Bekijk profielpagina

De juf beschuldigd van seksueel misbruik, GroenLinks en de Formule1, en de herdenking van Sobibor.

Revue
 
Documentaires als medicijn tegen de waan van de dag… Welkom bij een nieuwe aflevering van de 2Doc Wee
 
11 oktober · Editie #46 · Bekijk online
Nieuwsbrief: 2Doc Weekly
Documentaires als medicijn tegen de waan van de dag…
Welkom bij een nieuwe aflevering van de 2Doc Weekly!
1. De Zandvoort Formule: verzorgde documentaire over hoe Zandvoort, met het nodige gekrakeel, zich voorbereidt op de Dutch Grand Prix
2. Zouden ze het weten: gestileerde film over een Vlaamse juf die weer voor de klas gaat staan, nadat ze onterecht is beschuldigd van seksueel misbruik
3. De boontjes: aardig dubbelportret van een robuuste Rotterdammer en de jongeren die hij in zijn koffiezaak het juiste pad op probeert te sturen
4. Naja’s mooiste dans: korte docu over de massale protesten in Georgië na de sluiting van een populaire LGBTQ-nachtclub
5. Bestemming Sobibor: roadtrip in zwart-wit van een Nederlandse man naar de plek waar een groot deel van zijn familie tijdens de Tweede Wereldoorlog de dood vond
Verder gaat Prison for Profit donderdag in première in de bioscoop en vind je, zoals iedere week, onderaan deze nieuwsbrief lekkere kijktips van de 2Doc.nl-redactie.
Veel lees- en kijkplezier,
Helmut

DOCU'S DEZE WEEK
1. De Zandvoort Formule (BNNVARA)
De Zandvoort Formule - BNNVARA
De Zandvoort Formule - BNNVARA
‘Ze zeuren nu over het geluid. Van één weekend…’
‘En nu ook weer over die salamander’
‘Ik heb nog nooit van dat beest gehoord, man.’
‘Over die salamander in de duinen.’
‘Alles wordt verpest met dat gezeur d’rover, man. En een kikker hier…’
‘De streeprugsalamander.’
In nagelstudio Boudoir in Zandvoort weten de stylistes en klanten, die zich sinds de opkomst van Max Verstappen hebben ontwikkeld tot devote Formule 1-fans, wel raad met de milieuclubs die tegen de komst van de autorace naar het plaatselijke circuit zijn. Regisseur Wytzia Soetenhorst laat hen in De Zandvoort Formule steeds de nieuwste ontwikkelingen becommentariëren rond het evenement, dat de ingedutte Noord-Hollandse badplaats moet revitaliseren.
Zelden zal een sportwedstrijd de geesten zo hebben verdeeld als de Dutch Grand Prix van Zandvoort. De schade is niet te overzien aldus de Stichting Rust Bij De Kust, die inmiddels allerlei procedures heeft opgestart. ‘We hebben ‘t alleen nog maar over damage control.’ Voorstanders moeten dan weer helemaal niets hebben van zulke dwarsliggers: ‘Zijn dat dezelfde mensen die tegen Zwarte Piet zijn? Die zijn gewoon tegen alles.’
Via enkele prominente dorpelingen peilt Soetenhorst de stemming in de lokale gemeenschap: de VVD-wethouder, die maar wat trots is op het evenement dat Zandvoort weer ouderwets op de kaart gaat zetten. Het gemeenteraadslid van GroenLinks, dat met het oog op mogelijke milieuconcessies toch maar voor de plannen heeft gestemd. Een boswachter die natuurschade probeert te voorkomen. De strandtenthouder die hoopt op een absoluut topweekend. En oud Formule 1-coureur Jan Lammers, tegenwoordig sporting director van de Dutch Grand Prix, voor wie een allang vervlogen droom toch nog lijkt uit te komen.
Met oog voor detail registreert deze documentaire hoe de lokale bloeddruk oploopt in aanloop naar 3 mei 2020, de dag waarop de Formule 1 na 35 jaar terugkeert naar het circuit van Zandvoort. Voordat dit tot serieuze opwinding kan leiden, gooit het Coronavirus echter roet in het eten. Bij de organisatoren van de Dutch Grand Prix, die hun evenement met minimaal een jaar moeten uitstellen. Bij de plaatselijke gemeenschap die zijn kruit nog even droog moet houden. Maar ook bij deze film zelf, die daardoor toch een beetje als een nachtkaars uitgaat.
