Bekijk profielpagina

Brussel Inside - Beetje creatief

Revue
 
 

Brussel Inside

24 januari · Editie #166 · Bekijk online
Elke week houden redacteur Aïda Brands, haar collega's van Bureau Brussel en Europese correspondenten je op de hoogte van wat er speelt, gaat spelen of zou moeten spelen in de Europese Unie.

Creatieve oplossingen, dat willen ze - en snel een beetje. De leiders van de EU worden ongeduldig.
Als er ergens creatieve oplossingen worden bedacht, dan is het wel in Italië. Zonder meerderheid toch en meerderheid voor je kabinet krijgen.
En wat te denken van het Europees Parlement? Ze zoeken een voorzitter om de discussie over de toekomst te leiden. Daar is veel gedoe over en uiteindelijk komt uit de hoge hoed de gedachte om niet één maar twee voorzitters te benoemen.
De leestijd is niet echt creatief, wederom een klein kwartier.
Blijf ons volgen via @BrusselInside

Opschieten
Mark Rutte
Just had a productive informal meeting with the European Council. We discussed the alarming spread of the mutated coronavirus variants. We will continue sharing our experiences so that we can all benefit from each other’s knowledge. #EUCO https://t.co/RiV29S8TgY
De Europese leiders zijn ongeduldig. De vaccinatiecampagne gaat niet snel genoeg. Er zijn tekorten, de goedkeuring van nieuwe vaccins gaat te langzaam en de burgers moeten ophouden met al dat gereis. Het is naar de aloude wijsheid van de popgroep Queen: I want it all, and I want it now.
In aanloop naar de alweer negende Europese top over het coronavirus hadden verschillende leiders al geklaagd over de traagheid waarmee de EMA (Europese geneesmiddelenautoriteit) de goedkeuring verleent. De Oostenrijkse bondskanselier Kurz zei dat hij uiterlijk volgende week verwacht dat het vaccin van AstraZeneca wordt goedgekeurd. Je kan z'n opmerking lezen als een hoop, maar ook als meer dan lichte drang om op te schieten. Ook de Franse president Macron, de Deense premier Frederiksen en de Italiaanse eerste minister Conte willen meer snelheid.
Er kan tijd worden gewonnen door, in afwachting van de goedkeuring, alvast het vaccin te verspreiden, zodat meteen na de goedkeuring met vaccineren kan worden begonnen. Vooral Denemarken is hier voor, maar niet alle leiders vinden dat een goed idee. Volgens premier Rutte moet de politiek de druk op de wetenschap niet opvoeren. “Ze moeten daar de tijd voor nemen die nodig is om de juiste beslissingen te nemen.”
Is er een schuldige?
De haast die de leiders nu hebben om snel iedereen in te enten komt vooral door de enorme besmettelijkheid van de nieuwe varianten. En daar komt bij dat Pfizer de leveringen heeft teruggeschroefd. Ze willen de productie in hun fabriek in België opvoeren en daarvoor moet eerst de productie even terug. En er is een verschil van mening over het contract. Volgens Pfizer hoeven ze minder flesjes met vaccin te leveren nu blijkt dat er niet vijf maar zes doses uit een flesje komen.
De Europese Commissie heeft 500 miljoen doses besteld. Volgens afspraak zouden die in 100 miljoen flesjes worden geleverd. Maar nu er dus meer uit een flesje kan worden gehaald (met een speciale naald) zegt het bedrijf dat ze maar 83 miljoen flesjes hoeft te leveren.
Woordvoerder Pfizer: “Onze afspraken zijn gemaakt op basis van het aantal doses, niet op basis van het aantal flesjes.”
Dat is een tegenvaller voor de EU en de lidstaten, die zich allemaal al rijk hadden gerekend en nu opeens achter op hun schema’s lopen. Tel daar de problemen van dit weekend met AstraZeneca bij op, waardoor iedereen z'n hoofd breekt over hoe het verder moet met het vaccineren.
Hoe rood kan je zijn?
