om het lijf heeft. Ze heeft voorlopig drie namen in de aanbieding.
De huidige minister van Defensie Ursula von der Leyen, de huidige minister van Economische Zaken en vertrouweling van Merkel, Peter Altmaier en de huidige fractievoorzitter van de christen-democraten in het Europees Parlement Manfred Weber.
De verwachting is dat Weber zich deze week formeel zal melden als kandidaat. Weber is namelijk groot voorstander van wat in Brussel heet de spitsenkandidaten. Politici die vooraf aangeven dat ze voorzitter van de Europese Commissie willen worden en komend voorjaar met elkaar in debat gaan.
Weber wil ook dat het Europees Parlement vervolgens stemt over wie de opvolger van Juncker wordt. Dat is nog een dilemma voor Merkel. Ze wil eigenlijk zelf beslissen wie de nieuwe voorzitter wordt en het niet overlaten aan de meer dan 700 leden van het nieuwe parlement, want dan is er een kans dat opeens een heel andere kandidaat voorzitter wordt.
Handelsblatt Global
Angela Merkel may sacrifice the top ECB job promised to Jens Weidmann, the Bundesbank's boss, in order to secure the EU Commissioner's post for Germany. https://t.co/8l5HQvu1Of #EU #ECB #falsepromises
11:26 AM - 23 Aug 2018
De nieuwe Draghi
Nu de Duitser Jens Weidmann afvalt is er opeens ruimte voor andere kandidaten. Om te beginnen natuurlijk de Nederlandse troef.

  • Klaas Knot
De president van De Nederlandsche Bank wordt omschreven als Duitser dan Duits en dat is meteen zijn nadeel. Hij wordt als een havik gezien, hoewel in zijn voordeel pleit dat hij net als Draghi vindt dat het niet uitmaakt hoe, maar dat de euro in tijden van crisis áltijd gered moet worden. Nog een nadeel is dat Wim Duisenberg ooit de eerste president van de ECB was en dat andere landen nu aan de beurt zijn.

  • Christine Lagarde 
De huidige baas van het IMF wordt vooral in Brusselse kringen genoemd als kandidaat. Maar dat is tevens haar nadeel, politiek wordt ze genoemd, vanwege haar verleden als minister van Financiën en huidige baas van het IMF, maar onder bankiers staat ze minder hoog aangeschreven omdat ze geen bankiers ervaring heeft. En na de benoeming van de Spanjaard Luis de Guindos, ook al een politicus, tot vice-president van de ECB willen de bankiers toch vooral iemand uit hun midden. Al is het maar om de onafhankelijkheid van de ECB ten opzichte van de politiek te waarborgen.

  • De Finnen
De nieuwe baas van de ECB zou ook uit Finland kunnen komen. Zo is er Erkki Liikanen, de 67-jarige oud-president van de Finse Centrale Bank. Zit op de lijn van Duitsland, maar heeft zijn leeftijd tegen. De benoeming bij de ECB is in principe voor acht jaar.
De Finnen hebben nog een kandidaat de in Brussel niet onbekende Olli Rehn, oud-eurocommissaris. Rehn is echter nog maar kort de baas van de Finse Centrale Bank en heeft dus weinig ervaring, iets dat weer in zijn nadeel werkt.

  • Benoît Cœuré
Misschien wel de kandidaat met de beste papieren op dit moment. Beetje tussen noord en zuid in. Aanvaardbaar voor Duitsland en de andere noordelijke landen, maar ook voor de zuidelijke lidstaten. Heeft, net als Klaas Knot als nadeel, dat er al eerder een Fransman (Trichet) president van de ECB is geweest. En hij is afhankelijk van de steun van president Macron. En Macron laat zich nog niet in de kaarten kijken.

  • Ardo Hansson
De kandidaat van de nieuwe lidstaten. Is alweer zes jaar de baas van de nationale bank van Estland. Wordt wel gezien als een reservekandidaat voor het geval de andere favorieten om een of andere reden afvallen.

