Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Creatieve oplossingen

Revue
 
Aan creativiteit in de EU ieder geval geen gebrek. Zo zeggen Polen en Hongarije nu: prima die regels
 

Brussel Inside

28 november · Editie #159 · Bekijk online
Het is corona dat de klok slaat. Wordt de tweede golf een derde? Hoe komt Europa uit de crisis? En wat zijn de gevolgen van de brexit? En wat komt er van de Green Deal terecht? Bert van Slooten van NOS Bureau Europa verzamelt samen met zijn collega’s in Europese hoofdsteden de scherpe analyses en hardnekkige geruchten.

Aan creativiteit in de EU ieder geval geen gebrek. Zo zeggen Polen en Hongarije nu: prima die regels over de rechtsstaat, maar als we het toch zo strikt juridisch doen, laten we dan het verdrag veranderen, dat is Europees rechtelijk wel zo zuiver. Verder trekt Hongarije de uitslag in twijfel van een stemming in het Europees Parlement, waarin het land werd veroordeeld. Je kan ook anders tellen, iets creatiever.
Creativiteit komt ook aan bod in onze serie interviews met hoofdredacteuren. Deze week de BBC.
En ook lekker creatief bezig is Frankrijk, met Straatsburg voorop. Als de verbouwing in Brussel zo duur uitvalt kom je toch gewoon lekker altijd in Straatsburg vergaderen, krijg je er een paar gebouwen gratis bij. Goedkoop.
Nu nog een creatieve brexit en goede oplossingen voor de kerstperiode.
Leestijd veertien minuten
Blijf ons volgen @BrusselInside

Briljant plan of spelen met vuur?
Chancellery of the Prime Minister of Poland
Today, 🇵🇱PM @MorawieckiM and 🇭🇺PM Viktor Orbán signed a joint declaration on the ongoing #EUbudget🇪🇺 negotiations. https://t.co/N0HkCoCS8w
Hoe komen we uit de crisis, nu Polen en Hongarije vorige week hun veto hebben gebruikt tegen nieuwe regels waardoor landen die een loopje nemen met de rechtsstaat gekort kunnen worden op Europese subsidies? De nieuwe begroting voor volgend jaar, inclusief het coronaherstelfonds van 750 miljard euro staat daarom nu voorlopig in de ijskast.
De premiers Mateusz Morawiecki van Polen en Victor Orban van Hongarije geven hun veto tegen de EU-begroting (nog) niet op. Deze week vloog Morawiecki naar Boedapest om samen met de andere budget-rebel een strategie te bepalen. De uitkomst: ze verhogen de inzet en sluiten de rijen. “Noch Polen, noch Hongarije zal een voorstel accepteren, dat de ander niet aanstaat”, staat er in het document dat ze na hun ontmoeting naar buiten brachten.  In Brussel door sommigen al de ‘sterkemannenverklaring’ genoemd.
Judith van de Hulsbeek van bureau Berlijn:
In de verklaring staat dat Polen en Hongarije de discussie over het rechtsstaatmechanisme willen loskoppelen van de begroting. Die kan er dan snel doorheen worden gesluisd, zodat de miljarden, onder meer van het coronahulpfonds, vrijkomen. Over het mechanisme praten kan later wel, is de teneur, in de Europese raad, in een intergouvermentele conferentie. Er moet eerst maar eens gekeken worden of dat mechanisme niet in strijd is met de Europese grondwet.
Polen en Hongarije schrijven dat ze bereid zijn te zoeken naar een oplossing op basis van loyale medewerking en solidariteit. Dat klinkt constructief, maar in principe vegen ze met dit document de in juli al afgesproken ‘conditionaliteit van de begroting’ juist van tafel. De discussie kan weer van voren af aan beginnen. Het klinkt niet alsof enkele kleine aanpassingen, of semantische discussies, de mannen uit Warschau en Boedapest tevreden zullen stellen. 
Gaat het werken?