Er komt een nieuwe categorie op de zogenoemde kleurenkaart van de Europese Commissie. Voorzitter Von der Leyen wil een donkerrode kleur toevoegen. Is een gebied donkerrood, dan circuleert het virus daar op volle toeren. Het is de bedoeling dat mensen die uit zo'n gebied komen voor vertrek een test afleggen en bij aankomst in een lidstaat in quarantaine worden geplaatst. Maandag komt de Europese Commissie met voorstellen.
Premier Rutte: “Het is niet zo aardig om het virus Brits te noemen. Er zijn inmiddels meer mutaties uit onder meer Brazilië en Zuid-Afrika.”
En dan hebben de leiders het nog even gehad over de woordkeus. Waarom noemen we de Britse variant zo? In het Verenigd Koninkrijk hebben ze het over de Kent-variant. Premier Rutte, de Duitse bondskanselier Merkel en de Oostenrijkse kanselier Kurz vroegen zich hardop af of we het wel zo moeten noemen. Het heeft een beschuldiging in zich, alsof de Britten verantwoordelijk zijn en doet denken aan de manier waarop oud-president Trump het coronavirus het China-virus noemde.
De ontsnapping
Anna Buj
El espectáculo del día en Italia: la presidenta del Senado ha tenido que revisar el vídeo porque dos senadores han llegado un segundo antes de que cerrase la sesión. Caos absoluto. https://t.co/NDWuYUzm80
De Italiaanse taal heeft er mooie woorden voor. Politici die regeringen aan een meerderheid helpen. Overlopers zouden wij ze noemen, maar dat klinkt in Italië een stuk vriendelijker costruttori - opbouwers. In de tijd van Berlusconi was het woord trasformismo en eigenlijk gaat het begrip veel verder terug.
Mustafa Marghadi over een week koppen tellen in de politiek.
Het was een wervelwind van een week in de Italiaanse politiek. Vergelijkbaar met een Engelse voetbalwedstrijd uit de jaren 60. Alleen al hoe premier Conte voor de tweede keer in zijn nog korte politieke carrière, zijn rivaal Matteo uit de macht kickte was als een ouderwetse rush van voetballer George Best, die alsnog de winnende treffer op zijn schoen had. Al had Conte er wel nieuwerwetse technologie voor nodig om de overwinning te claimen.
Eerst even terug naar de warming up. De coalitiepartij van oud-premier Matteo Renzi had zich uit het regeringsteam teruggetrokken, waardoor er in het parlement niet genoeg spelers meer waren om de wedstrijd uit te spelen. Het leek erop dat Conte, net als in het duel tegen Matteo Salvini in de zomer van 2019, zijn ontslag moest indienen bij president Mattarella. 
De ontsnapping
Maar sinds zijn aantreden als premier nog geen drie jaar geleden, is het ongekende overlevingstalent van Conte tot bloei gekomen. Als de politieke broer van Rob Rensenbrink wurmde de oud-advocaat zich in 2019 als een slangenmens uit de houdgreep van Salvini.  En toen Matteo Renzi anderhalve week geleden de tackle inzette zag Conte opnieuw de ruimte om door de mêlee te slalommen.
In het Lagerhuis waren genoeg basisspelers te vinden om zijn regeringsteam te steunen, zonder de partij van Renzi erbij te betrekken. In de Senaat dacht hij net genoeg wisselspelers te kunnen vinden om met een minderheidsregering verder te gaan. Hij moest 155 senatoren hebben die voor hem op de bankjes in Palazzo Madama wilden zitten. Maar toen dinsdagavond de stemming werd beëindigd door de Senaatsarbiter, had Conte er slechts 154. 
Team Conte sprintte meteen protesterend richting de scheidsrechter. Wat bleek? De scheids had twee spelers over het hoofd gezien die ook voor Conte wilden stemmen. Omdat de arbitrage dat had gemist werd voor het eerst in de geschiedenis van het Italiaanse parlement de VAR ingezet, om te controleren of de senatoren op tijd hun intentie hadden aangegeven om te stemmen.