  • Philip Lane 
De baas van de Centrale Bank in Ierland. Hij wordt ook genoemd als nieuwe chef econoom in Frankfurt bij de ECB, een eveneens invloedrijke positie. Ook Lane wordt gezien als een kandidaat die het alleen kan worden als de anderen worden afgewezen.
Swexit
De leiders van de Zweedse politieke partijen. Ulf Kristersson, Annie Loof, Jan Bjoerklund, Ebba Busch bij verkiezingsdebat op de Zweedse radio
Het hadden de verkiezingen moeten worden van de economie. Maar de Zweedse verkiezingen van volgende week staan vooral in het teken van migratie en de swexit.
De Zweedse sociaal-democraten hebben een probleem dat vergelijkbaar is met dat van de PvdA in Nederland. Ze hebben Zweden door de crisis geloodst, maar krijgen geen beloning van de kiezer. De Zweedse premier Löfven wil minder belastingen voor gepensioneerden, heeft extra geld over voor onderwijs en denkt aan nieuwe belastingen voor de allerrijksten.
De grootste
Maar de Zweedse kiezer is met andere thema’s bezig. Het land nam erg veel vluchtelingen op de laatste jaren en dat zorgt voor verdeeldheid bij de kiezers. Met name de anti-immigratiepartij Zweden-Democraten stijgt de laatste weken in de peilingen en kan de tweede of misschien zelfs de grootste partij van het land worden.
Vorige week werden in een voorstad van Göteborg, waar veel migranten wonen, in één nacht tijd meer dan tachtig auto’s in brand gestoken. De sociaal-democraten reageerden furieus.
Zweedse premier: “Wat zijn jullie verdorie aan het doen? Jullie ruïneren het voor jullie zelf, voor jullie ouders, voor de hele gemeenschap.”
En dus gingen de debatten opeens niet meer over de gewenste thema’s van de sociaal-democraten, maar over criminaliteit en migratie en schiet de partij Zweden-Democraten naar percentages van boven de 20 procent, terwijl de sociaal-democraten nog maar op 24 procent van de stemmen zit. Een historisch dieptepunt, sinds 1911 heeft de partij niet zo laag gestaan.
T-shirt
In Zweden lopen ondertussen ook steeds meer mensen rond in een T-shirt met daarop de tekst swexit. De shirtjes worden uitgedeeld op bijeenkomsten van de Zweden-Democraten.
“De EU is niet de juiste manier om samen te werken in Europa.”
De partij wil een referendum over het lidmaatschap van de Europese Unie.
De kans dat Zweden een populistische regering krijgt is ondanks de hoge score in de peilingen vrij klein. De andere partijen hebben besloten om na de verkiezingen vooralsnog niet met de Zweden-Democraten te regeren. Niemand wil samenwerken, maar afhankelijk van het resultaat kan het zijn dat ze genoodzaakt zijn om toch samen te werken en dat de Zweden-Democraten een gedoogpartij wordt.
Italianen willen solidariteit
Onze Italië-correspondent Mustafa Marghadi had het voor de zomer bij het rechte eind. Onder de titel: ‘De zomer van de ruzie met Italië’ in de laatste nieuwsbrief voorspelde hij dat het land veel boten met migranten zou gaan weigeren.
Al konden mensen met een zichtbeperking deze nog aan zien komen. Opnieuw werden schepen geweigerd door Italië en opnieuw moesten er ter plekke oplossingen gevonden worden. Zo werd opnieuw de Aquarius tot een lange dobbersessie gedwongen, tot verschillende EU-landen een verdeling regelden. 
Maar toen het kustwachtschip Diciotti bij Lampedusa 177 migranten oppikte en Italië het schip opnieuw weigerde leek de maat in Brussel vol. Minister Salvini van Binnenlandse Zaken eiste weer een verdeling van de migranten dus werden de migranten zes dagen lang aan boord gehouden van de Diciotti.
