Bekijk profielpagina

Een roadmovie tegen wil en dank, ongewenst zwanger en een, door de rellen in de VS, ineens weer ontzettend actuele Afro-Amerikaanse denker in de 2Doc Weekly

Revue
 
Welkom bij de 2Doc Weekly, met deze week weer een aantal fijne documentaires: 1. Midnight Traveler: o
 
31 mei · Editie #27 · Bekijk online
Nieuwsbrief: 2Doc Weekly
Welkom bij de 2Doc Weekly, met deze week weer een aantal fijne documentaires:
1. Midnight Traveler: onweerstaanbare roadmovie over de jarenlange reis van een Afghaanse familie naar het beloofde land, Europa
2. Overtijd: intieme interviewfilm over drie Nederlandse vrouwen die plotseling zwanger blijken te zijn
3. Ons eiland: fijne coming of age-jeugddocu over twee heel verschillende tienerzussen, die onvermijdelijk uit elkaar gaan groeien
4. 69 Minutes of 86 Days: observerende documentaire over een driejarige Syrisch meisje en haar gezin, die op weg zijn naar een nieuw leven in Zweden
5. I Am Not Your Negro: fascinerende denkfilm over de moedige en vrijzinnige zwarte denker James Baldwin, die door de rellen in Minneapolis ineens weer ontzettend actueel is
Verder heeft de 2Doc.nl-redactie onderaan deze nieuwsbrief nog enkele boeiende kijktips voor je in petto.
Veel lees- en kijkplezier,
Helmut