Na heel lang wachten kwam het besluit van de videoscheidsrechter. De stemmen werden toegestaan. Eindstand 156-140. Conte sleepte de overwinning weg voor de poorten van de hel.
De overwinning is binnen, maar wat nu?
Alle gekheid op een stokje, deze overwinning van Conte maakt de politieke situatie in Italië er niet makkelijker op. Er moeten grote beslissingen genomen worden. Over de uitgaven van de 209 miljard euro uit het Europese Herstelfonds bijvoorbeeld. En gaat Italië nou wel of niet gebruik maken van de 36 miljard euro uit het Europese Stabiliteitsmechanisme? Maar met 155 senatoren heb je geen absolute meerderheid in de Senaat. Er moet dus ge-wheeld en gedeald worden met oppositiepartijen. Een heel instabiele situatie in tijden van meerdere grote crises.
Dus wil premier Conte de komende weken gebruiken om zijn steun in de Senaat te vergroten. Hij wil de kleine partijtjes paaien die bang zijn om hun zetels te verliezen bij vervroegde verkiezingen. Partijtjes als de christendemocratische UDC. Maar ja, dat wordt lastig als de partijleider ineens verdachte is in een groot maffiaonderzoek. Er zijn steeds minder uitwegen te vinden, en de roep om toch maar verkiezingen te houden wordt steeds groter. 
Langzaamaan beginnen ze in Brussel een beetje zenuwachtig te worden. De derde economie in de eurozone stort zichzelf in politieke chaos, terwijl er genoeg andere problemen zijn om aan te pakken. “We hebben stabiliteit nodig, en iedereen moet alles op alles zetten om de pandemie en de economische crisis te overleven”, zei Ursula von der Leyen nadat ze naar de situatie in Italië werd gevraagd. En de Italianen weten dondersgoed wat daarmee wordt bedoeld
Dus wat nu?
De rechtse partijen willen verkiezingen, want die zouden ze winnen . Het garandeert een stabiel kabinet, omdat de partijen samen al jarenlang een betrouwbare alliantie vormen. Maar verkiezingen worden op z’n vroegst in de zomer gehouden, wat enorme vertraging oplevert voor grote besluiten als de Herstelfondsuitgaven. President Mattarella, die uiteindelijk bepaalt wat er gaat gebeuren, zal daar pas voor kiezen als er geen enkele andere optie meer is.
Dus moet premier Conte misschien toch weer zijn hand uitreiken naar die lastige speler die hem onderuit probeerde te halen. Een nieuw team beginnen met Matteo Renzi erbij. Met zeventien senatoren in zijn partij kun je zelfs nog wat spelers op de tribune zetten. Lastige spelers terughalen is risicovol. Het kan goed uitpakken, zoals Robin van Persie en Feyenoord. Het kan ook een drama zijn, zoals Mario Balotelli en elke Italiaanse club waar hij ooit heeft gespeeld. Maar als Conte verkiezingen wil voorkomen, lijkt dat de enige optie. Wat dat betreft geldt dat adagium uit het voetbal dat ook in de politiek opgang doet. Nooit geschoten is altijd mis.
Niet één, maar twee
Na maanden van steggelen lijkt een compromis, over de conferentie die moet gaan over de toekomst van Europa, binnen handbereik. Bij de verdeling van de belangrijke posten in de zomer van 2019 (de Europese baantjescarrousel) was afgesproken dat de christendemocraten de voorzitter van de Europese Commissie mochten leveren. De sociaaldemocraten kregen de voorzitter van het parlement en de derde partij -de liberalen - zouden de voorzitter van de commissie die zich over veranderingen in de Europese Unie zou gaan buigen, mogen benoemen.
De eerste twee kwamen volgens afspraak (met horten en stoten) tot stand. Ursula von der Leyen werd voorzitter van de commissie en David Sassoli de man met de hamer in het Europees Parlement. Maar Guy Verhofstadt, de door de liberalen naar voren geschoven kandidaat voor de speciale commissie, moest wachten.