De meeste landen weigerden de vluchtelingen op te nemen. Albanië (geen EU-land) schoot te hulp en Ierland nam wat migranten over (mogelijk als geste naar de paus, die barmhartigheid voor migranten predikt, en op dat moment in Ierland op bezoek was). Maar de overgrote meerderheid moest Italië met de staart tussen de benen zelf opnemen. 
Europa wil simpelweg geen staand beleid maken van de verdeling van de migranten. Maar het wakkerde met deze actie wel het anti-EU-sentiment van deze regering aan. Premier Conte was furieus na de weigering en kondigde maatregelen aan tegen de EU. Welke dat zijn is niet duidelijk, maar zijn vice-premier sprak over het korten of helemaal niet betalen van de 16 miljard euro EU-contributie. 
Diciotti, Di Maio: "Governo compatto, avanti con linea dura contro l'Ue" - YouTube
Het valt te bezien of dat überhaupt mogelijk is, maar het zegt wat over de strategie van de nieuwe Italiaanse regering. Met Matteo Salvini voorop lijkt de regering op niks anders uit dan het ondermijnen van de Europese Unie. Want als hij andere landen dwingt om migranten op te nemen, holt hij het Dublin-akoord uit. Daarin staat dat migranten zich moeten registreren in het land van aankomst, en Italië wil dat niet. Ze willen niet opgescheept zitten met migranten die voornamelijk in Italië en Spanje aankomen.
Maar als Europa weigert om migranten op te nemen, kan Salvini zijn achterban opjutten en vergroten door te roepen dat de EU zijn kernbelofte van solidariteit niet nakomt. En daarmee holt hij het Italiaanse vertrouwen in de EU verder uit.
De tegenpolen 
In die context moet je de ontmoeting tussen Salvini en de Hongaarse leider Orbán ook zien. Het is een vriendschappelijke relatie die op het eerste oog volstrekt onlogisch lijkt. De twee spraken over een gezamenlijk Europees anti-migratiebeleid. Maar ze zijn elkaars tegenpolen op dat thema. Salvini eist verdeling van migranten over EU-landen, maar Orban weigert consequent ook maar één migrant over te nemen van Italië.
Salvini is constant woedend op de Duitsers en Fransen, hoewel die landen deze zomer meermaals migranten hebben overgenomen. Maar met Orbán, die hem met geen moer helpt om de migrantendruk te verlichten, wil hij dolgraag samenwerken voor de komende Europese verkiezingen.  
Want uiteindelijk gaat het hen maar om één ding. Het opblazen van de status-quo in Europa.
“We willen alles veranderen. Qua migratie, qua banken, qua landbouw, qua visserij,“ zei Salvini na de bijeenkomst.
En de inconsequente houding van Salvini op een van die thema’s, staat slechts in dienst van zijn consequente anti-EU-houding. En dat gaan we merken op 20 september in Salzburg als er een informele EU-top wordt gehouden. 
Is migratie dan het enige waar we op moeten letten met betrekking tot Italië? Nooooooooo. Een gevaarlijke trend die tijdens de formatie begon heeft zich deze zomer voortgezet. De rente op langlopende staatsobligaties blijft stijgen. Dat heeft te maken met de begrotingsplannen die Italië deze herfst wil presenteren.
En de markten zijn niet al te blij met het geplande uitgavepatroon van Italië.
Mustafa Marghadi
Ondertussen maken de markten zich grote zorgen over Italië. Rente op langetermijn staatsobligaties sinds 2013 niet meer zo hoog geweest. Stijging begon tijdens de formatie van de nieuwe regering. https://t.co/XjMKHXcDl9
3:19 PM - 1 Sep 2018
En in de regering is men het ook nog niet eens over hoeveel waaraan uit te geven, wat enige spanning in de coalitie kan zorgen.  Kortom, het Amerikaanse adagium uit 1992 van James Carville geldt ook nog steeds voor het Italië van 2018. È l’economia, stupido!
De nieuwe vrienden
Terwijl de Hongaarse premier Orbán nieuwe vrienden maakt in Italië en met zijn collega Salvini de Franse president Macron uitroept tot grootste vijand in Europa, maakt het Europees Parlement zich op voor een belangrijk debat over Hongarije.