DOCU'S DEZE WEEK
1. Midnight Traveler (VPRO/2Doc)
Op tv: wo 3 juni, 22.50u op NPO 2
VPRO
VPRO
Zó ver is het vrije westen vanuit Afghanistan. Van eigen land gaat het eerst naar Tadzjikistan, dan terug naar Afghanistan, via Iran, naar Turkije, vast in Bulgarije, via Servië, naar… Enfin, u begrijpt de strekking van dit verhaal.
Nadat de Taliban in maart 2015 een doodsvonnis heeft uitgesproken over filmmaker Hassan Fazili, vertrekt hij samen met zijn vrouw Fatima en hun jonge dochters Nargis en Zarah richting Europa. Enkele duizenden kilometers liggen er tussen hen en hun beoogde plaats van bestemming. Het Afghaanse gezin zal echter jarenlang onderweg zijn…
Voor Midnight Traveler hebben ze hun reis gedocumenteerd met drie smartphones. De ontberingen, natuurlijk: bedrog door mensensmokkelaars, dagenlang overnachten in een ijskoud bos en agressie van demonstranten in Oost-Europa. Maar ook het gewone dagelijks leven: sneeuwpret, liefdevol echtelijk gekibbel en leren fietsen.
Tijdens de reis worden de kinderen zichtbaar groter. Zonder een echt thuis groeien ze uit tot grote meiden. In de mooiste scène van deze roadmovie-tegen-wil-en-dank is te zien hoe de oudste dochter Nargis als een bijna-puber meezingt en -danst met een Michael Jackson-hit. ‘They don’t really care about us’, galmt ze uit volle borst. Zou ze door hebben wat ze zingt?
Het zijn zulke kleine menselijke momenten die deze documentaire een optimistische ondertoon geven. Hoeveel tegenslag de Fazili’s ook ondervinden of hoe vaak hun hoop op snel uitsluitsel ook wordt ondermijnd, steeds weer lijken ze te kunnen putten uit een schier onuitputtelijk reservoir van moed, (mede)menselijkheid en familiezin.
Die maken van Midnight Traveler een onweerstaanbare film.
2. Overtijd (VPRO/3Doc)
Op tv: do 4 juni, 21.00u op NPO 3
VPRO
VPRO
Drie jonge vrouwen, driemaal dezelfde ervaring: onverwacht zwanger. En nu? In zeer persoonlijke gesprekken tekent Tessa Louise Pope hun ervaringen op. Van die eerste onbestemde lichamelijke signalen tot de test die duidelijkheid moet brengen. En dan verder. Hoe dan? Nee, terug: móet dit verder?
Pope zet het lastige proces dat Eva, Kiki en Chrisey ieder voor zich moeten doormaken en dat kan leiden tot het beëindigen van hun zwangerschap centraal in de intieme interviewfilm Overtijd. Ze omlijst dit met abstracte beelden en stemmige muziek, die volledig in dienst staan van hun ontboezemingen over het jonge leven dat ze hadden kunnen voortbrengen.
‘Ik denk dat ik dat kapje al ophad’, herinnert één van de geïnterviewden zich bijvoorbeeld geëmotioneerd. ‘Maar dat ik nog wel ergens een soort van dacht: ik zou nu nog kunnen stoppen. Ik zou nu nog nee kunnen zeggen.’ Het maakt helder hoe ingrijpend de keuze voor een abortus is, ook al ben je later nog altijd overtuigd van de juistheid daarvan.
Bekijk hier de aflevering van DocTalks, waar Elena Lindemans in gesprek gaat met regisseur Tessa Louise Pope.
3. Ons eiland (KRO-NCRV/ZappDoc)
Op tv: zo 31 mei, 19.25u op NPO 3
KRO-NCRV
KRO-NCRV
‘Mirte is eigenlijk mijn grote zus’, zegt Shanna (10). ‘Maar het voelt soms als mijn kleinere zus.’ De dertienjarige Mirte heeft het syndroom van Down. En dat begint steeds beter voelbaar te worden. Waar de twee zussen tot dusver grotendeels gelijk opgingen, begint er nu afstand te ontstaan. Shanna denkt soms aan haar toekomst, Mirte leeft volledig in het hier en nu.
Op Ons eiland, een idyllische plek waar ze vakantie vieren, kunnen de twee meiden nog volledig zichzelf zijn. Ze stoeien, vangen vlinders en maken een kampvuur. Filmmaakster Lennah Koster slaat de twee van dichtbij gade. De fraaie omgeving dient intussen als verbeelding van wat een onbekommerde jeugd lijkt te zijn geweest. Totdat Shanna Mirte letterlijk achter zich laat en een moment voor zichzelf wil hebben…
De interactie tussen de twee zussen vormt het hart van deze kleine coming of age-docu, die verder geen interviews of andere personages bevat. Twee meisjes, nu nog samen. Waarbij Shanna, offscreen, hardop nadenkt over wat het leven voor hen in petto heeft. Zo slaagt Koster erin om echt door te dringen tot de belevingswereld van de zussen, die met dromerige muziek bovendien van een nostalgisch tintje wordt voorzien.
Van een jeugd die nooit voorbij gaat - en straks toch voorbij zal blijken te zijn.
4. 69 Minutes of 86 Days (VPRO/NPO2 Extra)
Op tv: vr 5 juni, 22.05u op NPO 2 Extra
VPRO
VPRO
86 dagen in nog geen 70 minuten. De komst van een driejarig meisje en haar familie naar Europa, teruggebracht tot z’n essentie. Tenten, maaltijden, treinen. Lopen, wachten, sjouwen. Drukte, rotzooi, stress. Hulpverleners, douanebeambten, vluchtelingen. Dat vooral: vluchtelingen, vluchtelingen, vluchtelingen. In colonne lopen ze weg van hun verleden.
Waaronder dus dat ene kind: Lean Kanjo. Grote ogen, haren in een staartje en een schattig roze Frozen-rugzakje. Meestal weggekropen in papa’s armen, soms even op zichzelf de wereld ontdekkend. Via het kleine Syrische meisje brengt regisseur Egil Haskjold Larsen in 69 Minutes of 86 Days de maandenlange tocht van de familie Kanjo naar een nieuw vaderland in beeld. Van de aankomst op een met reddingsvesten, rubberbootjes en wrakstukken bezaaid strand in Griekenland tot de uiteindelijke eindbestemming: familie in Zweden.