Eerst moest er een taakomschrijving komen, maar bovenal moesten de Europese leiders hem accepteren. En dat lag moeilijk, omdat de Belg een uitgesproken voorstander van een federaal Europa is. “Europeser dan Verhofstadt worden ze niet gemaakt”, zo omschreef een diplomaat hem.
En dus schoven de leiders de voormalige premier van Denemarken Helle Thorning-Schmidt naar voren als hun kandidaat om het geheel te leiden.
En dus?
Worden ze het allebei. Een duobaan. Co-voorzitterschap - niet de ideale oplossing, zeggen alle politici die er bij betrokken zijn, maar wel een werkbare manier. En vooral een manier om te voorkomen dat het parlement in het stof moet bijten voor de regeringsleiders.
De partijen zijn het zat om telkens weer naar de pijpen van de premiers te dansen en zijn vooral niet vergeten dat in die zomer van 2019 het parlement door de leiders vakkundig buitenspel werd gezet met de onverwachte benoeming van Ursula von der Leyen.
Het parlement begint de rug weer een beetje te rechten. Eind vorig jaar zorgde ze voor veel politieke discussie, met zelfs steun van premier Rutte, bij de gesprekken over de begroting en welke voorwaarden aan het verkrijgen van financiële steun konden worden verbonden.
Bij de brexitonderhandelingen kon het parlement meekijken, maar was de macht uiteindelijk beperkt. Maar het principe bevalt wel. Een speciale rapporteur of een speciale stuurgroep dat intensief betrokken is, zodat het politieke geluid uit het parlement ook gehoord wordt.
Er zijn nu plannen om ook bij de verdeling van het coronageld (die pot met 750 miljard euro) op die manier te opereren. Dus gezocht: een rapporteur coronageld.
Euro first
En nu we het toch over geld hebben: de euro. De Europese munt moet de nieuwe sterke munt van de wereld worden. Dat aloude doel is nieuw leven ingeblazen.
Voorzitter eurogroep Paschal Donohoe: “We gaan de komende maanden intensief praten over de rol van de euro.”
De Europese Unie wil onafhankelijker worden. Niet alleen wordt intensief gesproken over hoe nu verder met China, om te voorkomen dat de EU onder de voet wordt gelopen, maar de lidstaten willen zich ook wapenen tegen de Amerikaanse dollar en het Britse pond.
Ook na de brexit blijft Londen een belangrijk financieel centrum, waar veel investeringsbanken kantoor houden. Vooralsnog zijn er geen problemen, maar de Unie wil ook niet verrast worden. En dus wordt er weer volop gesproken over een zogenoemde Europese kapitaalmarkt.
Wat willen ze?
Het gaat vooral om wat de deskundigen de ontbrekende schakel noemen. De staatsleningen. Elk land geeft die zelf uit. Maar daardoor zijn er ook grote verschillen. Bovendien vinden internationale beleggers daardoor de Europese markt te klein en wordt er minder geïnvesteerd dan je op grond van de omvang van de Europese economie zou mogen verwachten.
Maar de stap naar Europese leningen is heel groot en vooral in Nederland en Duitsland erg gevoelig. Woorden als onontkoombaar en transferunie vallen dan al snel in de politieke discussie. Bij de Europese Commissie hopen ze dat het al eerder genoemde coronafonds zal zorgen voor nieuwe inzichten. De Europese Commissie gaat namelijk voor het eerst de markt op om Europese schuldpapieren uit te geven.
Wat kan wel?
De vergroening -Green Deal - biedt mogelijkheden. In de zoektocht naar nieuwe vormen van energie is waterstof kansrijk. De nieuwe energiemarkten moeten in euro’s rekenen, zoals het bij de olie-industrie gebruikelijk is om de prijs van een vat olie in dollars uit te drukken.
Bij de gascontracten groeide het percentage overeenkomsten dat in euro’s werd afgesloten gestaag. En zo moet dat ook bij waterstof gaan.