Volgens Judith Sargentini (GroenLinks) wordt de rechtstaat in het land steeds verder ondermijnd en is het tijd om de Hongaarse regering duidelijk te maken dat het afgelopen moet zijn met de schendingen van de democratie en de fundamentele rechten en de rechtstaat.
“De Europese Unie heeft de plicht om de rechten van al haar burgers te beschermen en pal te staan voor hun rechten. Europeanen en Hongaren kunnen er niet meer van uitgaan dat ze eerlijk en gelijk behandeld worden door de Hongaarse overheid.”
Als 376 leden voor de resolutie stemmen die Sargentini heeft ingediend dan kan de Europese Commissie een zogenoemde artikel 7-procedure beginnen, met als ultieme consequentie dat het stemrecht van het land in de EU wordt ontnomen. Een dergelijke procedure loopt nu ook al tegen Polen.
Of de veroordeling er komt hangt vooral af van de christendemocraten. De partij van Orbán (Fidesz) is lid van de fractie, waar ook het CDA onderdeel van is. De Nederlandse CDA'ers gaan voor de resolutie stemmen en dus tegen Orbán. Of dat voldoende is voor een veroordeling weten we op woensdag 12 september, want dan is de stemming in Straatsburg.
Orbán woont het debat, de dag daarvoor, overigens zelf bij. Hij wil met eigen ogen zien en horen hoe de parlementariërs over het Soros rapport, zoals het in de Hongaarse media heet, spreken. Soros wordt gezien als een vijand van de Hongaren die instellingen zoals de Europese universiteit geld geeft om het politieke systeem te ondermijnen.
Premier Orbán: “Ze willen dat we onze mening over migratie veranderen, maar dat zal niet lukken.”
Brexit
In Groot-Brittannië zal alles dit najaar om de brexit draaien. Premier May probeerde deze week met dansjes in Afrika heel ontspannen over te komen, maar terug in Londen moet ze keihard aan de bak.
Zoals onze man in Londen, Tim de Wit, zegt: het zijn de cruciale maanden waarin de EU en het VK tot een akkoord moeten komen, willen ze alles nog tijdig voor de deadline van 29 maart 2019 afronden.
Maar afgelopen week bleek dat de gestelde deadline om in oktober tot een voorlopig akkoord te komen waarschijnlijk niet gehaald zal worden. Bloomberg meldde dat nieuws als eerste en enkele dagen later moest brexit-minister Dominic Raab inderdaad toegeven dat de kans aanwezig is dat oktober niet zal worden gehaald. Aannemelijk is het nu om halverwege november op een speciaal ingelaste EU-top tot een akkoord te komen.
Het laat zien dat de onderhandelingen nog altijd erg weinig opschieten, ook al wilde Raab deze week bij zijn bezoek aan Brussel laten zien dat ze juist de wind in de zeilen hebben. Hij is een “koppige optimist” die blijft geloven dat een goede deal op relatief korte termijn haalbaar is, tweette hij na een gesprek met Michel Barnier, de hoofdonderhandelaar namens de EU.
Dominic Raab
Progress today in negotiations with ⁦@MichelBarnier⁩. We are building positive momentum. I am stubbornly optimistic we can secure a good deal, and look forward to continuing our work next week. https://t.co/SsLMAWfLcM
4:13 PM - 31 Aug 2018
Ook Barnier liet tijdens de persconferentie op vrijdag blijken dat achter gesloten deuren door de verschillende onderhandelingsteams progressie wordt geboekt. Maar de grote struikelblokken zijn al een jaar hetzelfde. Want een oplossing over de grens tussen Ierland en Noord-Ierland is nog altijd niet in zicht. De Britten hebben allerlei technische voorstellen neergelegd hoe én de grens tussen beide landen open te houden, maar tegelijk ook uit de Europese interne markt te stappen. Alleen zijn die voorstellen voor de EU tot nu toe onbespreekbaar gebleken.
