Bekijk profielpagina

Deze docu's kijk je nu al online: The Forum | Terug naar de Akbarstraat | en meer....

Revue
 
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij
 
19 januari · Editie #8 · Bekijk online
Nieuwsbrief: 2Doc Weekly
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij de NPO en andere platforms.

Welkom bij de 2Doc Weekly!
Met deze week:
1. The Forum: fascinerende kijk achter de schermen bij het World Economic Forum in Davos, waar de machtigen der aarde met elkaar verpozen
2. Terug naar de Akbarstraat: boeiend tweeluik over een (voormalige) probleemwijk, de Amsterdamse Kolenkitbuurt
3. Ik kóm niet uit Sri Lanka: aardige webdocu over een geadopteerd meisje, dat eigenlijk weinig met haar geboorteland heeft
Verder kun je in deze nieuwsbrief lezen over een prachtige film die donderdag in première gaat in de Nederlandse bioscoop: For Sama, één van de aangrijpendste documentaires van het afgelopen jaar en een grote kanshebber voor de Oscar voor beste documentaire. De komende maanden gaat bovendien The Best of IDFA on Tour het hele land door.
En de spraakmakende driedelige true crime-serie De villamoord is inmiddels online te bekijken.
Veel lees- en kijkplezier,
Helmut
DOCU'S DEZE WEEK
1. The Forum (VPRO/2Doc)
Op TV: ma 20 jan., 22.10, op NPO2
VPRO
VPRO
‘Een pastoor wil de zondaren ook binnenhalen in zijn kerk’, zegt Klaus Schwab, de inmiddels 81-jarige oprichter en directeur van het World Economic Forum in Davos. ‘Die ziet hij nog liever komen dan zijn vaste parochianen.’ De man wordt op zijn wenken bediend. Tijdens The Forum (90 min.) van 2018 mag hij de Amerikaanse president Donald Trump ontvangen, een jaar later volgt diens al even omstreden Braziliaanse tegenhanger Jair Bolsonaro.
Deze fascinerende documentaire van Marcus Vetter volgt de geboren diplomaat Schwab van de ene naar de andere editie en kijkt achter de schermen mee bij zijn non-profit organisatie en het jaarlijkse terugkerende forum, dat geldt als het ultieme podium voor al die witte mannen die wereldwijd de politiek en economie bestieren. Schwab is daarvoor een perfect boegbeeld. Hij oogt niet alleen een beetje als een schildpad, hij lijkt ook zo te opereren. Behoedzaam, zorgvuldig en altijd attent. Met oog voor ieders belangen en alle mogelijke gevoeligheden.
‘Het is niet altijd zo slecht als het eruit ziet’, meent de man in kwestie als hij aan de filmmaker probeert uit te leggen waarom zijn organisatie samenwerkt met omstreden bedrijven als Nestle en Monsanto. Het World Economic Forum bestaat nu eenmaal bij de gratie van de stille dialoog, stelt Schwab, in plaats van openlijke confrontatie. ‘Mega-groepsdenken’, werpt Jennifer Morgan van Greenpeace tegen. Zij vraagt zich af of de deelnemers aan het WEF ooit écht iets goeds doen voor de wereld. Volgens haar bestendigen ze vooral de status quo. Intussen wordt de situatie rond het klimaat steeds nijpender.
Het knappe aan The Forum is dat de film nooit een gemakkelijke aanval op de gevestigde orde wordt. Tegelijkertijd besteedt de documentaire aandacht aan loffelijke initiatieven van Schwab en de zijnen, zoals betere distributie van medicijnen in Rwanda en pogingen om ontbossing tegen te gaan in Indonesië, maar zonder dat dit een kritiekloze lofzang wordt op de organisatie, die zich profileert met de slogan ‘Committed To Improving The State Of The World’.
En aan het eind slaagt Vetter er zowaar in om van al die speeches, overleggen en bilateraaltjes meeslepende cinema te maken, waarbij de klimaatdiscussie twee uitersten als gezicht krijgt: de Braziliaanse Amazone-verwoester Bolsonaro versus de jeugdige klimaatactiviste Greta Thunberg. Het is zo’n beetje het levenswerk geworden van Klaus Schwab om dergelijke tegenstellingen in Davos te overbruggen. Met zalvende woorden, een zuinig mondje en ontzettend veel ausdauer.