Het grote voordeel van prijzen in euro’s is dat je ook een geopolitiek wapen in handen hebt. Bij sancties tegen olieproducerende landen zit de Verenigde Staten aan de knoppen, omdat die transacties allemaal via hun munt en hun banken gaan. Bedrijven die zich niet aan de sancties houden kunnen zo door de VS gestraft worden.
Dat is waar de Europese Unie naar toe wil, maar vooralsnog wordt alleen gesproken over het inventariseren van de problemen en meer instrumenten voor de gereedschapskist.
Eurostar: alle seinen op rood
Het is stil op het Brusselse Zuidstation. Het station waar het normaliter krioelt van de mensen die de trein naar Londen willen nemen. Er zouden zelfs meer Eurostar-treinen gaan rijden, maar nu komt er hooguit een trein per dag uit het Verenigd Koninkrijk aan.
Corona treft het Frans-Britse project hard. “De toestand is kritiek”, valt te horen bij de Franse spoorwegen (SNCF). In december hebben de aandeelhouders al 225 miljoen euro in Eurostar gestoken om de ergste verliezen op te vangen. Maar dat bedrag is waarschijnlijk niet voldoende.
Topman Franse spoorwegen: “Het bedrijf verkeert in een kritieke toestand, ik zou zelfs heel kritiek zeggen.”
De Fransen die grootaandeelhouder zijn met 55 procent van de aandelen, onderhandelen momenteel met de Britse regering over financiële steun. Maar dat is niet zo makkelijk. De structuur zit ze in de weg.
Naast de Fransen heeft het consortium Patina Rail, waar het Britse fonds Hermes 10 procent van bezit en de rest Canadees is, een aandeel van 40 procent. En ook de Belgische spoorwegen, de NMBS, heeft nog 5 procent.
De Britse regering heeft niks meer met Eurostar te maken. In 2015 werd het oorspronkelijke aandeel verkocht aan het Canadese pensioenfonds.
Wat nu?
De Britten kijken, ondanks smeekbedes van diverse Britse zakenmensen, toch vooral richting Parijs. Immers de Fransen zijn de hoofdaandeelhouders en bij de SNCF heeft de Franse regering een flinke vinger in de pap.
Een andere oplossing zou een fusie zijn met Thalys (eigendom van de Franse en Belgische spoorwegen). Daarvoor zijn al in 2019 plannen gelanceerd. De treinen van Thalys en Eurostar moeten groen worden en een alternatief voor het vliegtuig vormen. Green Speed, zoals het project heet, zou dit jaar afgerond moeten worden.
De prijzen, die nu nogal uiteen lopen (de Eurostar is goedkoper) zouden gelijk worden getrokken en binnen tien jaar moeten met de snelle treinen 30 miljoen reizigers worden vervoerd op de trajecten in Frankrijk, België, Duitsland en Nederland.
Maar ook als de fusie versneld tot stand komt wil Parijs geld van Londen, zodat het niet alleen voor de tekorten hoeft op te draaien.
En verder
Catarina Faria
Today someone inquired me: "What is #COREPER anyway?" Here is a brief explanation.
During #EU2021PT, or any other, it is essential to understand these and other facts.
Have a look 👇 https://t.co/V9jipGRtAx
…..Heeft Portugal een filmpje gemaakt over het werk van de diplomaten in Brussel. De vergaderingen heten Coreper (Comité van permanente vertegenwoordigers) en je hebt een Coreper 1 en een Coreper 2. In het filmpje wordt het verschil uitgelegd. Hier een rechtstreekse link.
…..Een hele bijzondere podcast. De Nederlandse diplomaten die normaal alleen in stilte opereren, hebben een podcast gemaakt. Een inkijkje achter de schermen. Het is een experiment zeggen ze. Wouter Wessels van de Permanente Vertegenwoordiger is te gast. Hij is assistent van de Permanente Vertegenwoordiger, de zogenoemde Antici (die naam betekent niks, maar is vernoemd naar de eerste persoon die dat ooit deed). In de podcast bespreken ze de EU-top (die dan nog gehouden moet worden). Luister hier.