Daarnaast heeft Brussel ook nog geen teken van bereidheid getoond om het voorgestelde Britse idee van wél vrij verkeer van goederen, maar géén vrij verkeer van personen en diensten te accepteren. Iets wat door de Britse regering gepresenteerd is als hun laatste bod.
Drama op de loer
Ondertussen mag Theresa May zich ook in eigen land weer opmaken voor enkele spannende weken en maanden. Hoewel de politieke storm die begin juli nog door Westminster trok – met een dramatische regeringscrisis en twee opstappende ministers tot gevolg – in augustus even is gaan liggen, is het een kwestie van tijd voordat ze weer onder druk komt te staan.
Er liggen met het aanstaande Conservatieve partijcongres eind september en ook nog verschillende zeer spannende stemmingen in het Lagerhuis nog zeer gevaarlijke hobbels op de loer voor haar premierschap. Daarmee maakt de Britse politiek zich op voor een half jaar vol politiek drama, waarvan de uitkomst op dit moment nog onmogelijk te voorspellen is.
Correctie
Demonstratie in Kosovo waarin gevraagd wordt aan Servië om opheldering te geven over nog steeds vermiste personen.
Sinds het einde van de Kosovo-oorlog duikt het zo elke paar jaar wel even op: het idee om Kosovo op te breken, de grenzen te verschuiven of zoals sommigen het noemen te corrigeren. Met als doel de jarenlange impasse te doorbreken. Kosovo en Servië na een lange vechtscheiding, zo vele pogingen tot het komen tot een goede omgangsregeling, dan toch maar volledig uit elkaar te halen, zodat beide landen hun eigen weg kunnen gaan zonder nog echt met elkaar te hoeven praten. Balkan-correspondent Mitra Nazar over een proefballon, of is het meer?
Op de Balkan, vers uit de ellende van de jaren 90 en nog altijd helende van de wonden van dat donkere decennium, moet je niet willen pulken aan grenzen. Dat kan namelijk alleen maar slecht aflopen, was het devies. Dat weet bijna elke Serviër, Kosovaar, Bosniër en Kroaat die de oorlog heeft meegemaakt.
Toch is het controversiële plan sinds een paar weken dichterbij dan ooit tevoren. Althans, als het aan de presidenten van beide landen ligt. De Kosovaarse president Thaci sprak onlangs woorden die zorgden voor een schokgolf in Kosovo:
President Kosovo: “Ik heb inderdaad een grenscorrectie met Servië voorgesteld.”
Ook de woorden van de Servische president Aleksandar Vucic dreunen na: “Ik ben voorstander van het hertekenen van grenzen met de Albanezen.” Samen zaten ze vorige week in een paneldebat in het Oostenrijkse Alpbach en verkondigden ze hun plannen voor het eerst voor een internationaal publiek.
De twee zitten al jaren aan de onderhandelingstafel om tot een normalisering van hun moeizame relatie te komen. Dat gebeurt onder leiding van relatietherapeut Brussel.
Maar een onverwachte move van Amerika, tot nu toe een van de belangrijkste toezichthouders op de vrede in Kosovo, maakte het plan nog reëler. De veiligheidsadviseur van president Trump zei namelijk dat de Verenigde Staten territoriale veranderingen niet zullen uitsluiten. En ook uit Brussel kwam geen tegenstand. Sterker nog, tijdens datzelfde debat in Alpbach zei EU-commissaris voor uitbreiding, Johannes Hahn, dat het een zaak is tussen de beide landen, en dat Brussel bereid is alle opties serieus te nemen zolang de stabiliteit in de regio gewaarborgd blijft.
Opeens lag wat nooit voor mogelijk werd gehouden, toch op tafel als serieus plan. En als buurlanden Macedonië en Griekenland een overeenkomst kunnen sluiten over de naamswijziging, moeten Vucic en Thaci hebben gedacht, dan kunnen wij ook geschiedenis schrijven.
Wat is precies het idee?