2. Terug naar de Akbarstraat (NTR)
Op TV: wo 22 en do 23 jan., 22.15 uur, op NPO2
NTR
NTR
‘Als dit hele wijkje in Marokko zou wonen, dan zou het niet zo’n vuile troep op straat zijn’, constateerde Felix Rottenberg in 2002 provocerend in de driedelige docu De Akbarstraat. Heeft hij de bewoners van de Kolenkitbuurt in Amsterdam-West destijds tekort gedaan met zulke boude stellingen? Rottenberg gaat het zelf vragen in de wijk, die in 2007 nog tot dé probleembuurt van Nederland werd uitgeroepen. In het genuanceerde tweeluik Terug naar de Akbarstraat (120 min.), geregisseerd door Gülsah Dogan.
Inmiddels wordt er flink gesloopt en gebouwd in de wijk die ooit was bedoeld als een ‘walhalla voor Hollandse arbeiders’. Toen Rottenberg enkele tientallen jaren later langskwam bleek die wensdroom echter allang dood en begraven en was de Kolenkitbuurt een toevluchtsoord geworden voor wat hij zelf omschrijft als ‘de nieuwe armen’: gastarbeiders. In de voorgaande jaren was bovendien, onder invloed van politici als Bolkestein en Fortuyn, het Nederlandse integratiedebat flink verhard en werd er zelfs gesproken over een multicultureel drama.
‘Er is hier in deze buurt absoluut geen sprake van integratie’, constateerde André Hammersma, die toentertijd een fotozaak runde in de Kolenkitbuurt. ‘Er is geen allochtoon lid van een klaverjasvereniging, om maar iets te noemen.’ Een ongelukkig voorbeeld, vindt de pensionado nu, maar hij maakt zich nog altijd zorgen over het gebrek aan contact tussen de verschillende bevolkingsgroepen in de wijk. Wijkbewoner en cultureel antropoloog Sinan Cankaya is dan weer van mening dat problemen die zich nu eenmaal altijd voordoen in een verpauperde wijk véél te gemakkelijk worden toegeschreven aan de komst van allochtonen.
De bewoners van de Kolenkitbuurt vinden elkaar in elk geval niet altijd even gemakkelijk, ontdekt Rottenberg. Ook nu er betere huizen zijn gebouwd. De pogingen om de plaatselijke zwarte school te ‘witten’ verlopen bijvoorbeeld niet zonder strubbelingen. Toch heeft Terug naar de Akbarstraat onmiskenbaar een optimistische ondertoon. In diezelfde buurt is bijvoorbeeld eveneens een empowerment-training voor wijkbewoners te vinden. En de lokale boksschool van ome Jan en tante Hennie is inmiddels overgenomen door een wijkbewoner die er in 2002 als allochtone tiener werd opgevangen.
De manier waarop Rottenberg met de wijkbewoners in gesprek gaat – gewoon van mens tot mens, zonder de verplichte kritische vragen in de achterzak of juist een hele lading meel in de mond – en de manier waarop Dogan die ontmoetingen aankleedt – met intieme scènes en uiterst sfeervolle muziek – resulteert in mooie televisie: afgewogen, gevoelig en aanzettend tot nadenken. Zo, ver weg van de politieke discussies die nogal eens over de hoofden van de bewoners van probleemwijken worden uitgevochten, kun je dus óók kijken naar de multiculturele samenleving.
3. Ik kóm niet uit Sri Lanka (Human/3Lab)
Op TV: zon 19 jan., 23.35, op NPO3
Human
Human
‘Van binnen voel ik me heel anders dan ik er van buiten uitzie’, zegt Dinja Pannebakker. De jonge vrouw is zo Nederlands als maar kan. Ze komt alleen wel uit Sri Lanka. Als baby werd Dinja geadopteerd door een Nederlands stel. En volgens lotgenoten zou ze nu echt eens op zoek moeten gaan naar haar roots. Zelf heeft ze daar echter geen enkele behoefte aan.
Vandaar de hartekreet: Ik kóm niet uit Sri Lanka (42 min.). De hoofdpersoon vertelt zelf haar verhaal in deze aardige webdocu in vier delen van Lisa Grooters en Reinout Lanting, die nu als één geheel op televisie wordt uitgezonden. Dinja gaat daarin onderzoeken waarom ze helemaal niets voelt als ze een foto van haar biologische moeder ziet. Bij een bezoek aan haar geboorteland wilde ze zelfs maar één ding: weg.
