Bekijk profielpagina

Docu-tips ! Extra lange WEEKLY om zorgeloos je week te beginnen.

Revue
 
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij
 
15 maart · Editie #16 · Bekijk online
Nieuwsbrief: 2Doc Weekly
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij de NPO en andere platforms.
Helmut Boeijen (1969) is docent videojournalistiek aan de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg, met als specialiteit documentaires en portretten. Hij schreef als journalist over documentaires en popcultuur voor onder meer 3voor12, OOR, De Correspondent en het Brabants Dagblad en maakte daarnaast talloze televisieprogramma’s en enkele documentaires.

Welkom bij een overvolle 2Doc Weekly, ideaal als je aan huis bent gekluisterd.
1. Hart van de democratie: kostelijke documentaire over het spel tussen politiek en journalistiek in Den Haag, met glansrollen voor Mark Rutte, Alexander Pechtold en Thierry Baudet
2. This is not a Movie: gloedvol portret van de vermaarde oorlogsjournalist en Midden Oosten-correspondent Robert Fisk
3. Op de tast: tussen verbeelding en herinnering: fraaie kleine film over een blind echtpaar uit Amsterdam, dat zich steeds moeilijker kan handhaven in een steeds sneller draaiende stad
4. A Fool’s Paradise: dappere persoonlijke roadmovie door het hedendaagse Zuid-Afrika van een Nederlandse filmmaakster die opgroeide in Kaapstad
5. Niet te stoppen - kunstenaar Sean Scully: leuke docu over de lekker dwarse Britse kunstenaar
Verder heeft de 2DOC.NL-redactie onderaan deze nieuwsbrief nog meer interessante kijktips voor je in petto.
Veel lees- en kijkplezier,
Helmut
DOCU'S DEZE WEEK
1. Hart van de democratie (NTR/2Doc)
Op TV: vr 20 maart., 22.20, op NPO2
NTR
NTR
‘Iedereen doet hetzelfde. Want als je iets anders doet, dan mis je iets’, stelt politiek commentator Kees Boonman over zowel de Haagse politiek als de journalistiek die daar bedreven wordt. Hij heeft zich zojuist losgemaakt uit een kluwen verslaggevers, fotografen en cameramensen die een halve cirkel vormden rond de bewindspersoon, die op dat moment ’Het Nieuws’ vertegenwoordigde. ‘Iedereen wil het anders doen’, constateert Boonman. ‘En het wordt steeds moeilijker om iets anders te doen.’
De routinier leidt de kijker als een ervaren gids rond door het Hart van de democratie (87 min.). Als tegenpool voeren de filmmakers Suzanne Raes en Liesbeth Witteman de jonge journaliste Charlotte Nijs op, de eerste politieke verslaggever van het SBS6-programma Hart Van Nederland. Via hen gaan ze op zoek naar het antwoord op de vraag of de Nederlandse parlementaire democratie, net als het Tweede Kamergebouw zelf, aan een grondige renovatie toe is.
Boonman spreekt in dat kader prominente politici als Johan Remkes, Khadija Arib en Alexander Pechtold over het veranderde ambt van parlementariër en neemt met hen de staat van ons bestel op. Volgens Alexander Pechtold is er bijvoorbeeld geen reden voor ernstige ongerustheid. De democratie heeft gewoon een stevige griep. Maar aan een verwaarloosde griep kun je dood gaan, werpt Boonman tegen. In het volgende shot zit niet geheel toevallig Thierry Baudet piano te spelen in een reportage van Nijs. ‘Weet je wat het is, Charlotte?’ vraagt hij vanachter de vleugel. ‘Een Schuman-kamerconcert ga ik spelen.’ De verslaggeefster kijkt het fragment terug op een montagecomputer. ‘Nou, één soundbiteje lijkt me voldoende’, zegt ze lachend tegen haar editor.