Het blijft een gewaagde tactiek. Zowel Polen als Hongarije profiteert enorm van het EU-lidmaatschap. Honderden miljarden hebben ze al aan subsidies gekregen. Ook in de nieuwe begroting en in het coronahulpfonds zijn zij grote netto-ontvangers. Ook al valt hun Brusselse ramkoers bij sommigen in eigen land in de smaak, het grootste deel van bevolking in de landen is erg pro-EU en steunt zelfs het door de leiders gehate Rule of Law- mechanisme (de regels voor de rechtsstaat).
Hoe valt de harde lijn van de mannen dan te verklaren?
In Polen heeft die alles te maken met binnenlandse politiek. Premier Morawiecki en PiS-partijleider Kazcynski hebben het moeilijk. Op straat houden de protesten tegen de strengere abortuswet aan, binnen de coalitie worden ze onder druk gezet door de minister van Justitie Zbigniew Ziobro. Als hij (met zijn partij) de coalitie verlaat, verliest PiS zijn meerderheid in het parlement. 
Ziobro zou een regeringscrisis niet verkeerd uitkomen, want hij ziet zichzelf als de nieuwe kroonprins op rechts. Dus laat hij geen kans voorbijgaan om het Morawiecki en Kazcynski moeilijk te maken. Ziobro prijst het veto, stookt het anti-Europasentiment zo hoog mogelijk op en maakt intussen Morawiecki uit voor zacht ei zodra hij een iets meer verzoenende toon richting Brussel aanslaat. 
Jakub Krupa
🚨 POLEXIT KLAXON: one of Poland's leading right-wing weeklies says on the cover: "We must tell the EU: enough".

"Polexit - we have the right to talk about it." https://t.co/6Q4IVGddkU
Ziobro heeft PiS dus in de tang. Zijn macht is zo groot dat enkele Poolse media zich al afvroegen of hij het Europees beleid van de regering bepaald. Andere media gooien olie op het vuur en speculeren nu al - weliswaar prematuur - over een mogelijk Polexit. 
En in deze situatie verbindt Morawiecki zijn lot dus aan dat van Orban, die zich ook steeds dieper in zijn anti-Europese retoriek ingraaft. Het wordt voor Brussel steeds moeilijker een compromis te smeden, waarmee beiden kanten kunnen thuiskomen. De optimistische woorden van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas, dat ze dicht bij een oplossing zijn en dat het nog maar enkele dagen zou duren, lijkt daarmee wat voorbarig te zijn geweest. 
Wat nu?
In Brussel zijn er twee scholen. De school van praten, praten, praten en de school van ze moeten nu maar eens voelen. En die laatste begint aan aanhang te winnen. Binnen de Europese Commissie wordt voorzichtig gewerkt aan plannen voor 25 landen. Dat is een ingewikkeld proces, dus als de politiek eenmaal zover is moeten de ambtenaren wel antwoord kunnen geven op de vraag of een begroting en een coronaherstelfonds mogelijk is zonder Hongarije en Polen. De hoop is dat als Warschau en Boedapest eenmaal doorhebben dat de tijd is van wie niet horen wil, maar moet voelen, ze inbinden.
Nog meer druk
De Spaanse en Italiaanse premier
De Spaanse en Italiaanse premier
De naam van Polen en Hongarije duikt ook op als het gaat over migranten, maar bij dit onderwerp zijn er meer dwarsliggers.
Na de presentatie van de nieuwe migratieplannen werd het even stil. Maar de zuidelijke landen beginnen zich te roeren. Na een bijeenkomst op Mallorca schreven ze een brief aan voorzitter Duitsland. Rop Zoutberg las voor ons mee en concludeert dat Mediterrane landen bang zijn om de kooi van Europa worden.
Het beoogde akkoord over een nieuw Europees migratiebeleid rammelt nog flink. EU-voorzitter Duitsland hoopt over een week of drie een min of meer definitief plan te hebben. Maar zoals het al jaren gaat, is het gespreid opnemen van migranten het grootste probleem.