Waarbij het de vraag blijft of Soetenhorst en haar crew De Zandvoort Formule definitief hebben afgevlagd en de ontwikkelingen in Zandvoort toch blijven volgen. Totdat die race er echt komt. Of niet.
2. Zouden ze het weten (VPRO)
Zouden ze het weten - VPRO
Zouden ze het weten - VPRO
Juf Magalie brengt de klas op orde. Ze zet de stoelen op hun plek, verdeelt het leermateriaal en doet de gordijnen open in een leeg klaslokaal. September 2019. Een nieuw schooljaar staat voor de deur. Het is een bijzondere gelegenheid voor de Vlaamse onderwijzeres. Na een afwezigheid van zes jaar keert ze terug in de klas. ‘Zal ik weer zo spontaan kunnen zijn als eerst of niet?’ vraagt ze zich hardop af. ‘Niet te weten wat er gaat komen, bezorgt mij heel veel stress. Gaan de ouders beginnen over mijn verleden? Misschien hebben ze me al gegoogeld?’
Tijdens het trainen in een boksschool dwalen haar gedachten zes jaar terug in de tijd, toen ze nog kleuterjuf was op basisschool De Blokkendoos in Antwerpen. ‘Ik ga haar doodmaken als er iets met mijn dochter is gebeurd’, schreeuwde een uitzinnige moeder. ‘Jullie kinderen worden verkracht en jullie moeten toekijken’, brulde een bijna nóg bozere vader. En Magalie Alpaerts zat alleen in haar klas. Iemand van school raadde haar aan om ziekteverlof op te nemen, vertelt ze in Zouden ze het weten. Recht in de camera, kwetsbaar. ‘Ik had echt zoiets van: Nee. Ik laat me echt niet naar huis sturen door een paar ouders die onzin uitkramen.’
En nu, na jaren van strijd en persoonlijke misère, is er een school die haar de kans geeft om weer voor de klas te staan. Magalies eerste ervaringen lijken positief. ‘Het zijn kinderen die graag komen knuffelen’, zegt ze in het audiodagboek, waarmee haar herstart in het onderwijs wordt ingekaderd. ‘En op zich was het niet zo moeilijk om dat weer toe te laten.‘ Toch zal ze in deze indringende korte documentaire van Kim Faber beslist haar peren nog zien. Het verleden laat zich nu eenmaal niet zomaar afschudden.
De dramatische gebeurtenissen op De Blokkendoos roepen ook vragen op: waarom werd juist Magalie destijds onderwerp van wilde verhalen? En in hoeverre hielden die ook verband met de achtergrond van de betrokken ouders, die vrijwel allemaal van allochtone afkomst lijken? Faber laat die vragen boven de markt hangen en zoomt in op de gevolgen van een onterechte beschuldiging van seksueel misbruik.
Kun je daarvan ooit loskomen? In de dagelijkse praktijk: via de verhalen die altijd zullen rondzwerven op het internet. En in je eigen hoofd, waar de beschuldigingen ook nog jarenlang kunnen naijlen. Het zit allemaal vervat in de dramatische beelden van Magalie, die door het raam van dat lege klaslokaal naar buiten tuurt, naar de wereld waarin boze tongen van alles over haar beweren.
3. De Boontjes (BNNVARA)
de Boontjes - BNNVARA
de Boontjes - BNNVARA
Het is een personage dat we al uit talloze films en documentaires kennen: de oude rot, ooit zelf op het slechte pad, die zich nu bekommert om verweesde jongeren die ook de verkeerde afslag dreigen te nemen. Met een aai over de bol, grofgebekte reprimandes en oprechte betrokkenheid probeert hij ze de juiste kant op te sturen en te behoeden voor de fouten die hij zelf ooit maakte. Lukt dat niet goedschiks, dan moet het maar kwaadschiks.
We kennen het type van verschillende situaties: de boksschool, het jongerenwerk en de verslavingskliniek. En nu ook van de Rotterdamse koffiezaak Heilige Boontjes. Daar zwaait Rodney van den Hengel de scepter: doorleefde kop, gemillimeterd haar en ringen in beide oren. Een man die weet wat er te koop is in de wereld. Een man ook met zijn eigen verhaal. ‘Ik denk niet dat mijn vader me ooit heeft gevraagd: jongen, hoe voel je je?’ vertelt hij bijvoorbeeld, zonder ook maar een ogenblik sentimenteel te worden.