De film telt talloze van zulke lekkere doorkijkjes naar de wisselwerking tussen pers en politiek. Zo is er bijvoorbeeld een prachtige scène waarbij Boonman zuchtend achterblijft nadat hij enkele aalgladde quotes te verduren heeft gekregen van de zojuist gepresenteerde nieuwe fractievoorzitter van D66, Rob Jetten, en daarna in zijn eentje een stukje van de bijbehorende feesttaart wegwerkt. Even later duidt voormalig kamerlid Gerard Schouw zijn voormalige stagiair Jetten: die jongen is gewoon in en in keurig. ‘Alleen of hij slecht genoeg is… Je moet ook wel een beetje een slecht mens zijn, hè?’ Boonman beaamt. Schouw moet er smakelijk om lachen.
Deze kostelijke documentaire kijkt zo met een antropologische bril naar de Tweede Kamer, waarbij reacties op Twitter de botte, grappige of juist onverschillige respons daarop vanuit de samenleving vertegenwoordigen. Die buitenwereld meldt zich ook letterlijk in het huis van de democratie middels demonstranten, rondleidingen en een reünie van kabinet Den Uyl. De mores en omgangsvormen mogen dan veranderen, het Hart Van De Democratie blijft onverminderd kloppen: soms wild, dan weer lui of onregelmatig.
2. This is not a Movie (VPRO/2Doc)
Op TV: wo 18 maart., 22.55, op NPO2
VPRO
VPRO
Dit is geen speelfilm.
‘Je kunt een Hollywood-crew hiernaartoe brengen en een film maken’, zegt de Britse oorlogsjournalist Robert Fisk terwijl hij in 2018 door de volledig verwoeste Syrische stad Homs loopt. ‘Alleen kunnen de doden niet praten en zijn de levenden allemaal weg.’ Op deze plek, zo realiseerde hij zich enkele jaren geleden, begint het verhaal van de mensen die uiteindelijk als vluchteling in Griekenland, Hongarije en Duitsland zijn beland. ‘Hier is de lont naar het kruitvat aangestoken.’
Nogmaals: This is not a Movie (108 min.).
Regisseur Yung Chang volgt de vermaarde Midden-Oosten correspondent naar conflictgebieden als Syrië, Libanon en Bosnië en laat Fisk aan het woord over de ervaringen die hem nog altijd achtervolgen. Zoals de slachting onder Palestijnse burgers bij Sabra & Shatila, volgens Fisk het hedendaagse equivalent van nazi-oorlogsmisdaden. Die traumatische gebeurtenis in 1982, onder het oog van Israëlische militairen, bevrijdde hem van elke vorm van schroom om te berichten over de werkelijkheid zoals hij die zag. Gewoon de ongemakkelijke feiten. Zonder de behoefte om daarbij beide partijen aan het woord te laten en een soort (vals) evenwicht te creëren.
Dit is immers geen speelfilm.
Fisks parool is en blijft: challenge authority. Teneinde, ergens, de waarheid te vinden. Dit gedegen portret van de strijdbare correspondent, die zich al een halve eeuw in ‘s werelds voornaamste brandhaard bevindt en liefst zelf ter plekke, met pen en papier in de hand, poolshoogte gaat nemen als er iets gebeurt, werkt tevens als een aanklacht tegen oorlog in het algemeen en het allereerste slachtoffer daarbij: diezelfde waarheid. En die zal de inmiddels 73-jarige Robert Fisk, met alles wat hij in zich heeft, tot zijn allerlaatste ademtocht blijven zoeken. Wat anderen - of het nu gaat om de autoriteiten of zijn eigen eindredacteuren - daar ook van vinden…
Dit. Is. Echt.
3. Op de tast: tussen verbeelding en herinnering (EO/2Doc)
Op TV: ma 16 maart., 20.25, op NPO2
EO
EO
‘Je groeit natuurlijk mee met zo’n stad’, zegt Marianne Polderman. ‘Maar op een gegeven moment is de maat vol en denk je: het is tijd om weg te zijn hier.’ Samen met haar eveneens blinde echtgenoot Ronald woont ze al veertig jaar op tweehoog in een flat in Amsterdam-Slotervaart. De stad wordt langzamerhand echter te druk voor het oudere echtpaar, dat zich Op de tast: tussen verbeelding en herinnering (55 min.) door de wereld beweegt.