Kosovo, dat zonder erkenning van de VN Veiligheidsraad alle kenmerken van een onafhankelijke staat heeft, zal het overwegend Servische noorden aan Servië geven (of, in de ogen van het buurland, terug aan Servië geven). In ruil daarvoor zal Servië afstand doen van drie zuidelijke Servische gemeenten waar een Albanese meerderheid woont. De nieuwe grenzen zullen betekenen dat het probleem Kosovo voorbij is, en dat Servië eindelijk (direct of indirect) Kosovo erkent. Alleen dan kan Kosovo een zetel krijgen in de VN Veiligheidsraad, zodat het een officieel land wordt. Met dit plan worden de grenzen eens temeer langs etnische lijnen getrokken.
In het noorden van Kosovo is dat geen probleem, daar keken ze altijd al meer naar Belgrado dan naar Pristina (de hoofdstad van Kosovo). De Albanezen in Zuid-Servië klaagden over ongelijkheid en discriminatie binnen Servië. Het klinkt zo simpel, maar het ligt een stuk complexer, zoals veel op de Balkan.
Het grootste deel van de Servische Kosovaren woont namelijk niet in het noorden, maar verspreid over Kosovo. In dorpen, enclaves, rondom Servische orthodoxe kloosters en kerken, plekken die Serviërs als de wieg van hun cultuur en religie zien.
Wat gebeurt er met die Servische minderheid in Albanees Kosovo, en met het cultureel erfgoed na zo’n opdeling? Accepteren de Albanezen zomaar dat ze een stuk van hun land moeten afstaan in het noorden waar ook een Albanese minderheid woont en waar bovendien de watervoorziening voor heel Kosovo vandaan komt?
Zijn de grenzen nog heilig?
Het gaat nog verder. De zorg over welk signaal dit geeft het aan leiders in andere delen van de Balkan, degenen die ook wel heil zien in een potje grenzen opschuiven? Zoals Milorad Dodik in het Servische deel van Bosnië, Republika Srpska, die continu dreigt met afscheiding van de rest van Bosnië. En volgt er dan misschien ook een afsplitsing van Kroatische gebieden in Bosnië? Wat gebeurt er met de minderheden van de andere etnische groepen? Het roept allemaal herinneringen op aan het begin van die oorlog van 25 jaar geleden.
Als we de rivaliserende presidenten moeten geloven, is het de enige manier om het conflict en de impasse tussen Servië en Kosovo op te lossen. Bijna twintig jaar wordt, vooral door de internationale gemeenschap, geprobeerd de Serviërs en Albanezen samen te laten leven in Kosovo. Is het tijd om te accepteren dat het een gefaald experiment was?
Spannende week
We hebben nog geen kaarten met hypothetische nieuwe grenzen gezien. Er is wel veel reuring en weerstand, binnen regeringskringen en van de oppositie in beide landen. Komende week wordt cruciaal. Vrijdag 7 september ontmoeten Thaci en Vucic elkaar in Brussel, waar het plan waarschijnlijk gaan bespreken met mediator Federica Mogherini.
Vucic heeft een zeldzaam bezoek aan Noord-Kosovo aangekondigd voor 8 en 9 september. In Pristina woedt een interne strijd tussen president Thaci en premier Ramush Haradinaj, ex-commandant van het Kosovo Bevrijdingsleger (KLA), die heeft gezegd dat opdeling een nieuwe oorlog zal betekenen.
Intussen voelen zowel de gewone Serviërs als de gewone Albanezen in Kosovo zich ongehoord en niet geraadpleegd. Ze voelen zich als pionnen in een groter spel. Ze zijn niet anders gewend en kunnen alleen maar gespannen het weekend afwachten.
Spanje buigt zich opnieuw over zijn ‘nazi-tijdzone’
Affiche zomertijd uit 1999
De klok is een onderwerp waar heel Europa zich druk over kan maken. Niet alleen is de meest geciteerde uitspraak van brexit-onderhandelaar Barnier: ‘De klok tikt door’ ook is het stilzetten van de klok tijdens onderhandelingen een Brusselse uitvinding.