Spanje, Italië, Griekenland en Malta vinden in ieder geval dat de plannen véél te vrijblijvend zijn. In een brief aan kanselier Merkel sloten de vier afgelopen week de rijen. Ze willen dat de afspraken veel scherper worden en de verantwoordelijkheid van alle lidstaten worden.
Het probleem
Volgens de plannen worden landen niet verplicht bepaalde quota aan migranten op te nemen, maar moeten ze wel bijdragen aan het uitzetten van afgewezen migranten. Dat laatste is vooral een gebaar tegenover Hongarije en Polen. Zij zijn faliekant tegen het overnemen van migranten die ver weg Europa binnenkomen.
Spanje, Italië, Griekenland en Malta zijn bang dat ze “de kooi” van duizenden migranten worden, Door het pact ontstaan grote detentiecentra aan de Europese zuidgrens, zo stellen ze in hun brief.
Er is nog geen sprake van een veto als de EU het akkoord toch doorzet, zegt de Spaanse minister voor migratiezaken Hana Jalloul. “Wij zijn de eerste landen waar migranten binnenkomen, als zuidgrens van Europa. Zie het als een oproep voor voor veel meer solidariteit onder lidstaten. Die dialoog ligt nog open.”
Tijdens de ontmoeting met buitenlandse correspondenten ging Jalloul in op de crisis op de Canarische Eilanden, waar dit jaar 20.000 migranten met houten vissersbootjes binnenkwamen. 
“Die mensen moeten waardig worden opgevangen. Maar we staan ook met een been in Afrika. Om te zorgen dat daar projecten van de grond komen, en het weer mogelijk wordt mensen terug te sturen”, zei Jalloul.
Maar dat lukt niet
Spanje staat onder hevige druk om Marokkanen - de grootste groep die op de Canarische Eilanden arriveert - terug naar hun land te brengen. Door corona zijn uitzettingsprocedures tot stilstand gekomen.
Ook heeft Madrid grote logistieke problemen met de opvang van de duizenden migranten, die veelal op het toeristeneiland Gran Canaria bivakkeren. 6000 migranten die in leegstaande hotels zijn gezet moeten daar weg, hebben gemeentebesturen laten weten.
Spanje werkt op dit moment aan de aanleg van grote tentenkampen op het Canarische eiland. Die bieden plek aan zevenduizend personen. Kosten voor de noodopvang zijn 43 miljoen euro, afkomstig uit het Europese herstelfonds. Lees hier de hele brief.
Witte kerst
Er waren ook minder officiële contactmomenten. Zo pakte de Italiaanse premier Conte na zijn top op Mallorca de telefoon. Op zijn lijstje de Franse president Macron, de Duitse bondskanselier Merkel en niet te vergeten de Oostenrijkse premier Kurz. En dat allemaal om te kijken of er een sneeuwbeleid kan worden gevoerd. Of beter gezegd: een ski-beleid.
De Franse president Macron sprak in eigen land al over een moeizame periode deze kerst. De Fransen mogen kerst doorbrengen met hun gezin en kunnen ook naar andere regio’s reizen. Maar, zo waarschuwde de president het zal geen kerstvakantie zoals andere jaren zijn.
“Het lijkt onmogelijk om met kerst de pistes te openen. Maar we gaan het afstemmen met onze Europese buren.”
Alex Maulin
C’est avec stupéfaction que nous accueillons les annonces de @EmmanuelMacron alors que le Premier Minsitre @JeanCASTEX nous a reçu hier pour discuter des possibilités. Les montagnards ont travaillé ensemble pour pouvoir ouvrir! Incompréhension. @DSkiables @AnneMarty_Alti https://t.co/rHnqEJPJgk
Alexandre Maulin, de president van de Franse skigebieden reageerde op twitter vol ongeloof.
In Duitsland, een van de buren waar Macron het over had, staan ze net als de Franse president niet te poppelen om weer toeristen in de sneeuw te ontvangen. De leider van de CSU in Beieren Markus Söder wil alleen geen regionale maatregelen. Hij pleit voor een Europese aanpak.