In de openingsscène van deze observerende documentaire van Thomas Doebele en Maarten Schmidt moeten ze zo ook hun nieuwe woning leren kennen. Met hun handen volgen Marianne en Ronald de contouren van de muur en proberen ze zich te oriënteren op de plek waar hun leven zich voortaan zal afspelen: Het Schild, een beschermde woonomgeving voor blinden en slechtzienden op de Veluwe.
Deze film is echter nog grotendeels gesitueerd in de wereld waarvan zij vrijwel hun hele leven deel hebben uitgemaakt: een levendige en rumoerige stad, die voortdurend onderhavig is aan veranderingen en waarin het leeftempo steeds verder wordt opgeschroefd. Totdat ’t voor het echtpaar Polderman nauwelijks meer is bij te benen. Een doodgewoon middagje boodschappen doen wordt al snel een onzekere ontdekkingstocht.
Doebele en Schmidt slaan hun hoofdpersonen van enige afstand gade en slagen er zo perfect in om dat gevoel tastbaar te maken. Als kijker zie je voortdurend potentieel gevaar waarvan de hoofdpersonen op dat moment nog geen vermoeden hebben. Dat geldt zelfs voor de nieuwe leefomgeving van het echtpaar, die weliswaar aangepast en voorspelbaar is, maar voor hen in eerste instantie net zo onoverzichtelijk en onvoorspelbaar oogt als hartje Amsterdam.
4. A Fool's Paradise (KRO-NCRV/2Doc)
Op TV: do 19 maart., 23.05, op NPO2
KRO-NCRV
KRO-NCRV
‘Ben ik dan racistisch opgevoed?’, vraagt Saskia Vredeveld zich hardop af. ‘En heb ik me daar nooit van losgemaakt?’ De documentairemaakster groeide op in Kaapstad, toen Zuid-Afrika nog volledig in de ban was van Apartheid. In de witte wijk waar de kleine Saskia woonde, was het leven echter perfect. Veilig en vrij. Je zag er geen zwarten.
Het was A Fool’s Paradise (78 min.), vindt ze nu. Je schaamt je ervoor dat je er ooit gelukkig was. Behalve de plekken van haar jeugd bezoekt de Zuid-Afrikaanse Nederlandse voor deze film ook de plaatsen waar ze destijds uit de buurt moest blijven, townships die je als witte alleen met zwarte begeleiding kunt betreden. Zou ze zich nog altijd thuis kunnen voelen in het land, dat ze op zeventienjarige leeftijd verliet voor de geboortegrond van haar ouders, Nederland?
Zo wordt deze bespiegelende roadmovie, langs plaatsen met vertrouwd klinkende plaatsnamen als Haarlem, Middelburg en Amersfoort, een heel persoonlijke zoektocht door heden en verleden van Zuid-Afrika. Vredeveld zelf fungeert daarbij als gids. Haar familiefilmpjes – waarin de comfortabele achterkant van het Apartheidsregime, van bevoorrechte blanken zoals de prille Saskia, wordt getoond – vormen daarbij een prima routebeschrijving: wat staat er op die beelden en voor welke herinneringen zorgen die? En, vooral, wat ontbreekt er in dat ogenschijnlijk idyllische verleden?
Ze ontmoet gewone Zuid-Afrikanen, zwarte inwoners en Afrikaners, en portretteert hen binnen hun eigen uithoek van het land dat ze dacht te kennen. Samen maken ze de balans op over het huidige Zuid-Afrika, waarbij de filmmaakster haar eigen geschiedenis, denkbeelden en (schuld)gevoelens steeds verbindt met de turbulente recente historie van het nog altijd door tegenstellingen, armoede en geweld verscheurde land.
A Fool’s Paradise is zeker geen rozige, slechts door weemoed ingegeven trip nostalgia. Vredeveld, tegelijkertijd insider en buitenstaander, gaat in deze moedige film tevens de confrontatie aan met haar eigen (vroegere) vooroordelen en probeert in het reine te komen met het roomblanke leven dat ze leidde in een inktzwarte periode van haar (voormalige) vaderland. In ‘Dat Andere Zuid-Afrika’ dat nooit meer terugkomt en toch steeds weer op haar netvlies verschijnt.