Dinja gaat in gesprek met haar ouders, vriendinnen en collega’s bij de radiozender FunX en spreekt, soms met de nodige tegenzin, af met lotgenoten. De documentaire wordt daardoor wel wat praterig. Gaandeweg wordt haar bovendien iets helder wat de oplettende kijker allang duidelijk is: hoezeer je ook je best doet, je wortels verloochen je echt niet zomaar.
VOD TIPS
De villamoord (KRO-NCRV)
KRO-NCRV
KRO-NCRV
Zaten Nevzat Altay en de acht andere verdachten van De villamoord (131 min.) in 1998 jarenlang onschuldig vast? Dan zou het volgens rechtspsycholoog Peter van Koppen gaan om de grootste gerechtelijke dwaling in de recente Nederlandse geschiedenis. Bovendien zou de echte dader dan nog op vrije voeten zijn en wellicht ook een bedreiging kunnen vormen voor de vrouw die de schietpartij in Arnhem overleefde, waarbij haar tante Geke om het leven kwam.
In deze driedelige documentaire van Joost van Wijk wordt de zaak nog eens helemaal doorgelicht. Met de hoofdverdachte, diens advocaat, een ooggetuige, betrokken politiemannen, een familielid, enkele deskundigen én de verdachte, op basis van wiens getuigenverklaring alle anderen zijn veroordeeld. Een bekentenis die hij nu als vals betitelt. Afgelegd onder aanzienlijke druk. Fysiek bewijs voor betrokkenheid van de mannen is er verder niet - een constatering waarbij, sinds geruchtmakende justitiële dwalingen als de Schiedammer Parkmoord en de Puttense moordzaak, eigenlijk alle alarmbellen zouden moeten afgaan.
De aanpak van Van Wijk doet bijna Amerikaans aan, met een slimme en dwingende voice-over van Stefan Stasse, fraaie beelden en visualisaties van de plaats delict en ronduit chique muziek. Zo maakt hij, in de traditie van true crime-klassiekers als The Thin Blue Line, de Paradise Lost-trilogie en Making A Murderer, gehakt van het politieonderzoek, waarbij tunnelvisie de waarheidsvinding in de weg zou hebben gestaan. Beeldmateriaal van de politieverhoren maakt dat tastbaar: de verdachten worden op alle mogelijke manieren onder druk gezet om te bekennen en krijgen intussen tevens de benodigde daderkennis gevoerd. Met dramatische gevolgen, niet alleen voor de zaak zelf.
Daarna richt de krachtige miniserie zich op wat er dan wél kan zijn gebeurd in die Arnhemse villa, met nieuw (technisch) onderzoek en actuele verklaringen. Zo komt een ongemakkelijke alternatieve hypothese bovendrijven, die verder overigens niet in beton wordt gegoten. Dat is, als de zaak wordt heropend, aan politie en justitie. De villamoord oogt intussen als een soort deluxe-aflevering van het fameuze televisieprogramma Peter R. de Vries Misdaadverslaggever. Zónder koene presentator en verplichte confrontatie voor de (verborgen) camera, maar mét journalistiek graafwerk en opmerkelijke bevindingen die de geruchtmakende strafzaak wel eens een beslissende draai zouden kunnen geven.
Wordt ongetwijfeld vervolgd. In de rechtszaal. Of op de beeldbuis.
Kijk hier voor trailers & besprekingen van documentaires op andere platforms.
IN DE BIOSCOOP
  • For Sama (vanaf donderdag in de bioscoop)
Periscoop Film
Periscoop Film
In de verpletterende film For Sama (95 min.), die de ene na de andere filmprijs wint en afgelopen week ook werd genomineerd voor een Oscar, richt de jonge Syrische filmmaakster Waad el-Kateab zich tot het kind dat in haar buik tot volle wasdom is gekomen. Ze vertelt dochter Sama haar levensverhaal en toont het werk van haar activistische echtgenoot Hamza, die als arts in een hospitaal werkt. Intussen probeert al-Kateab bewijsmateriaal te verzamelen van de vernietigende burgeroorlog in Syrië, die ook haar prille gezin steeds verder in het nauw brengt. LEES VERDER
De andere genomineerden voor de Oscar voor beste documentaire zijn: American Factory, The Cave, Honeyland en The Edge of Democracy.