“Ik zou liever hebben dat we een uniforme overeenkomst op Europees niveau hebben: geen skiliften open of nergens een sneeuwvakantie houden.”
Maar het grootste verzet komt uit Oostenrijk en Zwitserland. De Zwitsers willen geen skiverbod, hooguit wat extra beschermende maatregelen. Skipassen kunnen alleen online worden gekocht en mondkapjes zijn verplicht in de liften en er moet iets meer afstand worden gehouden.
In Oostenrijk, waar een grote brandhaard in Ischl zorgde voor de verspreiding van het virus door Europa, is de regering niet van plan om het toerisme aan banden te leggen. Minister Elisabeth Köstinger heeft het al over schadeclaims richting Brussel als er iets verboden wordt. “Als de EU hier aan beperkingen denkt, dan moet ze rekening houden met de economische gevolgen die dat heeft en met geld over de brug komen.”
Van Netflix naar de BBC
Fran Unsworth
Fran Unsworth
Deel twee van onze serie gesprekken met Europese hoofdredacteuren over de coronacrisis, de reacties van de kijkers en lezers. Hoe gaan zij om met de vele persconferenties van hun regeringen en wat zal er uiteindelijk blijvend veranderen? Gerard van den Broek in gesprek met Fran Unsworth van de BBC.
“Het probleem met vertrouwen is dat het een leeg woord is als er niks aan de hand is. Pas als er een crisis is, krijgt dat woord waarde.”
Fran Unsworth, hoofdredacteur van BBC News is blij dat miljoenen Britten de publieke omroep wisten te vinden tijdens de corona-uitbraak. Maar ze beseft hoe broos dat publieksvertrouwen is en hoe snel het weer verdwenen kan zijn. “Begin dit jaar hadden we nog een discussie met mensen van de regering-Johnson die zeiden dat de BBC elke band met z’n publiek verloren was. We zouden te elitair, hoofdstedelijk zijn en geen breed publiek meer vertegenwoordigen. Mensen kijken massaal naar Netflix, niet meer naar de BBC, werd er gezegd.”
De conservatieve regering beschuldigde de BBC van een links-partijdige houding na de val van de Rode Muur, een ‘muur’ van aaneengesloten Labour-districten in het noorden van Engeland die bij de laatste verkiezingen in Tory-handen kwam. De BBC zou te teleurgesteld gereageerd hebben. ,,Nonsens,” zegt Unsworth afgemeten.”
“Boris Johnson zou ‘t liefst een Britse vorm van Fox News hebben, een zender waar het nieuws voortdurend wordt gelardeerd met conservatieve opinie. Maar een onderzoek door persbureau Reuters heeft afgelopen zomer aangegeven dat 76% van het publiek in Groot-Brittannië helemaal geen nieuws met een opinie wil.”
“Wat de samenleving nodig heeft bij de coronacrisis is feitelijke informatie over wat er aan de hand is. Feiten en redenen. Wat is er aan de hand en waarom gebeurt dit allemaal?”
De politieke kritiek was ineens helemaal van tafel toen in maart eenmaal bleek dat het publiek zich met miljoenen tegelijk tot de BBC wendde voor z’n informatie. En de BBC dus ook het podium was waarvandaan de politiek zich tot het publiek moest richten.
Corona interview BBC
Data-journalistiek
Maar feiten presenteren in een crisis die vooral verwarring kende, met name in het begin, is lastig. Unsworth:“Daar heb je gespecialiseerde journalistiek voor nodig. Dat is vaak een ondergeschoven kindje in de journalistiek. Specialistische journalistiek wordt door bazen vaak gezien als kostbaar hobbyisme, maar het betaalt onmiddellijk uit als je een crisis hebt zoals deze.”
“Neem afgelopen zomer: het was toen af en toe snikheet, iedereen trok naar het strand, geen anderhalve meter afstand. Oh, shock horror!”