In De Boontjes richt documentairemaker Anne van Helvoort zich op Rodneys omgang met de 23-jarige Mitchel, die bij de koffiezaak een frisse start probeert te maken. Terwijl we zien hoe deze ‘goeie jongen’ zich moet zien te handhaven in dat nieuwe (werk)leven, vertelt zijn begeleider over zijn eigen achtergrond. De implicatie is duidelijk: Mitchel is een soort jongere versie van Rodney. Goeie jongens in wezen, maar nogal lomp op de wereld gesmeten. Zonder al te veel bagage. Bij een kruispunt namen ze daarna al snel de verkeerde afslag.
Deze korte documentaire brengt hun levens mooi samen. De meester en zijn gezel. Waarbij het de vraag is of Mitchel uiteindelijk voor Heilige Boontjes kiest, of toch voor de straat. Dat zorgt voor zowel frictie als verbroedering. ‘Doe rustig aan, neem je tijd en eet ook wat’, zegt Rodney bijvoorbeeld vaderlijk als zijn pupil zich niet lekker voelt. Om er meteen aan toe te voegen: ‘Je stinkt uit je muil als een rotte kip, geloof me.’ In zulke directe interactie tussen man en jongen, soms ook gewoon in de vorm van een enkele blik of ‘bear hug’, zit de kracht van dit dubbelportret, dat verder netjes binnen de lijntjes van het genre kleurt.
Kijk HIER nu online, en lees er ook het interview dat 2Doc met de regisseur had.
Naja's mooiste dans (HUMAN)
Naja's mooiste dans - HUMAN
Naja's mooiste dans - HUMAN
‘We dance together, we fight together!’ staat er op een protestbord van de demonstranten in de Georgische hoofdstad Tblisi. Ze verzetten zich tegen de gewelddadige sluiting van de nachtclub Bassiani, die jarenlang fungeerde als thuishaven voor het LGBTQ-smaldeel van Georgië. En dan voegt het hele plein de daad bij het woord en begint zich en masse te laven aan een kolossale beat. 
‘Het was de mooiste dans van mijn leven’, aldus Naja Orashvili, de eigenaresse van de nachtclub en activiste tegen wil en dank, in de korte documentaire Naja’s mooiste dans van Jan Beddegenoodts. Een perfecte manier om terug te slaan, nadat homohaat en kwaadaardige roddel in 2018 culmineerden in een politie-inval met opvallend veel machtsvertoon. Dans, eerder nog geboekstaafd als subversieve activiteit, werd nu ingezet als ontwapenend protestmiddel.
Beddegenoodts serveert het relaas van Orashvili in koortsachtig tempo uit met dampende dancemuziek en een straffe montage van beelden van het uitgaansleven, intimidatie van homoseksuelen en het drieste politie-ingrijpen. Hij vangt zo de gespannen atmosfeer in het Oost-Europese land en de ontlading die volgt als de gaygemeenschap het niet meer pikt en letterlijk in beweging komt.
‘Ik keek een beetje verlegen om me heen’, vertelt Orashvili. ‘Toen begreep ik dat, omdat ze ons verboden hadden om te dansen, dat dansen het wapen was om mee te vechten tegen de autoriteiten.’ En tegen zoveel ‘geweld’ blijkt zelfs het Georgische regime uiteindelijk weerloos.
5. Bestemming Sobibor (VPRO)
Bestemming Sobibor - VPRO
Bestemming Sobibor - VPRO
Het is een reis die niemand uit vrije wil maakt. Die wordt uitgesteld tot hij onontkoombaar is geworden. En die onvermijdelijk diepe sporen achterlaat. De reis die vrijwel al je familieleden fataal werd.
75 Jaar nadat zijn grootouders en hun kinderen werden afgevoerd naar een nazivernietigingskamp in het Oosten van Polen, reist Hein Piller de Bruijn hen achterna. Zijn moeder, het enige familielid dat de tragedie overleefde, een baby’tje nog destijds, blijft achter in Nederland. Hij kan haar wel bellen als hij vragen heeft. Want hoe zij precies de dans is ontsprongen, daarover hebben de twee het nooit echt gehad.
Heins tocht voert hem van Amsterdam naar Westerbork en via de Poolse stad waar zijn familie ooit huisde uiteindelijk naar Bestemming Sobibor. Hij wordt daarbij vergezeld door zijn filmende vriend Raymond Grimbergen, die hem bestookt met indringende vragen en kritische opmerkingen. Hij kan nauwelijks geloven dat Hein bepaalde dingen helemaal niet weet en ook nooit eens heeft uitgezocht.