En met de zomer-wintertijd-discussie heeft iedereen ook een mening. En soms is het dan lastig om een standpunt te bepalen. Neem bijvoorbeeld Spanje.
Als Spanje wordt overvallen door iets nieuws dan is dat altijd het moment om een commissie van wijze dames en heren te installeren, meldt onze man in Madrid Rop Zoutberg. Dat gebeurt dus ook nu Europa een discussie begon over de zegen en vloek van de zomertijd. De Spaanse commissie krijgt een pittige klus. Want in feite zou de klok in het land twee uur terug moeten.
Franco tijd
Dat komt zo: Spanje valt in de tijdzone van het Verenigd Koninkrijk, en hield deze tijd aan tot aan de Tweede Wereldoorlog. Spaanse klokken werden toen een uur vooruit gezet in opdracht van dictator Franco. Hij wilde dat het land dezelfde tijd kreeg als Duitsland, om militaire operaties tijdens de Tweede Wereldoorlog synchroon te laten lopen. 
De gedachte was dat de nazi-tijdzone na de oorlog vanzelf weer verdween, maar dat is nooit gebeurd. Met het huidige voor uitzetten van klokken in Europa in de zomer loopt Spanje welbeschouwd twee uur vóór op de tijd die het zou moeten hebben. 
Herhaaldelijk speelde in Spanje de gedachte op om in het land klokken weer terug te zetten op GMT, de tijdzone van het Verenigd Koninkrijk. De uren licht in Spanje worden daardoor beter over de dag verdeeld. En zouden zelfs de Spanjaarden kunnen helpen om werkuren en vrije tijd beter over de dag te verdelen.
“We zijn eraan gewend geraakt, maar de Spaanse tijd is kunstmatig. We moeten de tijd van Portugal of Engeland hebben. Als er dan toch een verandering van de klokken in Europa komt zou Spanje terug moeten naar zijn eigen tijdzone”, zegt een woordvoerder van de Vereniging ter Rationalisering van Uren in Spanje (ARHOE).
De beweging strijdt al vijftien jaar ijverig voor de aanpassing van werktijden in Spanje en pleit ook voor de afschaffing van de ongeveer drie uur durende siësta in het land. Dat laatste is voorlopig nog hard vloeken in een behoorlijk heilig huis.
ARHOE_enhora
ARHOE cree que la propuesta de cambio de hora acerca a España al horario que corresponde y Facua pide el de Portugal https://t.co/XnSiDFSbif
4:10 PM - 31 Aug 2018
Limburg coalities
En dan naar Nederland. Er zijn de laatste tijd veel onderzoeken geweest over wat de speerpunten van de nieuwe gemeentebesturen zijn, maar in Limburg is onderzocht wat er in de coalitieakkoorden staat over het buitenland, tenslotte is de provincie omgeven door België en Duitsland.
De Stichting Geen Grens heeft 30 Limburgse coalitieakkoorden onder de loep genomen. Het kan beter, zouden ze in Groningen zeggen.
Maastricht springt er volgens de Stichting uit met positieve plannen om veel te gaan samenwerken over de grens. Ook Landgraaf, Heerlen, Venlo en Gennep krijgen een voldoende, evenals de drielandenpuntgemeente Vaals, waar veel aandacht is voor de kernreactor Tihange en de zinkmijn plannen in Plombière.
En verder
Start deze week ook weer de rubriek Brussel bij Nacht met nog één keer Arjan Noorlander in zijn rol als Europees correspondent (hij vertrekt naar Nieuwsuur in Den Haag) en natuurlijk Tijn Sadée.
Dinsdag presenteren de SP en de ChristenUnie een rapport over godsdienstvrijheid in het Europees Parlement en Frans Timmermans opent het acedemisch jaar in Maastricht.
Donderdag is Peter Altmaier mogelijk de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie in Nederland.
Vrijdag komt de Eurogroep bij elkaar.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Beau Heimensen, Kees van Dam, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Frank Renout, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Hans Brom en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Brussel Inside met Revue.