“Maar in plaats van paniek te maken kun je ook je energie steken in data. Wat zeggen de gegevens? Geeft dat strand nou echt meer besmettingen of maakt de zeewind veel goed? Brengen deze mensen elkaars leven in gevaar of niet? Het bleek allemaal wel mee te vallen. En dat is de rol die je als publieke nieuwsomroep kunt nemen: je zó positioneren dat je mensen helpt om goed door deze crisis heen te komen.”
Een nieuwszender kan paniek voorkomen, maar ook al te veel relativering bijstellen. “Wat mij na enkele maanden opviel was: waarom is Groot-Brittannië een van de ziekste landen ter wereld? Waarom hadden wij hier veel meer doden in de verpleeghuizen dan de rest van Europa? Was de Gezondheidsdienst wel goed voorbereid? Liepen de politici niet te veel achter de realiteit aan? Maar ja, het wordt niet altijd gewaardeerd als je harde vragen stelt.”
“In het begin sprak de regering over de groepsimmuniteit: een groep van mensen die de ziekte gehad hebben, beschermt individuen tussen hen in. Maar ja, wat betekent dat? Dat je eerst een half miljoen mensen moet laten overlijden voordat de rest gered wordt? Is dat acceptabel? Journalistiek gaat er eigenlijk om dat je het ondenkbare bedenkt, en dan de moeilijke vragen gaat stellen.”
Leave/Remain
Begin april van dit jaar werd de Britse premier Boris Johnson doodziek. Na zich een maandlang verzet te hebben tegen de roep om strenge coronamaatregelen, kreeg hij zelf corona en belandde op de intensive care.
Unsworth: “Journalisten vragen dan meteen: schaamt u zich nu niet, prime-minister? Wij kregen toen enorm veel kritiek om die harde opstelling. Maar het is heel belangrijk dat je je als nieuwszender – ook al ben je publieke omroep – niet laat leiden door het publiek. Je moet wel luisteren naar wat de mensen zeggen, maar je moet de vragen blijven stellen die nodig zijn, ook al irriteert dat je publiek.”
Bovendien, zo zegt de BBC-hoofdredacteur, er is niet één publiek. In het begin van de coronacrisis leken de Britten het nog roerend met elkaar eens te zijn en schaarde iedereen zich achter de regering. Inmiddels is de polarisatie weer in volle gang. “De lijnen van die polarisatie lopen langs de brexit-lijnen. Als je bij het Leave-kamp hoort vind je dat de regering het goed gedaan heeft; als je bij het Remain-kamp hoort, vind je van niet. En natuurlijk gaat het niet over Leave of Remain, het gaat bij brexit om iets heel anders: het zegt wat over waarden in een samenleving, over welvaart en het gevoel in de steek gelaten te zijn. En de coronacrisis legt diezelfde tegenstellingen bloot.”
Voor wie nog meer wil zien. Kijk deze documentaire over de eeuwige spanningen tussen de BBC en de regering.
En verder
…..Heeft het kleine Duitse hotel Wikingerhof een overwinning geboekt op booking.com. De eigenaren van het hotel vinden dat ze nauwelijks meer iets te zeggen hebben over prijzen, aanbiedingen en andere manier waarop booking ze aanprijst. Maar door het contract, zegt Booking, hebben ze daar geen recht op. Volgens het bedrijf kunnen zaken alleen bij de rechtbank in Amsterdam worden behandeld, omdat het bedrijf daar gevestigd is. Maar daar denkt het Europees Hof anders over. De zaak kan ook in Duitsland worden behandeld en dat is voor veel kleine ondernemingen (zoals hotels) een overwinning, want die zien meestal af van een rechtszaak in het buitenland, onder meer vanwege de kosten. Lees meer hier.
…..Eist het Europees Parlement dat politici die zwanger zijn ook vervangen kunnen worden. Onder meer in het Nederlandse parlement kan dit al. Het geldt ook voor langdurige ziekte. Het voorstel komt van Samira Rafaela (D66) en is met ruime meerderheid aangenomen. Het voorstel moet nu nog worden overgenomen door de lidstaten en goedgekeurd door de parlementen in de lidstaten.