  • The Best of IDFA on Tour
Sunless Shadows / IDFA
Sunless Shadows / IDFA
De komende maanden zijn onder de noemer The Best of IDFA on Tour vier toppers van het International Documentary Festival Amsterdam te zien in Nederlandse filmtheaters.
Collective is een schrijnende film over een brand in een Roemeense club, die bijna dertig concertgangers fataal wordt. In de navolgende maanden sterven nog tientallen anderen in het ziekenhuis. ‘Hoe kan iemand die ontsnapte aan het vuur’, vraagt de wanhopige vader van een gestorven meisje zich af, ‘alsnog twaalf dagen later sterven in een ziekenhuis?’
Sunless Shadows portretteert jonge vrouwen in een Iraanse gevangenis, die het daar eigenlijk best goed naar hun zin lijken te hebben. Ze zijn eindelijk bevrijd van de beperkingen die hen in de buitenwereld worden opgelegd. Datzelfde onmogelijke leefklimaat heeft hen ook gebracht tot de wanhoopsdaad waardoor ze ooit in de cel zijn verdwenen.
De korte jeugddocumentaire Voorspel van Anne van Campenhout kijkt mee tijdens lessen seksuele voorlichting op Nederlandse middelbare scholen, waarbij en passant actuele onderwerpen als sexting en wraakfilmpjes aan de orde komen.
In a Whisper vertelt het verhaal van twee Cubaanse vriendinnen, die elkaar na hun tijd op de Filmacademie uit het oog verliezen en allebei in het buitenland belanden. Via een videobriefwisseling brengen ze de ander op de hoogte van hoe het hen is vergaan. Waarbij automatisch thema’s als liefde, vrijheid en moederschap aan de orde komen.
VERDER AL TE BEKIJKEN
All Inclusive / VPRO
All Inclusive / VPRO
  • De puinhopen van Irak - afl. 3: In deze serie trekt de Nederlands-Palestijnse Sakir Khader een half jaar rond in het Irak dat we in het nieuws niet te zien krijgen. Na de val van Saddam Hoessein en de wisseling van de macht die daarop volgt, zijn grote achtergestelde gebieden ontstaan. De inwoners zijn bereid te verraden en te doden voor de hoogste bieder. Hierbij is de jager van vandaag de prooi van morgen. Kijk nu al aflevering 3 online of donderdag om 23.15 op NPO 2, VPRO.
  • Zwart ijs (2013): schaatsen op natuurijs is een oersport in Nederland. Veel topschaatsers komen van het christelijke platteland waar zondag nog als rustdag wordt geëerbiedigd. Maar wat als de Elfstedentocht op de dag Des Heeren valt? Doe je dan toch mee of aanvaard je de uiterste consequentie van je religieuze overtuiging? Kijk nu online of dinsdag om 22.40 op NPO 2, EO.
  • Hoe vermaken mensen zich op een cruiseschip? All Inclusive (2019) laat zien dat je een zo'n schip niet meer hoeft te verlaten om de gekste dingen mee te maken. Een polonaise door het restaurant, schoonheids-wedstrijden voor de kids, met alle meisjes als prinses en de jongens als kapitein; het kan niet gek genoeg. Corina Schwingruber Ilić geeft met kunstig gekadreerde shots een absurdistische blik op het leven op een cruiseschip. Kijk deze 2Doc Kort nu hier of woensdag om 23.20 op NPO 2, VPRO.
  • Veel mensen weten niet precies waar ze voor kiezen wanneer ze besluiten om wel of niet orgaandonor te worden. In De keuze (2018) spreken makers Marcia de Keijzer, Eljakim Sanduhan, Klaas Nauta en Jurriaan de Boer twee nabestaanden van mensen die hun organen hebben gedoneerd. Hoe kijken de nabestaanden terug op de donatie? En wat vertellen de experts over orgaandonatie? Kijk de Makers van Morgen film nu online of dinsdag op NPO 2 Extra om 20.30.
NIEUWS
The Academy
Congratulations to the Documentary Feature nominees! #OscarNoms https://t.co/CThhiJM5zS
Volgende week in de 2Doc Weekly: Ghanese internetoplichters en de renovatie van Auschwitz.
Wil je iemand tippen? Stuur deze nieuwsbrief vooral door naar vrienden, familie, buren, collega’s.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwsbrief: 2Doc Weekly met Revue.