…..Heeft Duitsland een groot tekort. De lage prijs voor elektriciteit zit ze in de weg. De subsidies voor groene energie rijzen de pan uit. Meer dan 30 miljard euro wordt jaarlijks uitgekeerd. Normaal gesproken zou de boekhouding op orde worden gebracht door de speciale energieheffing te verhogen, maar vanwege corona heeft de Duitse regering besloten om voorlopig een pas op de plaats te maken. Meer hier.
…..Komen er verkennende gesprekken tussen Griekenland en Turkije, voor het eerst sinds 2016. In een verklaring noemt het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken het de 61ste ronde. De eerste gesprekken waren in 2002. Bij de verkennende gesprekken moet het vooral gaan over van wie het gas in de zee is en hoe de grenzen precies lopen. Meer hier.
…..Bijna elke krant of omroep in Nederland heeft wel een liveblog over corona. Voor wie een ander liveblog wil lezen: klik hier voor coronanieuws uit de Balkan.
Janez Janša
Za radovedne:
Predsednik @vladaRS @JJansaSDS je danes novemu predsedniku #ZDA @JoeBiden čestital ob zaprisegi na popolnoma enak način in s podobno vsebino kot leta 2005 z iste funkcije takratnemu predsedniku #GWBush-u. 🇸🇮 in 🇺🇸 sta bili zaveznici v @NATO takrat in sta danes.
…..De premier van Slovenië is door de bocht. Hij erkent nu ook de overwinning van president Biden, nadat hij eerder partij koos voor Trump. Klein detail: deze tweet is in het Sloveens.
…..En nu even niet. De verzuchting al de baas weer eens belt, terwijl je vrij bent of net staat te koken. De stilzwijgende vanzelfsprekendheid om 24 uur per dag op de mail of de app te kijken. Om het recht op onbereikbaarheid vast te leggen is Agnes Jongerius (PvdA) begonnen met een initiatief in het Europees Parlement, zodat er uiteindelijk een wet komt waarin het allemaal is vastgelegd. Meer hier.
…..Een merkwaardig probleem. De productie van auto’s stagneert. Niet vanwege corona, maar omdat er te weinig chips zijn. De chipfabrikanten hebben afspraken met Playstation en Apple om te leveren en nu er opeens extra vraag naar auto’s is (vooral uit China) kunnen de bedrijven niet leveren. Gevolg ontslagen bij de fabrikanten en een noodkreet van de Duitse autobouwers. Ook in Japan en de Verenigde Staten hebben de autofabrikanten de regeringen om hulp gevraagd. Grootste probleem is dat chipfabrikanten de productie niet met een druk op de knop kunnen opschroeven. Lees meer hier.
Byline TV
“I regret voting leave” the owner of one of Devon’s largest fish exporters said he was brainwashed by brexiteers, now his business is facing ruin because of Brexit https://t.co/BDOMpe1K0s
…..De problemen door de brexit beginnen zich op te stapelen. De vis (zie filmpje) maar ook de snoepjes Percy Pigs hebben problemen. De snoepjes worden in Duitsland gemaakt en ingepakt, daarna gaan ze naar het Verenigd Koninkrijk en worden ook weer geëxporteerd naar Ierland. Meer hier.
…..Is er maandag weer Brussel bij Nacht op NPO Radio 1 om ongeveer half twaalf. Tijn Sadée gaat aan de wandel met oud-ambassadeur Henne Schuwer door Brussel en praat met hem over de bluf achter de ‘strategische autonomie’ van de EU, en over waarom Joe Biden tijdens zijn eerste trip als president naar Brussel een bezoek aan het NAVO-hoofdkwartier belangrijker vindt dan langsgaan bij de EU.
Deze nieuwsbrief kwam tot stand met medewerking van Sander van Hoorn, Rop Zoutberg, Mustafa Marghadi, Gerard van den Broek, Mitra Nazar, Conny Keessen, Rolien Créton, Tim de Wit, Judith van de Hulsbeek, Frank Renout, Wouter Zwart, Arjan Noorlander, Tijn Sadée, Saskia Dekkers en Thomas Spekschoor.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Aïda Brands met Revue.