…..Nemen de beschuldigingen tegen Frontex toe. De organisatie zou hebben geholpen bij het illegaal terugsturen van vluchtelingen (zogenoemde pushbacks). Lees hier de geschiedenis. En hier nieuw bewijs uit de New York Times, die het hebben over medeplichtigheid. Der Spiegel spreekt over misleiding. Lees hier. En dit is een handig overzichtsverhaal. Frontex reageert voorlopig niet om de bewijzen dat medewerkers wisten van de illegale praktijken van de Griekse kustwacht, en dat het agentschap in sommige gevallen daarbij betrokken is geweest. Ze wachten het onderzoek af.
Clement Beaune
#Strasbourg | La mobilisation du @gouvernementFR pour Strasbourg, capitale européenne, est constante et concrète. J’écris aujourd’hui au @EP_President David Sassoli pour conforter le siège du Parlement européen @Europarl_FR ⤵️ 🇪🇺🇫🇷 https://t.co/xBPAURA7fl
…..Heeft de stad Straatsburg samen met het ministerie van Buitenlandse Zaken een opmerkelijk voorstel aan de voorzitter van het Europees Parlement. Nu de verbouwing van het parlement in Brussel zo duur wordt, sommige hebben het over 500 miljoen euro (het parlement zakt langzaam weg in het moeras), zegt de stad kom naar ons en we doen en nog een paar extra kantoorgebouwen bij. Hoeven jullie niet meer te verhuizen is dat voorbij, goed voor het milieu, een win-win situatie. Enige probleem met het voorstel is dat in het verdrag staat dat het Europees Parlement vergadert in Straatsburg en…..Brussel. Meer over het goedkope alternatief hier. en hier de hele strategie.
…..Gaat de Europese Commissie verder met het uitrollen van plannen die een begin moeten worden van de Gezondheidsunie. Veel aandacht voor het terughalen van de medicijnproductie naar de EU, maar het zijn ook plannen om zeldzame ziektes te bestrijden. Lees meer hier.
…..Twijfelt Hongarije aan de uitslag van een stemming in het Europees Parlement waarin werd gevraagd om een procedure wegens schending van de regels van de rechtsstaat (artikel zeven) in werking te stellen. Er is namelijk alleen rekening gehouden met de voor- en tegenstemmen van de leden van het Europees Parlement, dus niet met de onthoudingen. Waren de onthoudingen meegeteld, dan zou de uitkomst van de stemming anders zijn geweest, zo stelt de Hongaarse regering. Donderdag verder rekenen bij het Europees Hof.
…..Vertrekt Kati Piri uit het Europees Parlement. Ze maakte tijdens de Europese verkiezingen de weg vrij voor Frans Timmermans door als internationaal secretaris onvermoeibaar alle EU-lidstaten langs te trekken om steun te vragen voor de eurocommissaris. Ze is niet de eerste Europarlementariër trouwens die naar Den Haag gaat. In het verleden zijn veel politici uit Europa minister geworden, denk aan Hanja May-Weggen (CDA), Karla Peijs (CDA), Hedy D'Ancona (PvdA) , Gijs de Vries (VVD), Piet Dankert (PvdA en de enige Nederlandse voorzitter van het parlement ooit) maar ook recenter Cora van Nieuwenhuizen (VVD) en Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD).
En de weg van het ene parlement naar het andere is eveneens door een groot aantal politici bewandeld. Eisso Woltjer (PvdA), Maxime Verhagen (CDA), Camiel Eurlings (CDA), Hans van Baalen (VVD), Wim van der Camp (CDA), Lousewies van der Laan (D66) en recent nog Kathalijne Buitenweg (Groen Links) en Barry Madlener (PVV).
…..Is maandag Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 te beluisteren. Tijn Sadée krijgt college van professor Paul De Grauwe over hoe je met geld nog meer geld kan maken, wat de Europese Centrale Bank doet om de gigantische honger naar geld te stillen tijdens de crisis. Vanaf ongeveer 23.30 uur te beluisteren.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Merel Dekker, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Bert van Slooten met Revue.