5. Niet te stoppen - kunstenaar Sean Scully (AVROTROS/Close Up)
Op TV: za 21 maart., 23.05, op NPO2
Nick Willing / AVROTROS
Nick Willing / AVROTROS
Als gekooide tijgers staan ze naast elkaar. Grijnzend en loerend. Tegenwoordig zijn ze allebei gevierde kunstenaars, maar ooit, in het New York van de jaren tachtig, was Sean Scully de leraar en Ai Weiwei de leerling. ‘Hij heeft me ontwapend’, zegt die laatste. ‘Ik zei dat hij niet moest schilderen’, vult Scully aan. ‘Ik heb z’n leven gered. Anders was hij een waardeloze schilder geworden.’ Ai Weiwei vertelt dat hij toentertijd regelmatig in Scully’s atelier kwam. ‘Stapels schilderijen. Betere schilderijen dan hij nu maakt.’
Die opmerking blijft nog wel even hangen. ‘Het kan me echt geen moer schelen wat hij denkt’, zegt Scully even later. Maar twijfelt hij dan nooit aan zichzelf? wil filmmaker Nick Willing weten. ‘Nee, ik ken geen twijfel’, beweert hij. ‘Volgens mij heeft twijfel geen enkel nut.’ Die onverschrokken benadering - van zijn kunst en het leven in het algemeen - loopt dwars door Unstoppable: Sean Scully and the Art of Everything (originele titel, 54 min.), een geladen portret van de Britse topkunstenaar.
Deze film volgt hem van de ene naar de andere expositie en loopt ondertussen leven en carrière door van de man die aan zijn jeugd in een Londense arbeidersbuurt echt een vechtersmentaliteit overhield en volgens eigen zeggen abstracte kunst uit de handen wil grissen van de mensen met gefronste wenkbrauwen en wil teruggeven aan het gewone volk. Al moet je dan wel blijven uitleggen wat je waarom doet. ‘Je kunt niet iets maken dat zo arrogant is als een abstract schilderij’, stelt hij in deze stevige documentaire. ‘En dan zeggen: zoek het maar uit, anders ben je dom.’ Waarvan acte.
Video On Demand-tips
Kijk hier voor trailers en besprekingen van documentaires op andere platforms.
VAN DE 2DOC REDACTIE
op tv dinsdag 17 maart 20:25 NPO2EXTRA
2DOC
2DOC
In de Makers van Morgen aflevering van deze week een documentaire van Esmée van Loon: Ma'ma Queen (16 min.)
Dennis Bijleveld is modeontwerper en dragqueen. Hij is geboren als man, maar kleedt zich graag als vrouw. ‘Ma’MaQueen’ brengt zijn verlangens en angsten in beeld. Bijleveld vertelt hoe het is om in een maatschappij te leven waarin iedereen nog altijd in hokjes denkt en leeft.
kijk nu hier de docu online en lees hier het interview dat 2DOC.NL met de maker had.
VERDER ALVAST TE BEKIJKEN
VPRO
VPRO
  • de 3LAB documentaire “Storm om mij heen” over de jonge muzikante S10 die openlijk vertelt over de strijd met haar psychische problemen. Zondagavond 15 maart op NPO3 maar nu hier al te zien: je vindt er ook een interview met de makers.
EO
EO
  • De ZAPPDOC Renildo & Vanildo gaat over een West Afrikaanse tweeling die op jonge leeftijd hun moeder hebben verloren en nu via een dans hun afwezige vader proberen te verrassen. Hou je van jeugddocumentaires en wil je meer? klik dan hier voor ZAPPDOCS
KRO NCRV
KRO NCRV
  • Dinsdag 17 maart wordt op NPO2 de emotionele documentaire “A family Affair” van de Nederlandse regisseur Tom Fassaert herhaald. Bekijk hier alvast de film én geniet direct ook van het interview dat Ersin Kiris met Tom Fassaert had.

Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwsbrief: 2Doc Weekly met Revue.