Die tweegesprekken vormen het hart van deze roadmovie in zwart-wit, die nooit meer wordt dan een emotioneel geladen bijna-aflevering van het televisieprogramma Verborgen Verleden. Een indringend verhaal, nauwelijks te bevatten voor een buitenstaander, maar ook een verhaal dat al heel vaak, en eerlijk gezegd ook met beduidend meer impact, is verteld.
IN DE BIOSCOOP
Prison for Profit (vanaf donderdag in de bioscoop)
Cinema Delicatessen
Cinema Delicatessen
In een ideale wereld komen gedetineerden volledig gerehabiliteerd uit de gevangenis. Klaar om aan een nieuw leven te beginnen, aan de goede kant van de wet. De praktijk van alledag is doorgaans een stuk weerbarstiger: met een beetje pech wordt iemand die eenmaal in de fout is gegaan in de gevangenis een geharde misdadiger. Het kan nóg erger: als ook de bewaarders zich gaan gedragen als doorgewinterde criminelen en stelselmatig gedetineerden maltraiteren. Enter Mangaung Prison in Bloemfontein, de eerste geprivatiseerde gevangenis van Zuid-Afrika én de plaats van handeling voor de nieuwe documentaire van de Nederlandse zussen Ilse en Femke van Velzen. LEES VERDER
MEER BOEIJEN?
Kijk hier voor besprekingen en trailers van documentaires op andere platforms.
VAN DE 2DOC.NL REDACTIE
We zijn er maar druk mee, het Covid-virus en die vermaledijde tweede golf die we met zijn allen moeten bedwingen. Ook de 2Doc.nl redactie is verstandig en werkt zoveel mogelijk vanuit huis. Maar dat heeft ons er natuurlijk niet van weerhouden om ook deze week nog een paar leuke en niet te missen docutips voor je op een rij te zetten. Lees ze hieronder.
Brieven aan de hemel - 2Doc Makers van Morgen
Brieven aan de hemel - 2Doc Makers van Morgen
  • In ‘Brieven aan de hemel’ toont ‘Maker van Morgen’ Zorba Huisman een nog niet eerder belichte kant van haar opa, beeldend kunstenaar Aad de Haas. In haar documentaire geeft Huisman zo een stem aan zijn zeven kinderen die een nieuw licht werpen op de nalatenschap van hun beroemde vader. Klik HIER voor de film en een interview met deze talentvolle regisseur.
  • De documentaire ‘De Boontjes’ die Helmut hierboven al omschreef is de eerste van een nieuwe reeks Teledoc-campus films die de NPO de komende weken gaat uitzenden. Films van jonge makers die, onder begeleiding van ervaren regisseurs, hun filmplannen hebben omgezet in daadwerkelijk beeld. In het verleden zijn deze Teledoc-campus films zeker niet onopgemerkt gebleven, sterker nog een aantal werd zelfs meegenomen in de selectie voor een Gouden Kalf. Wij hebben een aantal van deze pareltjes voor je op een rij gezet zodat je er nog eens van kunt genieten. Klik HIER voor dit wonderschone lijstje!
De 2Doc redactie is trots op alle mooie documentaires die we je kunnen laten zien, en we zijn ook blij met jou als trouwe 2Doc Weekly lezer! Misschien vind je het leuk om ons te helpen om onze content onder een nog groter publiek onder de aandacht te brengen? Stuur deze nieuwsbrief dan eens door naar iemand die je kent en ook een docu-lover is, wij zijn je er dankbaar voor.
OVER DEZE NIEUWSBRIEF
Elke zondag bespreekt Helmut Boeijen in de 2Doc Weekly actuele documentaires die je kunt bekijken bij de NPO en andere platforms.
Helmut Boeijen (1969) is docent videojournalistiek aan de Fontys Hogeschool Journalistiek in Tilburg, met als specialiteit documentaires en portretten. Hij schreef als journalist over documentaires en popcultuur voor onder meer 3voor12, OOR, De Correspondent en het Brabants Dagblad en maakte daarnaast talloze televisieprogramma’s en enkele documentaires.
Hoe vond je deze editie?
Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier.
Gemaakt door Nieuwsbrief: 2Doc Weekly met Revue.