De camera blijft in beweging en volgt de nieuwkomers nauwgezet. Gesproken wordt er nauwelijks. Hun gezichten spreken echter boekdelen: deze verweesde mensen willen vooruit, ook al kunnen ze eigenlijk niet meer en worden ze ook doodmoe van alle drempels die op weg naar dat nieuwe thuis moeten worden genomen. Voor Lean lijkt de tocht vooral een groot avontuur, dat op een heel vanzelfsprekende manier van minuut tot minuut wordt beleefd.
Larsen presenteert de gezamenlijke reis van de Kanjo’s zo sec mogelijk en zet alleen met stemmige muziek accenten. Zo komt hij heel dicht bij de daadwerkelijke ervaring van ontheemden, die moesten achterlaten wie ze waren, zonder precies te weten wie ze zouden gaan worden.
5. I Am Not Your Negro (VPRO/2Doc)
Op tv: di 2 juni, 23.20u op NPO 2
VPRO
VPRO
De Black Lives Matter-beweging, die op dit moment in Minneapolis weer een nieuwe episode doormaakt, vormt het tastbare bewijs dat het gedachtegoed van James Baldwin dertig jaar na zijn dood nog altijd actueel is. De documentaire I Am Not Your Negro uit 2016 is voor een deel gebaseerd op Remember This House, het boek dat de auteur/activist wilde schrijven over drie iconen van de burgerrechtenbeweging die hij persoonlijk had gekend.
Zoals Medgar Evers, Malcolm X en Martin Luther King - die alle drie vóór hun veertigste verjaardag werden kalt gesteld - nooit de verkiezing van Barack Obama tot Amerikaans president zouden meemaken, zo zou de Afro-Amerikaanse intellectueel Baldwin de vervolmaking van zijn eigen manuscript door regisseur Raoul Peck nooit aanschouwen.
De Haïtiaanse filmmaker heeft Baldwins machtige woorden over de verkrampte relatie van de Verenigde Staten met zijn zwarte burgers laten inspreken door acteur Samuel L. Jackson en op virtuoze wijze aangekleed met beelden. Hij maakt daarbij natuurlijk gebruik van interviews met en speeches van de eloquente schrijver zelf en archiefmateriaal van ijkpunten uit Amerika’s (inkt)zwarte historie, maar legt ook dwarsverbanden met de positie van Afro-Amerikanen in het hedendaagse Amerika.
De film voelt daardoor uiterst actueel. Of volstrekt tijdloos – als je ‘m beschouwt als een universele vertelling over hoe meerderheden met minderheden omgaan. Peck belicht hoe beeldvorming daarin van oudsher een sleutelrol vervult. Waar Wit Amerika mocht opgroeien met helden als Johnny Weismuller en John Wayne, kreeg Zwart Amerika rolmodellen voorgeschoteld als Oom Tom en de bloeddorstige inboorlingenstam die een blonde vamp offert aan King Kong.
I Am Not Your Negro, genomineerd voor een Oscar, ontrukt zo een moedige en vrijzinnige denker aan de vergetelheid en fungeert tevens als een vlijmscherp portret van Amerika, toen en nu, dat niet zozeer je hartspier beroert als wel de luiken van je brein wijd openzet. Een niet te onderschatten prestatie.
VIDEO ON DEMAND TIPS
Kijk hier voor trailers & besprekingen van documentaires op andere platforms.
VAN DE 2DOC.NL REDACTIE
May Divorce Be With You (Makers van Morgen)
Op tv: dinsdag 2 juni, 20.25u, NPO 2 Extra
Makers van Morgen
Makers van Morgen
‘Ik wilde een film maken over een scheiding waarbij mensen moeten lachen’, zegt Maker van Morgen Irene Lagendijk in het interview aan de hand van haar documentaire May Divorce Be With You. Toen ze vijf was gingen haar vader en moeder uit elkaar, en ze heeft maar weinig herinneringen aan de tijd voor de scheiding. Ze doet voor haar film een experiment: ze haalt beide ouders over om belangrijke scènes uit hun gedeelde verleden na te spelen. Zo wil ze met terugwerkende kracht nieuwe herinneringen scheppen. Wat doet dat met ze, en met haarzelf?
Bekijk deze Makers van Morgen-film en lees het interview hier online.
DocTalks: Overtijd
DocTalks
DocTalks
Eerder in deze Weekly tipte Helmut de documentaire Overtijd. Maar waarom wilde regisseur Tessa Louise Pope eigenlijk een film maken over zo'n beladen onderwerp? En hoe lastig was dat? Kom erachter in de nieuwe aflevering van DocTalks, waar Elena Lindemans in gesprek gaat met de regisseur.
Bekijk deze aflevering van DocTalks hier online.
Tot slot: de beste documentaires over religie
2Doc.nl
2Doc.nl
Geloof jij ergens in? Ter gelegenheid van Pinksteren dook de redactie van 2Doc.nl weer in het archief, en vond twaalf documentaires over religie die niet onbesproken kunnen blijven. Zo zie je in The Reformist iemand die een moskee wil oprichten met vrouwelijke imams en volgen we in Happiness een achtjarige boeddhistische monnik die voor het eerst van zijn leven naar de grote stad reist.
Bekijk de hele lijst hier.
OVER DEZE NIEUWSBRIEF
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij de NPO en andere platforms.
Helmut Boeijen (1969) is docent videojournalistiek aan de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg, met als specialiteit documentaires en portretten. Hij schreef als journalist over documentaires en popcultuur voor onder meer 3voor12, OOR, De Correspondent en het Brabants Dagblad en maakte daarnaast talloze televisieprogramma’s en enkele documentaires.
We bouwen vanuit NPO 2 en 2DOC aan een zo groot mogelijke ‘community’ van docu-liefhebbers. Ken jij iemand die het overzicht in deze 2Doc Weekly mogelijk ook kan waarderen? Stuur deze nieuwsbrief vooral door!
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwsbrief: 2Doc Weekly met Revue.